Church of Saint Anne

Kościół św. Anny stoi w Kuklenach, dzielnicy na zachodnich obrzeżach Hradca Králové, która do miasta została włączona dopiero w 1942 roku. To skromna, ale niepozbawiona historii budowla, związana z przymusową przeprowadzką zakonu minorytów w drugiej połowie XVIII wieku.

Skąd wziął się kościół w Kuklenach?

Historia sięga znacznie dalej niż sama budowla w Kuklenach. Minoryci mieli w Hradcu Králové klasztor ze szpitalem już od 1344 roku – stał on wtedy na wyspie na Łabie, mniej więcej tam, gdzie dziś przebiega dzisiejszy plac 5. Května. Gdy w latach 1776–1778 miasto rozbudowywało fortyfikacje, cesarz Józef II nakazał rozbiórkę tamtejszego kościoła. Zakonnicy odprawili ostatnie nabożeństwo 31 maja, a zaraz potem rozpoczęto wyburzanie. Najświętszy Sakrament oraz gotycką chrzcielnicę – dzieło Ondřeja Ptáčka z XV wieku – przewieziono do Kuklen.

Kamień węgielny pod nowy zespół klasztorny położono 2 lipca 1777 roku, a już 15 listopada 1778 roku poświęcono prezbiterium i zaczęto odprawiać w nim msze. Budowę całości ukończono w 1784 roku. Kościół zaprojektował Matouš Walch, natomiast budynek klasztorny – J. Kerner. Sam zakon nie utrzymał się tu jednak długo: w 1789 roku, w ramach reform józefińskich, wspólnotę rozwiązano. Kościół pozostał świątynią parafialną, a część klasztoru zamieniono na szkołę.

Co warto zobaczyć na fasadzie i we wnętrzu?

Późnobarokowa budowla ma charakterystyczne dwuwieżowe frontowe elewacje i jednonawowy, prostokątny korpus, zorientowany w stronę północy. Na południowej fasadzie znajduje się portal z niszami, w których umieszczono figury świętych: św. Anny z Marią, św. Antoniego Padewskiego oraz św. Franciszka Ksawerego. We wnętrzu uwagę zwraca iluzjonistyczne malowidło głównego ołtarza z 1779 roku, autorstwa Josefa Kramolína.

Trzeba jednak wiedzieć, że wygląd zespołu zmienił się znacząco podczas przebudowy w latach 90. XX wieku, przez co dzisiejsza bryła w dużej mierze nosi cechy współczesnej architektury. Kompleks od 1964 roku figuruje jako zabytek kultury, ale obecnie prowadzi go Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki (siostry salezjanki), które urządziły tu internat dla dziewcząt uczęszczających do szkół średnich. Oznacza to, że wnętrze nie jest ogólnodostępne jak w typowym kościele parafialnym otwartym codziennie dla turystów – warto to uwzględnić, planując wizytę.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Kukleny leżą na zachodnim skraju Hradca Králové, przy dawnej drodze do Pragi, więc dojazd z centrum miasta zajmuje kilkanaście minut komunikacją miejską lub samochodem. Miejsce najlepiej łączyć ze zwiedzaniem samego Hradca Králové – historycznego centrum z katedrą Świętego Ducha i wieżą Białą, oddalonych o kilka kilometrów. Ze względu na funkcję internatu najbardziej sensowną porą na obejrzenie fasady i okolicy jest dzień powszedni w godzinach popołudniowych, gdy ruch wokół budynku jest spokojniejszy.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Anny można zwiedzać od środka? Budynek pełni obecnie funkcję internatu prowadzonego przez siostry salezjanki, więc dostęp do wnętrza jest ograniczony i nie ma charakteru typowej świątyni otwartej dla zwiedzających.

Dlaczego kościół stoi akurat w Kuklenach, a nie w centrum Hradca Králové? Bo pierwotny klasztor minorytów, istniejący od 1344 roku, musiał ustąpić miejsca nowym fortyfikacjom miasta w latach 70. XVIII wieku – zakonnicy i wyposażenie kościoła przenieśli się właśnie do Kuklen.

Co jest najciekawszym elementem architektonicznym? Dwuwieżowa fasada od strony południowej z niszami pełnymi rzeźb świętych oraz iluzjonistyczne malowidło głównego ołtarza z 1779 roku pędzla Josefa Kramolína.

Kiedy Kukleny stały się częścią Hradca Králové? W 1942 roku – wcześniej, od 1931 roku, Kukleny miały status odrębnego miasta.