Church of Saint Martin

Kościół św. Marcina w Buchlovicích to zabytkowa świątynia parafialna na Morawach, w kraju zlińskim, która obok pobliskiego barokowego zamku tworzy najbardziej rozpoznawalny zespół zabytkowy tej miejscowości. Stoi w centrum wsi, tuż przy plebanii, i od blisko czterech wieków pełni funkcję kościoła parafialnego dla mieszkańców Buchlovic.

Jak długa jest historia parafii w Buchlovicích?

Parafia w Buchlovicích sięga XIII wieku, choć obecna murowana budowla kościoła jest znacznie młodsza. Wczesnobarokową świątynię wzniesiono w latach 1640–1643 w miejscu starszego obiektu, a konsekracji dokonano w 1644 roku w imieniu diecezji ołomunieckiej. To właśnie ta budowla, po kilku późniejszych przebudowach, stoi na placu kościelnym do dziś.

Kto ufundował obecny kościół?

Budowę sfinansował Milota ze Zástřizl, przedstawiciel rodu zarządzającego wówczas majątkiem buchlovickim. Fundacja kościoła wpisywała się w szerszy plan rozwoju miejscowości prowadzony przez ten ród, którego ślady – w postaci herbowych płyt nagrobnych – można oglądać w kościele do dziś.

Jak zmieniała się architektura kościoła?

Pierwotnie był to obiekt jednonawowy, przykryty sklepieniem kolebkowym – typowym rozwiązaniem dla skromniejszych świątyń wczesnobarokowych. Dopiero w XX wieku budowlę rozbudowano o nawę poprzeczną, czyli transept, według projektu architekta Dominika Feya z Uherského Hradiště. Dzięki tej przebudowie kościół zyskał bardziej okazały, krzyżowy rzut, zachowując przy tym oryginalną bryłę prezbiterium i wieży.

Sama wieża, umieszczona na zachodniej fasadzie, pierwotnie miała ostrosłupowy hełm. W 1806 roku zastąpiono go charakterystycznym hełmem cebulastym, który – dziś pokryty blachą miedzianą – nadaje kościołowi rozpoznawalną sylwetkę widoczną z daleka ponad dachami Buchlovic.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze kościoła kryje dwa boczne ołtarze, poświęcone Matce Boskiej oraz św. Janowi Nepomucenowi – świętemu szczególnie czczonemu na dawnych ziemiach czeskich. W ścianach nawy głównej wmurowano kamienne płyty nagrobne z herbami rodów, które przez wieki władały Buchlovicami: Zástřizlów oraz Petřvaldów. To one, obok samego kościoła, świadczą o roli miejscowej szlachty w kształtowaniu wyglądu wsi.

Na wieży zachowały się cztery oryginalne dzwony – fakt sam w sobie niecodzienny, ponieważ dzwony kościelne w Europie Środkowej masowo rekwirowano i przetapiano na cele zbrojeniowe podczas obu wojen światowych. To, że komplet w Buchlovicích przetrwał obie wojny w niezmienionym składzie, czyni go rzadkością wśród wiejskich kościołów regionu.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół?

Świątynia stoi w sercu Buchlovic, w bezpośrednim sąsiedztwie plebanii oraz parku otaczającego barokowy zamek Buchlovice – jedną z najczęściej odwiedzanych rezydencji na Morawach. Bliskość obu zabytków sprawia, że spacer od kościoła do bram zamkowego parku zajmuje zaledwie kilka minut, co czyni to miejsce naturalnym punktem wypadowym dla osób zwiedzających okolicę.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Marcina można zwiedzać? Kościół pełni funkcję czynnej świątyni parafialnej, dlatego zwiedzanie poza nabożeństwami bywa ograniczone. Przed wizytą warto sprawdzić lokalne godziny mszy w parafii Buchlovice.

Czy kościół ma coś wspólnego z zamkiem w Buchlovicích? Oba obiekty sąsiadują ze sobą i wspólnie tworzą historyczne centrum miejscowości, choć formalnie są odrębnymi zabytkami – kościół należy do parafii, a zamek do odrębnej administracji zabytkowej.

Ile lat liczy kościół? Parafia istnieje od XIII wieku, natomiast obecna budowla kościoła pochodzi z lat 1640–1643, co czyni ją wczesnobarokowym zabytkiem liczącym niemal cztery stulecia.

Co jest najbardziej charakterystycznym elementem kościoła? Wieża z cebulastym hełmem z 1806 roku, widoczna ponad dachami wsi, oraz oryginalny komplet czterech dzwonów, który przetrwał obie wojny światowe.