Church of Saint Mary Magdalene

Kościół św. Marii Magdaleny to barokowa świątynia w Zubrnicach, niewielkiej wsi położonej około 10 km na wschód od Ústí nad Labem w północnych Czechach. Budynek stoi w samym sercu skansenu Národní muzeum v přírodě (Narodowego Muzeum na Wolnym Powietrzu) i jest jego najbardziej rozpoznawalnym punktem orientacyjnym.

Jaka jest historia kościoła?

Pierwsza wzmianka o świątyni w Zubrnicach pochodzi z 1352 roku, co czyni ją jednym ze starszych obiektów sakralnych w regionie. Obecny, barokowy kształt kościół zawdzięcza przebudowie prowadzonej w latach 1723-1739 przez Octavia Broggia, cenionego architekta i budowniczego pochodzenia włoskiego, działającego wówczas w północnych Czechach. Od 1723 roku budynek ma formę prostokątnej nawy zamkniętej trójbocznie zamkniętym prezbiterium, a od strony północnej dostawiono nowszą, prostopadłościenną wieżę zwieńczoną charakterystyczną cebulastą kopułą. Przy prezbiterium, również od strony północnej, znajduje się zakrystia.

Losy kościoła nie zawsze były spokojne. W połowie lat 70. XX wieku, po latach, gdy budynek stał otwarty i niedozorowany, doszło do jego dewastacji - z bogatego niegdyś wyposażenia wnętrza ocalały jedynie fragmenty, a rzeźbione dębowe ławki zostały spalone podczas nocy czarownic (nocy walpurgii) w latach 60. Rozważano nawet rozbiórkę budynku, jednak ostatecznie uratowano go przed zniszczeniem. To właśnie ta decyzja dała początek pierwszemu etapowi tworzenia skansenu w Zubrnicach - kościół stał się punktem wyjścia dla całego muzeum na wolnym powietrzu, które powstało wokół niego. Od 1963 roku obiekt jest chroniony jako zabytek kultury.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Największym atutem kościoła jest jego bryła - surowa, barokowa architektura z charakterystyczną wieżą i cebulastą kopułą, widoczna z daleka i dominująca nad okoliczną zabudową wsi. Wnętrze, mimo dramatycznej historii dewastacji, wciąż pozwala docenić układ przestrzenny świątyni: prostokątną nawę połączoną z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, typowy dla barokowych kościołów wiejskich tego regionu. Sam kościół warto oglądać w kontekście całego skansenu - jako element krajobrazu kulturowego, w którym drewniana zabudowa wiejska otacza murowaną dominantę sakralną.

Jak dotrzeć na miejsce?

Zubrnice leżą około 10 km na wschód od Ústí nad Labem, co czyni je wygodnym celem jednodniowej wycieczki z tego miasta. Najlepszym punktem odniesienia przy planowaniu dojazdu jest sam skansen Národní muzeum v přírodě, którego teren obejmuje kościół oraz okoliczną zabudowę wsi. Warto zaplanować wizytę z uwzględnieniem godzin otwarcia muzeum na wolnym powietrzu, ponieważ kościół stanowi integralną część jego trasy zwiedzania.

Kiedy przyjechać?

Zubrnice, jako skansen pod otwartym niebem, najlepiej zwiedzać w sezonie wiosenno-letnim oraz wczesną jesienią, kiedy pogoda sprzyja spacerom po terenie muzeum i oglądaniu zarówno kościoła, jak i towarzyszącej mu drewnianej zabudowy. Poza sezonem dostępność obiektu może być ograniczona, dlatego warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wyjazdem.

Najczęstsze pytania

Czy kościół można zwiedzać z zewnątrz i od środka? Kościół znajduje się na terenie skansenu Národní muzeum v přírodě, dlatego dostęp do wnętrza zależy od godzin otwarcia i aktualnej oferty muzeum.

Dlaczego kościół ma tak charakterystyczną wieżę? Prostopadłościenna wieża z cebulastą kopułą została dodana od strony północnej podczas barokowej przebudowy prowadzonej przez Octavia Broggia w latach 1723-1739 i stała się rozpoznawalnym elementem sylwetki budynku.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, od 1963 roku obiekt jest chroniony jako zabytek kultury, a jego znaczenie wzrosło dodatkowo po tym, jak w latach 70. XX wieku uratowano go przed planowaną rozbiórką.

Co łączy kościół ze skansenem w Zubrnicach? To właśnie uratowanie kościoła przed zniszczeniem dało impuls do stworzenia Narodowego Muzeum na Wolnym Powietrzu - świątynia jest dziś jego centralnym i najbardziej rozpoznawalnym obiektem.