Church of Saint Vitus in Pelhřimov

Kościół św. Wita w Pelhřimovie to najstarsza budowla sakralna miasta - konsekrowana już w 1236 roku, choć sama bryła powstała prawdopodobnie jeszcze w XIII wieku. Trójnawowa, zwrócona prezbiterium na wschód świątynia stoi w miejscu, gdzie niegdyś istniała pierwotna osada poprzedzająca dzisiejszy Pelhřimov, i przez stulecia zmieniała funkcję niemal tyle razy, ile zmieniała się historia miasta.

Jaka jest historia kościoła?

Kościół pełnił pierwotnie rolę pierwszej świątyni parafialnej Pelhřimova. Sytuacja zmieniła się około 1463 roku, gdy siedzibę parafii przeniesiono do pobliskiego kościoła św. Bartłomieja. Od tego momentu kościół św. Wita stał się kaplicą cmentarną i pełnił tę funkcję aż do 1787 roku - teren wokół niego zajmował wówczas cmentarz, a wejście prowadziło przez bramę w otaczającym go murze. W różnych okresach budynek służył także jako kościół filialny, a nawet gimnazjalny.

Jak zmieniała się architektura budowli?

Pierwotna, gotycka konstrukcja z prezbiterium zamkniętym pięcioma bokami regularnego ośmiokąta była wielokrotnie przekształcana. W 1614 roku kościół zyskał renesansowy wystrój, w tym charakterystyczne sgraffito na elewacjach. Kolejna, barokowa przebudowa objęła lata 1739-1740: dobudowano wówczas zakrystię, a stojącą osobno wieżę z 1575 roku podwyższono o jedną kondygnację. Ta sama wieża, pierwotnie pełniąca funkcję dzwonnicy, zwieńczona jest okazałą cebulastą banią z latarnią, a jej elewację zdobi wyraźna narożna boniowanie. Podczas tej samej przebudowy bramę w murze dawnego cmentarza zamieniono na barokową dzwonnicę, która stoi obok kościoła do dziś.

Co można dziś zobaczyć w kościele?

Budynek od dawna nie pełni funkcji liturgicznej. Mieści się w nim sala wystawiennicza i galeria, a jego wnętrze bywa też miejscem uroczystości okolicznościowych oraz koncertów. Dzięki temu kościół pozostaje żywym elementem kulturalnego życia Pelhřimova, a nie wyłącznie zabytkiem oglądanym z zewnątrz.

Gdzie znajduje się kościół?

Kościół stoi w Pelhřimovie, w kraju Vysočina na Wyżynie Czesko-Morawskiej, w bliskim sąsiedztwie historycznego centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Wita to najstarszy kościół w Pelhřimovie? Tak, to najstarsza zachowana budowla sakralna w mieście - konsekrowano ją w 1236 roku.

Czy w kościele odbywają się dziś nabożeństwa? Nie, obiekt pełni funkcję świecką - mieści salę wystawienniczą i galerię, a jego wnętrze wykorzystywane jest także na koncerty i uroczystości okolicznościowe.

Skąd pochodzi stojąca obok wieża i dzwonnica? Wieża pochodzi z 1575 roku i pierwotnie służyła jako dzwonnica przy kościele. Odrębna barokowa dzwonnica powstała w latach 1739-1740 z przebudowanej bramy w murze dawnego cmentarza.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje kościół? Budowla łączy gotycki układ trójnawowy z prezbiterium zamkniętym pięcioma bokami ośmiokąta, renesansowe zdobienia sgraffitowe z 1614 roku oraz barokowe przekształcenia z lat 1739-1740.

Jaką funkcję pełnił kościół w przeszłości? Był kolejno kościołem parafialnym, filialnym, cmentarnym oraz gimnazjalnym, zanim stał się przestrzenią wystawienniczo-kulturalną.