Church of Saint Michael

Kościół św. Michała Archanioła stoi w Michalovicích – dzielnicy Mladej Boleslavi w Kraju Środkowoczeskim, na stromym zboczu nad rzeką Jizerą, dokładnie naprzeciwko ruin średniowiecznego zamku Michalovice. To jeden z najstarszych zabytków sakralnych w okolicy, wpisany na listę czeskich zabytków kultury.

Skąd wzięła się nazwa Michalovice?

Wieś i zamek wzięły imię od patrona kościoła – świętego Michała Archanioła. Świątynia stała w tym miejscu prawdopodobnie już w pierwszej połowie XIII wieku, czyli zanim jeszcze wzniesiono pobliski zamek. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1358 roku, choć wskazuje ona (najpewniej przez pomyłkę pisarza) na wezwanie świętego Macieja. Już rok później, w 1359 roku, źródła mówią o ołtarzu pod obecnym wezwaniem – świętego Michała Archanioła, co pozwala datować kult tego patrona na połowę XIV wieku.

Jak wygląda budowla?

Kościół to niewielka, bezwieżowa budowla jednonawowa z czworobocznym prezbiterium. Jego rdzeń jest późnoromański, ale na przestrzeni wieków świątynia przechodziła kolejne przebudowy – gotyckie i barokowe naniosły własne piętno na bryłę i wystrój wnętrza. W 1893 roku dobudowano nową wieżę, a całość poddano neoromańskim korektom, które nadały fasadzie obecny, historyzujący charakter. Kościół stoi pośrodku dawnego cmentarza, tuż obok zabudowań gospodarczego dworu – układ typowy dla wiejskich świątyń zakładanych przy dworach rycerskich w średniowieczu.

Czy można zwiedzić wnętrze?

To ważna informacja dla planujących wycieczkę: od 1990 roku teren kościoła i przycmentarny otacza prywatna własność, przez co miejsce jest niedostępne dla przypadkowych odwiedzających, mimo że formalnie należy nadal do rzymskokatolickiej parafii Bukovno. W praktyce najlepszy widok na kościół – i na całą kompozycję z ruinami zamku po drugiej stronie doliny – roztacza się z trasy pieszej prowadzącej wzdłuż Jizery lub z punktów widokowych na zboczach po obu stronach rzeki.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Naprzeciwko kościoła, na skalistym cyplu nad Jizerą, wznoszą się ruiny zamku Michalovice, założonego przez ród Markvarticów w ostatniej ćwierci XIII wieku. Charakterystycznym elementem ruin jest wyraźnie pochylona, cylindryczna wieża zwana „Putna” – jej nazwa pochodzi od kształtu przypominającego wiadro. Wieża, mimo widocznego pęknięcia jednej ze ścian, od 1911 roku pełni funkcję punktu widokowego dostępnego dla turystów, w przeciwieństwie do samego kościoła. Widok stąd obejmuje dolinę Jizery oraz sam kościół po drugiej stronie rzeki.

Jak dotrzeć na miejsce?

Michalovice leżą około 3 kilometrów na północny zachód od centrum Mladej Boleslavi, na prawym brzegu Jizery, w kierunku na Českou Lípę. Najwygodniej dotrzeć tu pieszo lub rowerem szlakiem wzdłuż rzeki – trasa prowadzi przez malowniczy fragment doliny i łączy oba punkty: ruiny zamku oraz widok na kościół.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do kościoła św. Michała w Michalovicích? Nie – od 1990 roku teren jest otoczony prywatną własnością i niedostępny dla zwiedzających, mimo że formalnie należy do parafii Bukovno.

Ile lat ma kościół? Jego korzenie sięgają najpewniej pierwszej połowy XIII wieku, a pierwsza pewna wzmianka o obecnym wezwaniu pochodzi z 1359 roku.

Co znajduje się obok kościoła? Naprzeciwko, po drugiej stronie Jizery, stoją ruiny zamku Michalovice z charakterystyczną pochyloną wieżą „Putna”, pełniącą od 1911 roku funkcję punktu widokowego.

Jak dojechać do Michalovic z Mladej Boleslavi? To około 3 kilometry na północny zachód od centrum miasta, najlepiej pieszo lub rowerem wzdłuż szlaku nad Jizerą.