Church of Saint James in Stodůlky

Kościół św. Jakuba Starszego w Stodůlkach stoi na niewielkim wzniesieniu w samym centrum dawnej, niegdyś samodzielnej wsi Stodůlky, dziś części praskiej dzielnicy Praha 13. Neogotycka budowla przy ulicy Kovářova jest najstarszym punktem orientacyjnym tej okolicy — choć sama świątynia, jaką widzimy dzisiaj, ma dopiero nieco ponad sto dwadzieścia lat, jej korzenie sięgają średniowiecza.

Jak stara jest historia tego miejsca?

Pierwsza pisemna wzmianka o kościele w Stodůlkach pochodzi z 1292 roku, co czyni go jednym z najstarszych miejsc kultu w okolicach ówczesnej Pragi. Sześć lat później, w 1298 roku, praski biskup Řehoř Zajíc z Valdeka — działając z polecenia papieża Bonifacego VIII — mianował tu pierwszego znanego proboszcza, księdza Jana Heřmana. Pierwotna budowla łączyła romańską nawę z gotyckim prezbiterium i pochodziła najprawdopodobniej z XIII wieku. Przez stulecia pełniła też funkcję kościoła cmentarnego — cmentarz otaczał ją aż do 1835 roku, kiedy przeniesiono go poza granice wsi.

Dlaczego dawny kościół zniknął?

Pod koniec XIX wieku parafia w Stodůlkach znacznie się rozrosła, a stary, średniowieczny budynek przestał wystarczać jego potrzebom. W 1901 roku podjęto decyzję o jego rozbiórce. W tym samym roku, na tym samym miejscu, ruszyła budowa nowego kościoła według projektu architekta M. Krcha, utrzymanego w stylu pseudogotyckim (neogotyckim). Prace ukończono w 1903 roku, a nowa świątynia została konsekrowana 11 października tego roku. To właśnie ten budynek stoi w Stodůlkach do dziś.

Co przetrwało ze starego kościoła?

Mimo rozbiórki pierwotnej budowli udało się ocalić jeden z jej najcenniejszych elementów — kamienne, gotyckie tabernakulum (sanktuarium), które wkomponowano w nowy, neogotycki wystrój wnętrza. To najstarszy zachowany element całego kościoła i bezpośrednie świadectwo jego średniowiecznej przeszłości. Pozostałe wyposażenie wnętrza — w tym ołtarz wykonany w warsztacie Petra Buška i synów — powstało już na początku XX wieku, równolegle z budową nowego kościoła, dzięki czemu całość prezentuje się stylistycznie spójnie.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma kościół w Stodůlkach? Obecny budynek pochodzi z lat 1901–1903, ale historia kultu w tym miejscu sięga co najmniej 1292 roku — czyli ponad siedmiu wieków.

Kto jest patronem kościoła? Patronem jest św. Jakub Starszy (Większy), apostoł, od którego kościół wziął swoją nazwę.

Czy zachowały się ślady pierwotnego, średniowiecznego kościoła? Tak — z rozebranej w 1901 roku romańsko-gotyckiej budowli zachowało się kamienne, gotyckie tabernakulum, dziś umieszczone we wnętrzu obecnego kościoła.

Kto zaprojektował obecny kościół? Budynek zaprojektował architekt M. Krch, a wzniesiono go w stylu pseudogotyckim w latach 1901–1903.

Czy przy kościele znajdował się cmentarz? Tak, kościół pełnił funkcję świątyni cmentarnej — cmentarz otaczał go aż do 1835 roku, gdy przeniesiono go poza obręb wsi.

Gdzie dokładnie stoi kościół? Kościół znajduje się na niewielkim wzniesieniu w historycznym centrum Stodůlek, przy ulicy Kovářova, w praskiej dzielnicy Praha 13.