Kościół św. Andrzeja w Hodslavicach

Kościół św. Andrzeja to drewniana świątynia w miejscowości Hodslavice na północnej Morawach, na pograniczu kraju morawsko-śląskiego i zlińskiego. To najstarszy zachowany kościół na terenie całego kraju morawsko-śląskiego, a jego surowa, drewniana bryła od razu przyciąga wzrok osób jadących przez okolicę w stronę Nowego Jiczyna czy Ostrawy.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Najstarsza pisemna wzmianka o parafii i kościele w Hodslavicach pochodzi z 1437 roku, jednak sama budowla, jaką można oglądać dziś, powstała nieco później — część źródeł podaje rok 1451, inne wskazują na połowę XVI wieku. Niezależnie od dokładnej daty, konstrukcja jest jednoznacznie gotycka, a drewniana, zrębowa (roubená) technika budowy tłumaczy, dlaczego kościół przetrwał tak długo mimo skromnych materiałów.

Kościół nie miał łatwej historii. Pod koniec XV wieku został poważnie uszkodzony, a w 1523 roku nakazano zbieranie dziesięciny specjalnie z myślą o jego remoncie. Na przełomie XVI i XVII wieku świątynią zarządzali protestanci, później — od połowy XVII wieku — jezuici, a dopiero w 1624 roku budynek wrócił pod administrację katolicką. To burzliwe przechodzenie z rąk do rąk jest typowe dla wielu moraw­skich kościołów tamtego okresu i widać je również w charakterze wyposażenia wnętrza.

Co warto zobaczyć w środku?

Wnętrze to jednonawowa, zrębowa konstrukcja obita deskami z zewnątrz, zorientowana mniej więcej na osi wschód–zachód. W XVII i XVIII wieku dobudowano do niej murowaną, empirową przybudówkę, co dziś tworzy ciekawy kontrast materiałów — drewno i cegła obok siebie.

Najcenniejszym elementem wyposażenia jest rzeźbiony, barokowy ołtarz pochodzący z 1658 roku. Obok niego warto zwrócić uwagę na masywną, kutą w kamieniu chrzcielnicę w kształcie kielicha oraz wczesnobarokową ambonę. W kościele znajduje się także gotycka figurka znana jako Hodslavická Madonna — oryginał przechowywany jest dziś w innym miejscu, a w świątyni można zobaczyć jej kopię.

20 czerwca 1895 roku w budynek uderzył piorun, ale na szczęście nie doszło do pożaru, dzięki czemu drewniana konstrukcja przetrwała do naszych czasów. Gruntowną renowację przeprowadzono w latach 1975–1978, co pozwoliło zachować zarówno bryłę, jak i historyczne wyposażenie w dobrym stanie. Dziś obiekt jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Hodslavice leżą przy drodze łączącej Nowy Jiczyn z Wałaskim Meziříčí, więc dojazd samochodem nie nastręcza trudności — kościół stoi w centralnej części wsi i jest dobrze widoczny z głównej drogi. To dobry przystanek dla osób zwiedzających region Beskidu Śląsko-Morawskiego czy jadących w stronę Wałaskich Meziříčí lub Nowego Jiczyna. Warto pamiętać, że w tej samej miejscowości znajdują się jeszcze dwa inne kościoły — ewangelicki i Bożego Serca Pańskiego — więc przy planowaniu trasy dobrze mieć pod ręką dokładny adres, by nie pomylić obiektów.

Najlepszą porą na wizytę jest okres od wiosny do jesieni, kiedy łatwiej zobaczyć drewnianą elewację w pełnym świetle dziennym, a okoliczne wzgórza dodają scenerii uroku. Zwiedzanie zajmuje zwykle od kilkunastu do trzydziestu minut, chyba że trafi się okazja obejrzeć wnętrze podczas nabożeństwa lub okolicznościowego otwarcia.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Andrzeja jest najstarszym drewnianym kościołem w regionie? Tak, uznawany jest za najstarszy zachowany kościół na terenie całego kraju morawsko-śląskiego.

Jak stara jest ta budowla? Źródła wskazują różne daty — od 1451 do połowy XVI wieku — natomiast pierwsza wzmianka o parafii w Hodslavicach pochodzi z 1437 roku.

Co znajduje się we wnętrzu kościoła? Barokowy ołtarz z 1658 roku, kamienna chrzcielnica w kształcie kielicha, wczesnobarokowa ambona oraz kopia gotyckiej figurki Hodslavickiej Madonny.

Czy w Hodslavicach są inne kościoły warte zobaczenia? Tak, we wsi stoją jeszcze kościół ewangelicki oraz kościół Bożego Serca Pańskiego — to trzy odrębne obiekty, warto zaplanować trasę tak, by zobaczyć wszystkie.