Kościół św. Anny w Kostelcu nad Orlicą

Kościół św. Anny to barokowy kościół cmentarny stojący na wschód od dawnych murów miejskich Kostelca nad Orlicą, w kraju hradeckim w Czechach. Choć niewielki, jest jednym z najstarszych zachowanych obiektów sakralnych w mieście i od ponad trzystu lat pełni funkcję kaplicy grzebalnej.

Co stało w tym miejscu przed obecnym kościołem?

Historia tego miejsca sięga 1572 roku, kiedy z zapisu testamentowego jednego z mieszczan założono tu cmentarz wraz z niewielką kaplicą. Przez ponad sto lat służyła ona mieszkańcom miasta jako miejsce ostatniego pożegnania, zanim zdecydowano się na budowę większej, murowanej świątyni w tym samym miejscu.

Kiedy powstał obecny kościół i kto go ufundował?

Dzisiejszy kościół wzniesiono w latach 1686–1691 z fundacji hrabiego Františka Záruby z Hustířan, właściciela pobliskich dóbr. Budowla otrzymała formę typową dla wczesnego baroku — zwartą, skromną w detalu, ale przemyślaną pod względem funkcji, jaką miała pełnić: świątyni cmentarnej obsługującej całe miasto.

Jak wygląda otoczenie kościoła?

Kościół otacza kamienny mur, który zamyka teren cmentarza w regularny, obwiedziony obszar. W jego południowo-wschodnim narożniku stoi niewielka, sześcioboczna kaplica św. Floriana, dobudowana jako integralna część założenia. W narożniku północno-wschodnim muru, już w XIX wieku, powstała kostnica, w której przechowywano szczątki ekshumowane przy okazji kolejnych pochówków.

Co można zobaczyć wewnątrz świątyni?

Wnętrze przykryte jest sklepieniem, którego pola wsparto na filarach przyściennych — to one dzielą przestrzeń na sześć płytkich, wnękowych kaplic rozmieszczonych wzdłuż obwodu murów. W te wnęki wmurowano epitafia i tablice nagrobne dawnych mieszkańców Kostelca oraz okolicznej szlachty. Do dziś zachował się między innymi nagrobek K. Záruby z 1659 roku, świadectwo związku rodu fundatora z tym miejscem jeszcze przed powstaniem obecnego kościoła.

Co jest szczególnego na przykościelnym cmentarzu?

Cmentarz otaczający kościół należy do najstarszych w mieście i kryje kilka nagrobków wykonanych przez cenionych rzeźbiarzy — wśród nazwisk związanych z tutejszymi pomnikami wymienia się Stanislava Suchardę, Sendtnera oraz Quida Kociána. To właśnie te realizacje, obok samej architektury kościoła, sprawiają, że miejsce bywa odwiedzane nie tylko przez wiernych, ale i miłośników sztuki sepulkralnej.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi kościół św. Anny w Kostelcu nad Orlicą? Na wschód od historycznych murów miejskich, na niewielkim wzniesieniu na wysokości około 290 m n.p.m.

Kiedy zbudowano obecny kościół? W latach 1686–1691, z fundacji hrabiego Františka Záruby z Hustířan, na miejscu wcześniejszej kaplicy cmentarnej z 1572 roku.

Jakiej funkcji służył kościół od początku? Funkcji cmentarnej — powstał jako świątynia obsługująca miejski cmentarz, nie jako kościół parafialny.

Co znajduje się przy kościele? Kamienny mur otaczający cmentarz, sześcioboczna kaplica św. Floriana w narożniku południowo-wschodnim oraz XIX-wieczna kostnica w narożniku północno-wschodnim.

Co warto zobaczyć wewnątrz? Sklepienie wsparte na filarach tworzących sześć płytkich kaplic oraz wmurowane epitafia, w tym nagrobek K. Záruby z 1659 roku.

Czym wyróżnia się cmentarz przy kościele? Nagrobkami autorstwa cenionych rzeźbiarzy, między innymi Stanislava Suchardy, Sendtnera i Quida Kociána.