Evangelical church

Kościół ewangelicki w Hodslavicach to klasycystyczna świątynia Śląskobratrskiego Kościoła Ewangelickiego (Českobratrská církev evangelická), jeden z najstarszych i architektonicznie najciekawszych zborów protestanckich na Morawach. Stoi w miejscowości Hodslavice w powiecie Nowy Jiczyn, niedaleko granicy ze Śląskiem, i od ponad dwustu lat jest centrum życia religijnego miejscowej społeczności ewangelickiej.

Jak powstał kościół?

Historia zboru sięga 1782 roku, kiedy po ogłoszeniu Patentu Tolerancyjnego przez cesarza Józefa II miejscowi protestanci, dotąd zmuszeni do ukrywania swojej wiary, mogli oficjalnie założyć parafię luterańską. Do wspólnoty przystąpiło wówczas ponad 900 osób — czyli więcej niż połowa mieszkańców Hodslavic i okolicznych wsi. Był to jeden z pierwszych zborów augsburskich powstałych na Morawach po edykcie tolerancyjnym.

Nabożeństwa odprawiano początkowo w stodołach, bo prawo tolerancyjne nakładało surowe ograniczenia na wygląd i lokalizację nowych świątyń protestanckich. Już rok później, w 1783 roku, rozpoczęto budowę pierwszego, drewnianego kościoła tolerancyjnego. Ta prowizoryczna budowla służyła wspólnocie przez kilkadziesiąt lat, zanim zdecydowano się na wzniesienie trwałej, murowanej świątyni.

Co zobaczysz na miejscu?

Obecny murowany kościół powstał w latach 1813–1819. Jest to jednonawowa budowla klasycystyczna z wielobocznym prezbiterium, nawą przykrytą kolebkowym sklepieniem oraz lunetami w części prezbiterialnej. Charakterystyczną trójkondygnacyjną wieżę z cebulastym hełmem i otwartą latarnią dobudowano dopiero w latach 1851–1852 — kościół w Hodslavicach był wówczas pierwszą ewangelicką świątynią na Morawach, która w ogóle otrzymała wieżę, co w czasach ograniczeń wobec kościołów niekatolickich miało duże znaczenie symboliczne.

Wnętrze kościoła przeszło w 2020 roku gruntowną, nowoczesną rewitalizację według projektu pracowni architektonicznej Objektor. Połączenie zabytkowej, dziewiętnastowiecznej bryły z minimalistycznym, współczesnym wystrojem wnętrza zostało docenione przez branżę architektoniczną — projekt otrzymał Czeską Nagrodę Architektoniczną (Česká cena za architekturu) w 2020 roku. To rzadki przykład kościoła, w którym historyczna substancja i nowoczesny design nie kolidują, lecz się uzupełniają.

Kościół nadal pełni funkcję czynnej świątyni Farního sboru Českobratrské církve evangelické v Hodslavicích, należącego do seniorátu morawsko-śląskiego. Odbywają się tu regularne nabożeństwa oraz wydarzenia parafialne.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Hodslavice leżą w powiecie Nowy Jiczyn, w łatwym zasięgu z większych miejscowości regionu Morawsko-Śląskiego. Do wsi najwygodniej dotrzeć samochodem lub lokalnym transportem publicznym kursującym z Nowego Jiczyna. Kościół znajduje się w centralnej części wsi i jest dobrze widoczny dzięki charakterystycznej wieży.

Warto pamiętać, że kościół jest obiektem sakralnym z aktywnym życiem parafialnym, nie muzeum — zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw lub po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią. Okolica Hodslavic to również dobry punkt wypadowy do zwiedzania innych zabytków regionu, w tym pobliskiego kościoła katolickiego we wsi.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał kościół ewangelicki w Hodslavicach? Obecna murowana budowla pochodzi z lat 1813–1819, ale zbór istnieje od 1782 roku, kiedy powstała pierwsza, drewniana świątynia tolerancyjna.

Dlaczego wieża kościoła jest tak charakterystyczna? Trójkondygnacyjna wieża z cebulastym hełmem, dobudowana w latach 1851–1852, była pierwszą wieżą kościoła ewangelickiego na Morawach — wcześniej prawo nie pozwalało protestanckim świątyniom na tak wyraziste akcenty architektoniczne.

Co wyróżnia wnętrze kościoła? Po rewitalizacji z 2020 roku, zaprojektowanej przez pracownię Objektor, wnętrze łączy historyczną, klasycystyczną architekturę z nowoczesnym, minimalistycznym designem. Projekt zdobył Czeską Nagrodę Architektoniczną 2020.

Czy kościół można zwiedzać? To czynna świątynia parafialna, więc zwiedzanie najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw, najlepiej po wcześniejszym kontakcie ze zborem.