Chapel of Saint Sebastian

Kaplica św. Sebastiana stoi na placu Palackého w centrum Uherského Hradiště, niewielkiego miasta na Morawach nad rzeką Morawą. To barokowa budowla wzniesiona w 1715 roku, ufundowana nie przez duchowieństwo czy możnowładców, lecz przez miejscowy garnizon wojskowy — stąd jej wyjątkowa, żołnierska historia.

Skąd wzięła się kaplica św. Sebastiana?

Rok 1715 był dla Uherského Hradiště czasem epidemii dżumy. Według miejscowego przekazu w pobliżu dawnej Bramy Kunowskiej żołnierz pilnujący miasta zapadł na chorobę i uznano go za zmarłego. Wbrew oczekiwaniom mężczyzna wrócił do zdrowia i do służby. Na miejscu, gdzie doszło do tego zdarzenia, garnizon wystawił niewielką kaplicę wotywną — jako podziękowanie za ocalenie i ku pamięci żołnierzy oraz mieszkańców, którzy w czasie zarazy zginęli. Budowlę poświęcono świętemu Sebastianowi, patronowi żołnierzy, od wieków przywoływanemu też jako orędownik w czasie epidemii.

Jak wygląda kaplica dziś?

Na fasadzie zachował się kartusz z łacińską inskrypcją, która w wolnym tłumaczeniu głosi, że budowlę wzniósł w czasie zarazy pobożny cesarski garnizon. Szczyt fasady wieńczy rzeźba świętego Sebastiana. Bryła kaplicy jest niewielka i skromna w detalu, typowa dla wotywnych kapliczek fundowanych przez wojsko, ale jej umiejscowienie na reprezentacyjnym placu miasta sprawia, że jest dobrze widoczna dla każdego, kto przemierza centrum Uherského Hradiště.

Dlaczego kaplicę przesunięto o dziesięć metrów?

Najbardziej nietypowy rozdział w historii obiektu rozegrał się w 1969 roku. W ramach przebudowy placu Palackého całą kaplicę hydraulicznie podniesiono i przesunięto o około dziesięć metrów na nowe fundamenty. Zastosowano wówczas czechosłowacką metodę opracowaną przez doktora Wünschego i inżyniera Šuláka — było to pierwsze tego typu przedsięwzięcie w kraju. Technika sprawdziła się na tyle dobrze, że sześć lat później, w 1975 roku, posłużyła do dużo bardziej spektakularnego przedsięwzięcia — przesunięcia gotyckiego kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Moście, jednej z najgłośniejszych operacji tego rodzaju w Europie Środkowej. Ostatni remont kaplicy przeprowadzono w 1997 roku, a sam obiekt figuruje dziś jako chroniony zabytek kultury.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował kaplicę św. Sebastiana? Kaplicę wzniósł w 1715 roku miejscowy garnizon wojskowy jako wotum dziękczynne po epidemii dżumy.

Dlaczego patronem kaplicy jest św. Sebastian? Święty Sebastian jest patronem żołnierzy, a tradycyjnie wzywano go też jako orędownika chroniącego przed zarazą — stąd wybór akurat tego patrona przez wojskowych fundatorów.

Czy kaplicę przenoszono? Tak, w 1969 roku została hydraulicznie przesunięta o około dziesięć metrów w ramach zmian na placu Palackého, z użyciem techniki później zastosowanej także przy przesunięciu kościoła w Moście.

Gdzie dokładnie znajduje się kaplica? Na placu Palackého w centrum Uherského Hradiště, w regionie Słowacja Morawska (Slovácko), niedaleko rzeki Morawy.

Czy kaplicę można zwiedzać? Kaplica jest widoczna z zewnątrz jako element zabudowy placu; ostatnią renowację przeszła w 1997 roku i pozostaje pod ochroną konserwatorską jako zabytek kultury.