Church of Saint John of Nepomuk

Kościół św. Jana Nepomucena stoi na Przedmieściu Linzeńskim (Linecké Předměstí) w Czeskich Budziejowicach, przy drodze prowadzącej w stronę Czeskiego Krumlova i przejścia granicznego w Dolnym Dvořišti. To młodsza, neoromańska świątynia, która powstała z pieniędzy zebranych pierwotnie na zupełnie inny cel.

Skąd wziął się ten kościół?

Pod koniec XIX wieku biskup Martin Říha zainicjował zbiórkę na budowę nowej katedry dla Czeskich Budziejowic — miasto miało wtedy tylko jedną dużą świątynię katedralną, katedrę św. Mikołaja. Ostatecznie, za namową kolejnego biskupa, Josefa Antonína Hůlki, zdecydowano się nie budować nowej katedry, a jedynie odrestaurować istniejącą katedrę św. Mikołaja. Z pozostałych po zbiórce funduszy postanowiono wznieść nowy kościół parafialny właśnie na Przedmieściu Linzeńskim, gdzie brakowało własnej świątyni.

Kiedy i jak powstał kościół?

Budowę prowadzono w latach 1914–1915 według projektu architekta Antona Möllera z Varnsdorfu, a same prace wykonawcze nadzorował Antonín Procházka. Prace przypadły na pierwsze miesiące I wojny światowej, co znacząco utrudniało budowę — brakowało materiałów budowlanych i rąk do pracy, bo wielu mężczyzn powołano do wojska. Mimo to kościół ukończono na tyle szybko, że już 12 września 1915 roku został poświęcony.

Co warto zobaczyć w środku i na zewnątrz?

Budynek to trójnawowa bazylika z płaskim dachem, transeptem i półkolistą absydą po wschodniej stronie, ozdobioną elementami w duchu sztuki beuronejskiej. Przed zachodnią fasadą wznosi się wysoka, graniastosłupowa wieża, widoczna z daleka wzdłuż drogi na Krumlov. Kościół otacza niewielki park, a obok stoi budynek parafialny.

Na ołtarzu głównym znajduje się obraz przedstawiający uroczystość ku czci św. Jana Nepomucena, namalowany przez Franza Antona Maulbertscha w 1760 roku — pierwotnie wisiał w katedrze św. Mikołaja na Rynku i trafił do nowego kościoła jako część jego wyposażenia. Warte uwagi są też organy firmy Schiffer, liczące 44 głosy, ukończone w lipcu 1916 roku, a więc rok po konsekracji świątyni. Ciekawostką techniczną jak na tamte czasy jest instalacja ogrzewania podłogowego opartego na ciepłym powietrzu — rozwiązanie niecodzienne w kościołach budowanych na początku XX wieku.

Czy kościół można dziś zwiedzić?

Tak, budynek jest dostępny w czasie nabożeństw i pozostaje w dobrym stanie technicznym dzięki gruntownej renowacji wnętrza i elewacji, zakończonej w 2011 roku (prace kontynuowano do 2014 roku). W 2018 roku odrestaurowano także zabytkowe organy. To wciąż czynny kościół parafialny, nie oficjalna atrakcja turystyczna z wydzielonymi godzinami zwiedzania, dlatego najlepiej zaplanować wizytę wokół mszy świętej lub przy okazji spaceru po tej części miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Na Przedmieściu Linzeńskim w Czeskich Budziejowicach, przy trasie wylotowej w kierunku Czeskiego Krumlova i granicy w Dolnym Dvořišti.

Kto zaprojektował kościół? Architekt Anton Möller z Varnsdorfu, a budowę wykonał Antonín Procházka w latach 1914–1915.

Co jest najcenniejszym elementem wyposażenia? Obraz Franza Antona Maulbertscha z 1760 roku na ołtarzu głównym, przeniesiony z katedry św. Mikołaja, oraz organy firmy Schiffer z 44 głosami z 1916 roku.

Czy kościół jest otwarty dla zwiedzających? Jest dostępny podczas nabożeństw; jako czynna parafia nie ma stałych godzin zwiedzania jak w przypadku typowych atrakcji turystycznych.