Church of Saint Lawrence in Jilemnice

Kościół św. Wawrzyńca w Jilemnicach to barokowa świątynia stojąca na głównym placu miasta, u podnóża Karkonoszy, w powiecie Semily w kraju libereckim. Choć z zewnątrz wygląda jak typowa czeska fara, jej historia sięga średniowiecza, a wnętrze kryje rzeźby i obrazy warte dłuższego postoju.

Skąd wziął się ten kościół?

Pierwsza wzmianka o świątyni pod tym samym wezwaniem w Jilemnicach pochodzi z 1356 roku. Stał wtedy w miejscu dzisiejszego placu, a według zachowanej panoramy miasta mógł to być budynek murowany, z dwiema wieżami – co jak na małe podgórskie miasteczko było rozwiązaniem dość okazałym. Z czasem jednak stara budowla przestała wystarczać rosnącej parafii.

Kiedy powstał obecny, barokowy kościół?

Kamień węgielny pod nową świątynię położono 10 sierpnia 1729 roku. Projekt przygotował Jan Jiří Aichbauer (1680–1737), praski budowniczy i przyrodni brat słynnego Kiliána Ignáca Dientzenhofera – nazwiska, które w architekturze czeskiego baroku mówi samo za siebie. Surowy stan budowli ukończono w 1735 roku, a rok później, w 1736 roku, zamknięto prace wykończeniowe. Kościół należy do nurtu wysokiego baroku i w swoim czasie wprowadził do Jilemnic zupełnie nową skalę architektoniczną – dotąd miasteczko nie widziało budowli tych rozmiarów.

Jak wygląda bryła kościoła?

To budowla jednonawowa, z prostokątnym prezbiterium i dwiema bocznymi zakrystiami. Od zachodniej strony wznosi się pojedyncza, smukła wieża o przekroju zbliżonym do prostopadłościanu. Pierwotny, typowo barokowy kształt dachu nie przetrwał jednak do dziś – zniszczył go wielki pożar miasta w 1838 roku. Na szybko, żeby ratować budynek, nawę pokryto zwykłym dachem dwuspadowym, a wieżę – dachem namiotowym, i w tej uproszczonej formie kościół stoi do dzisiaj.

Co warto zobaczyć we wnętrzu?

Wnętrze, mimo utraty pierwotnego dachu, zachowało cenne barokowe wyposażenie. Dekoracje rzeźbiarskie wykonał Jan Sucharda, snycerz, z którego rodu wywodził się później znany ilustrator Cyril Bouda. Nad ołtarzem głównym wisi obraz przedstawiający męczeństwo świętego Wawrzyńca, autorstwa Dominika Kindermanna. Do najstarszych zabytków wnętrza należy gotycka figura Madonny z XV wieku – najstarszy zachowany zabytek ruchomy w całych Jilemnicach – oraz cynowa chrzcielnica z 1545 roku, ustawiona w pobliżu ambony.

Czy kościół jest zabytkiem?

Tak, kościół św. Wawrzyńca jest wpisany do rejestru zabytków kultury i podlega ochronie konserwatorskiej jako jeden z ważniejszych obiektów sakralnych w Podkarkonoszu.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi kościół św. Wawrzyńca w Jilemnicach? Na głównym placu miasta Jilemnice, w powiecie Semily, w kraju libereckim, u podnóża Karkonoszy.

Jak stary jest kościół? Obecna, barokowa budowla powstała w latach 1729–1736, ale świątynia pod tym samym wezwaniem stała w tym miejscu już w 1356 roku.

Kto zaprojektował kościół? Jan Jiří Aichbauer, praski architekt i przyrodni brat Kiliána Ignáca Dientzenhofera.

Dlaczego dach kościoła nie jest barokowy? Bo oryginalny dach spłonął w wielkim pożarze miasta w 1838 roku i zastąpiono go prostszą konstrukcją.

Co najcenniejszego można zobaczyć wewnątrz? Gotycką figurę Madonny z XV wieku, cynową chrzcielnicę z 1545 roku oraz obraz męczeństwa św. Wawrzyńca pędzla Dominika Kindermanna.