Evangelical church

Kościół ewangelicki w Stříteži nad Bečvou to drewniano-murowana świątynia górująca nad wsią leżącą w podnóżu Beskidu Śląsko-Morawskiego, na Valašsku, niedaleko Rożnowa pod Radhoštěm. Budynek należy do miejscowego zboru Kościoła Ewangelickiego Braci Czeskich i od ponad półtora wieku pozostaje żywym miejscem kultu, a nie tylko zabytkiem do oglądania z zewnątrz.

Kiedy powstał kościół i kto go zaprojektował?

Świątynię wzniesiono w latach 1868–1876 według projektu budowniczego Michala Urbánka. Powstała z inicjatywy miejscowego zboru wyznania helweckiego (reformowanego) i była wyrazem pewności siebie, jaką ewangelicy w monarchii habsburskiej odzyskali po wydaniu patentu protestanckiego przyznającego im równouprawnienie. Budowa kościoła w takim kształcie i skali była więc czymś więcej niż wzniesieniem miejsca modlitwy – manifestowała nowo zdobytą pozycję wspólnoty.

Co widać w środku?

Wnętrze nakrywa drewniany strop z widoczną konstrukcją belkową, a światło wpada przez trójdzielne okna boczne oraz pas okien powiekowych w dachu. Prezbiterium zamyka zaokrąglona wnęka ozdobiona malowanym tekstem wyznania apostolskiego oraz symbolem baranka – znakiem braterstwa wspólnoty wyznaniowej. To właśnie ta część wnętrza przyciąga uwagę najbardziej, bo łączy prosty, surowy charakter protestanckiej architektury z czytelną symboliką religijną.

Jakie zabytkowe wyposażenie zachowało się w kościele?

W kościele znajdują się barokowe organy pochodzące z około 1780 roku, a więc starsze niż sam budynek – zostały przeniesione lub zachowane z wcześniejszego okresu działalności zboru. Organy przeszły gruntowną rekonstrukcję i w 2004 roku zostały uznane za zabytek kultury chroniony przez państwo, niezależnie od ochrony samego budynku. Na wieży kościoła pracują tarcze zegarowe wykonane w 1888 roku przez zegarmistrza Jindřicha Sigmunda z Nowego Jiczyna – detal, który łatwo pominąć, patrząc na bryłę z daleka, a wart jest bliższego spojrzenia.

Czy kościół jest zabytkiem chronionym?

Tak, sam budynek został wpisany na listę chronionych zabytków kultury w 1993 roku. Wraz z organami chronionymi od 2004 roku kościół jest więc podwójnie zabezpieczonym świadectwem historii ewangelicyzmu na Morawach.

Czy w kościele nadal odbywają się nabożeństwa?

Tak. Zbór Kościoła Ewangelickiego Braci Czeskich w Stříteži nad Bečvou i Rożnowie pod Radhoštěm prowadzi nabożeństwa w każdą niedzielę o godzinie 9:30. Kościół pozostaje więc czynną świątynią, a nie wyłącznie obiektem turystycznym.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kościół? We wsi Střítež nad Bečvou, w regionie Valašsko, przy współrzędnych 49,456478 N, 18,063597 E.

Czy kościół można zwiedzić bez uczestnictwa w nabożeństwie? Kościół pełni przede wszystkim funkcję sakralną – najpewniejszą okazją do zobaczenia wnętrza jest niedzielne nabożeństwo o 9:30. Poza tym terminem dostępność zależy od bieżących ustaleń zboru.

Czym różni się ten kościół od katolickich świątyń w okolicy? Prostotą bryły i wystroju charakterystyczną dla architektury protestanckiej – bez bogatej dekoracji ołtarzowej, za to z czytelnym akcentem na tekst wyznania wiary i symbolikę baranka w prezbiterium.

Czy warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem okolicy? Tak – wieś leży blisko Rożnowa pod Radhoštěm, popularnego punktu wypadowego w Beskid Śląsko-Morawski, co pozwala połączyć zwiedzanie kościoła ze szlakami turystycznymi Valašska.