Church of Saint James

Kościół św. Jakuba w Krásnie nad Bečvou to późnogotycka świątynia wtopiona w krajobraz jednej z dzielnic Valašského Meziříčí, miasta w kraju zlińskim we wschodnich Czechach. Budowla stoi na niewielkim wzniesieniu przy współrzędnych 49.4778561, 17.9689867 i od dekad pełni funkcję kościoła filialnego parafii w Valašském Meziříčí — mszy nie odprawia się tu codziennie, lecz jedynie kilka razy w roku liturgicznym, co nadaje temu miejscu charakter kameralny i mało turystyczny w porównaniu z kościołami w centrum miasta.

Kiedy powstał kościół?

Choć pierwsza pisemna wzmianka o samej świątyni pochodzi dopiero z 1558 roku, historycy architektury datują obecną bryłę na przełom XIV i XV wieku — a więc znacznie wcześniej, niż sugerowałby dokument. Miasto Krásno istniało jeszcze wcześniej, bo pierwsza wzmianka o osadzie sięga 1299 roku. Ciekawym tropem są wyniki badań archeologicznych z początku lat 70. XX wieku: pod posadzką prezbiterium odkryto wówczas półkoliste fundamenty, które mogą świadczyć o istnieniu w tym miejscu jeszcze starszej budowli, poprzedzającej obecny kościół.

Jak zmieniała się bryła kościoła?

Pod koniec lat 80. XVI wieku świątynia przeszła przebudowę, w trakcie której dodano elementy charakterystyczne dla stylu renesansowego, choć trzon budynku pozostał gotycki. W lipcu 1681 roku kościół ucierpiał w pożarze wywołanym uderzeniem pioruna. Środki na odbudowę przekazał wówczas Bernard Ferdinand ze Žerotína, zmarły w 1692 roku. W 1749 roku dobudowano zakrystię. Kolejna poważna ingerencja w wygląd wnętrza nastąpiła w latach 1972–1978, gdy podczas gruntownej rekonstrukcji położono marmurową posadzkę, wstawiono płyty sufitowe oraz metalowe spiralne schody prowadzące na chór. Dach kościoła pokrywa drewniana dachówka, a szczyt zachodniej fasady wieńczy kamienny krzyż.

Jak wygląda architektura kościoła?

To budynek podłużny, zwieńczony wielokątnym prezbiterium, bez wieńczącego łuku tęczowego i bez bocznych przypór — cecha rzadko spotykana w kościołach tego typu. Wejście prowadzi przez portal zamknięty łamanym łukiem, a wewnątrz zachowały się dwa kamienne portale. Na dachu znajduje się niewielka dzwonnica z dwoma dzwonami, odlanymi w 1797 i 1946 roku; samą dzwonnicę odnowiono w 2015 roku. W 2016 roku, podczas prac ciesielskich prowadzonych przy dachu, robotnicy natrafili na zamurowane barokowe okno, o którego istnieniu wcześniej nie wiedziano.

Jaką rolę odegrał kościół w historii religijnej regionu?

W drugiej połowie XVI wieku świątynia znalazła się w rękach wyznawców niekatolickich, co było typowe dla wielu kościołów na Morawach w tym okresie. Do katolicyzmu powrócono w 1628 roku. W 1871 roku ustanowiono trzeciego kapelana obsługującego kościół, a na początku XX wieku podejmowano nieudane próby utworzenia tu osobnej parafii — ostatecznie kościół pozostał świątynią filialną. Z wnętrza pochodzi płyta nagrobna małżeństwa Drzewnovskich z 1594 roku, którą później przeniesiono do lapidarium w innym kościele.

Czy kościół jest chroniony jako zabytek?

Tak — od 3 maja 1958 roku budynek figuruje w rejestrze zabytków kultury pod numerem 33153/8-327. Świątynia bywa też otwierana dla zwiedzających przy okazji lokalnych wydarzeń kulturalnych, takich jak Noc kościołów, podczas której organizowano tu koncerty muzyczne, opowieści historyczne i chwile wyciszenia.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół św. Jakuba? W Krásnie nad Bečvou, dzielnicy miasta Valašské Meziříčí, w kraju zlińskim we wschodnich Czechach.

Jak stary jest kościół? Obecna bryła pochodzi z przełomu XIV i XV wieku, choć pierwszy dokument wymieniający świątynię datuje się na 1558 rok.

Czy w kościele odbywają się regularne msze? Nie — jako kościół filialny parafii Valašské Meziříčí, nabożeństwa odprawiane są tu jedynie kilka razy w roku liturgicznym.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, od 1958 roku jest wpisany do rejestru zabytków kultury pod numerem 33153/8-327.