Kościół świętych Cyryla i Metodego w Bílovicích nad Svitavou

Kościół świętych Cyryla i Metodego to parafialna świątynia rzymskokatolicka stojąca w Bílovicích nad Svitavou, miejscowości w powiecie Brno-venkov w kraju południowomorawskim. Budynek wzniesiono w latach 1908–1913 według projektu brneńskiego architekta Antonína Blažki, łącząc formy neogotyckie z elementami secesji i wczesnego modernizmu. Konsekracji dokonał 20 lipca 1913 roku dziekan bystrzycki Julius Koubek.

Jak wygląda architektura kościoła?

Świątynia ma jednonawowy, nieorientowany korpus na planie prostokąta, do którego od strony zachodniej dostawiono podłużną kaplicę boczną. Optyczną dominantą budowli jest wieża o wysokości 34 metrów, widoczna z dużej części Bílovic. Elewacje zaprojektowano w charakterystyczny sposób, łącząc kamienny mur z pasami odsłoniętej cegły – zabieg typowy dla późnego historyzmu przełomu XIX i XX wieku, który nadaje fasadzie wyrazisty, dwubarwny rysunek.

Co przetrwało wojnę i jak zmieniało się wnętrze?

W kwietniu 1945 roku kościół został częściowo uszkodzony podczas ostrzału wsi przez wojska sowieckie w końcowej fazie wojny. Naprawy powojenne objęły m.in. dobudowanie chóru muzycznego w 1946 roku. We wnętrzu zachowała się rzeźba świętego Wacława pochodząca z drugiej połowy XVII wieku – najstarszy element wyposażenia świątyni, starszy od samego budynku o ponad dwa stulecia. Jesienią 2021 roku kościół wzbogacił się o nowe witraże, będące pierwszą publicznie dostępną realizacją artysty Bohumíra Matala w Bílovicích.

Czy kościół jest zabytkiem?

Obiekt figurował w państwowym rejestrze zabytków od 1989 roku, jednak w 2020 roku czeskie Ministerstwo Kultury uznało, że sam wpis został dokonany z opóźnieniem, w efekcie czego ochrona zabytkowa formalnie wygasła z końcem 1987 roku. Mimo tej administracyjnej zmiany budynek pozostaje czynnym kościołem parafialnym i najbardziej rozpoznawalnym punktem architektonicznym miejscowości.

Jaka jest dziś funkcja kościoła?

Świątynia pełni funkcję kościoła parafialnego rzymskokatolickiej parafii Bílovice nad Svitavou, należącej do diecezji brneńskiej. Odbywają się w niej regularne msze i nabożeństwa, a jej wieża stanowi punkt orientacyjny widoczny z okolicznych wzgórz doliny rzeki Svitavy.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kościół w Bílovicích nad Svitavou? Budowę prowadzono w latach 1908–1913, a konsekracja odbyła się 20 lipca 1913 roku.

Kto zaprojektował budynek? Autorem projektu był brneński architekt Antonín Blažka, który połączył w nim elementy neogotyku, secesji i modernizmu.

Jak wysoka jest wieża kościoła? Wieża, będąca dominantą budowli, ma 34 metry wysokości.

Czy kościół ucierpiał podczas wojny? Tak, w kwietniu 1945 roku został częściowo uszkodzony w wyniku ostrzału artyleryjskiego wsi.

Co znajduje się we wnętrzu kościoła? Najcenniejszym elementem wyposażenia jest rzeźba świętego Wacława z drugiej połowy XVII wieku, a od 2021 roku wnętrze zdobią witraże autorstwa Bohumíra Matala.

Czy kościół jest oficjalnie chroniony jako zabytek? Formalnie nie – w 2020 roku Ministerstwo Kultury uznało, że wpis do rejestru zabytków z 1989 roku był wadliwy, przez co ochrona konserwatorska wygasła z końcem 1987 roku.