Church of Saint Michael the Archangel in Podolí (Prague)

Kościół św. Michała Archanioła w Podolí to jeden z najstarszych zachowanych budynków sakralnych w Pradze — niepozorna świątynia wciśnięta niemal pod skalny cypel Wyszehradu, o której pierwsza pisemna wzmianka pochodzi już z 1222 roku. W przeciwieństwie do turystycznych tłumów odwiedzających wyszehradzką twierdzę tuż obok, kościół w Podolí pozostaje miejscem cichym i lokalnym — a to właśnie czyni go ciekawym przystankiem dla podróżnych, którzy chcą zobaczyć praski średniowieczny ślad bez kolejek.

Jak stary jest ten kościół i skąd wiadomo o jego początkach?

Budowla powstała jako późnoromańska świątynia najpóźniej na początku XIII wieku — dokument z 1222 roku wymienia ją jako własność kapituły wyszehradzkiej, co czyni Podolí jedną z najstarszych udokumentowanych parafii w okolicach Pragi. Pierwotnie kościół miał układ trójnawowy; dziś, po wiekach przebudów, ma jedną nawę z prezbiterium i przedsionkiem od strony zachodniej. Na południowej ścianie zachował się gotycki maswerk okienny — pozostałość po średniowiecznej fazie budowy, widoczna mimo późniejszych zmian elewacji.

Skąd wziął się obecny, neoromański wygląd świątyni?

Kościół był wielokrotnie przebudowywany, a jego dzisiejszy kształt to efekt gruntownej renowacji z drugiej połowy XIX wieku, zwieńczonej pracami z 1887 roku, które nadały fasadzie charakterystyczny neoromański rys — nawiązujący stylistycznie do pierwotnej, średniowiecznej bryły. Od 1856 roku obiekt pełni funkcję kościoła parafialnego, a przy świątyni do 1885 roku funkcjonował cmentarz (czynny od 1683 roku), którego dziś już nie ma.

Co warto zobaczyć we wnętrzu?

Wzrok przyciąga przede wszystkim barokowy ołtarz z obrazem przedstawiającym archanioła Michała w walce z upadłym aniołem — motyw patronalny, od którego kościół bierze swoje wezwanie. Nad wejściem do świątyni umieszczono mozaikę autorstwa Bohumila Jaroša, będącą jednym z nowszych elementów wystroju.

Czym jest drewniana wieża stojąca obok kościoła?

Obok murowanej świątyni wznosi się odrębna, barokowa dzwonnica z drewna, postawiona na kamiennym fundamencie w XVII wieku. To właśnie w niej zawieszony jest najcenniejszy zabytek całego zespołu — dzwon Matki Boskiej i Wszystkich Świętych, odlany w 1482 roku przez nieznanego z imienia ludwisarza, a więc starszy od obecnego kształtu samego kościoła. W 1993 roku do dzwonnicy dodano dwa nowe dzwony, "Michael" i "Jan Nepomucen", wykonane w pracowni Tomáškovej-Dytrychovej w Brodku u Přerova.

Czy to ten sam kościół, który spłonął w Pradze w 2020 roku?

Nie — i to częste źródło nieporozumień. W 2020 roku w Kinského zahradě na praskim Smíchovie spłonął całkowicie drewniany kościół prawosławny, przeniesiony w 1929 roku aż z zakarpackiej wsi Velké Loučky na Ukrainie. To zupełnie inny obiekt: inna lokalizacja, inne wyznanie i inna historia budowy. Kościół w Podolí to murowana, katolicka świątynia stojąca od średniowiecza w tym samym miejscu, a jego drewnianym elementem jest wyłącznie XVII-wieczna dzwonnica, nie cały budynek.

Jak dojechać do kościoła w Podolí?

Świątynia stoi przy ulicy Pod Vyšehradem na Praze 4, dosłownie u stóp murów Wyszehradu, więc najwygodniej połączyć jej zwiedzanie ze spacerem po pobliskiej twierdzy. To dogodny, cichy przystanek dla osób, które po zwiedzeniu tłocznego Wyszehradu szukają jeszcze jednego, kameralnego śladu praskiego średniowiecza.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał kościół św. Michała Archanioła w Podolí? Najstarsza wzmianka pochodzi z 1222 roku, a sama budowla ma rodowód późnoromański, sięgający początku XIII wieku.

Dlaczego kościół wygląda dziś inaczej niż w średniowieczu? Bo przeszedł gruntowną przebudowę w stylu neoromańskim, zakończoną w 1887 roku — dawny wygląd zdradza dziś głównie gotycki maswerk na południowej ścianie.

Co znajduje się w drewnianej dzwonnicy obok kościoła? Barokowa dzwonnica z XVII wieku, w której wisi dzwon z 1482 roku oraz dwa dzwony dolane w 1993 roku.

Czy to jest ten sam drewniany kościół, co spalony w Kinského zahradě? Nie, to inny, murowany obiekt — z Ukrainy pochodziła zupełnie inna, w całości drewniana świątynia prawosławna w innej części Pragi.