Cmentarz Motolski

Cmentarz Motolski to nekropolia leśna w praskiej dzielnicy Motol (Praga 5), przy ulicy Plzeňskiej 233, ściśle związana z sąsiadującym krematorium. Miejsce łączy funkcję cmentarza z charakterem parku – teren leży w granicach parku krajobrazowego Košíře-Motol, przez który przepływa potok Motolski.

Jak powstał cmentarz?

Pomysł budowy krematorium w Motolu pojawił się już w 1937 roku, jednak przedwojenny projekt nigdy nie doczekał się realizacji. Do tematu wrócono dopiero pod koniec lat 40. XX wieku, gdy władze miejskie postanowiły stworzyć nowoczesną nekropolię kremacyjną na zachodnich obrzeżach Pragi. Budowę rozpoczęto w 1951 roku według projektu architekta Josefa Karela Říhy, a cały kompleks – wraz z budynkiem krematorium i cmentarzem leśnym – ukończono w 1954 roku.

Co znajduje się na terenie cmentarza?

Głównym elementem założenia jest budynek krematorium, wokół którego rozciąga się cmentarz leśny (urnowy) z kolumbarium przeznaczonym na przechowywanie urn z prochami. Charakterystycznym punktem jest ogród pamięci, urządzony nad sztucznym stawem, który nadaje temu miejscu kontemplacyjny, spokojny charakter. Na terenie znajdują się także dwie rzeźby o wymownych tytułach – „Więdnąca piękność" oraz „Ból" – nawiązujące do tematyki przemijania i żałoby, typowej dla sztuki sepulkralnej tamtego okresu.

Dlaczego to miejsce ma szczególne znaczenie historyczne?

Cmentarz Motolski kryje w sobie mroczny rozdział czechosłowackiej historii. W latach 50. XX wieku, w okresie najsurowszego terroru komunistycznego, na terenie cmentarza w masowych, anonimowych grobach chowano szczątki osób zamordowanych przez reżim – w tym ofiar politycznych represji. Fakt ten przez dziesięciolecia pozostawał w cieniu, a jego pełne ujawnienie nastąpiło dopiero po upadku komunizmu. Konfederacja Więźniów Politycznych Republiki Czeskiej doprowadziła do wybudowania na cmentarzu pomnika-mauzoleum, upamiętniającego ofiary komunistycznego terroru pochowane w tym miejscu bez godnego pożegnania. Dziś to miejsce pamięci narodowej, odwiedzane przez osoby zainteresowane historią najnowszą Czech.

Jak dojechać na Cmentarz Motolski?

Cmentarz leży przy ulicy Plzeňskiej, jednej z głównych arterii wylotowych z centrum Pragi w kierunku zachodnim, w dzielnicy Motol, niedaleko dużego kompleksu szpitalnego Fakultní nemocnice v Motole. Dojazd ułatwia bliskość linii tramwajowych i autobusowych obsługujących tę część miasta.

Najczęstsze pytania

Czy Cmentarz Motolski to zwykły cmentarz komunalny? Nie do końca – to przede wszystkim cmentarz kremacyjny, ściśle powiązany z działającym na miejscu krematorium, z charakterystycznym układem lasu, stawu i kolumbarium zamiast tradycyjnych alejek grobowych.

Co upamiętnia pomnik na terenie cmentarza? Mauzoleum wzniesione z inicjatywy Konfederacji Więźniów Politycznych upamiętnia ofiary komunistycznego terroru z lat 50., których szczątki potajemnie chowano tu w masowych grobach.

Kto zaprojektował krematorium i cmentarz? Kompleks zaprojektował architekt Josef Karel Říha, a budowę zrealizowano w latach 1951–1954.

Czy na cmentarzu można zobaczyć rzeźby? Tak, na terenie stoją m.in. rzeźby „Więdnąca piękność" i „Ból", nawiązujące do tematyki przemijania.