Château de la Turmelière

Château de la Turmelière to zespół pałacowo-parkowy w Liré, wsi wchodzącej w skład gminy Orée d'Anjou nad Loarą, naprzeciwko Ancenis. Miejsce łączy dwie historie: średniowieczną warownię, w której urodził się poeta Joachim du Bellay, oraz XIX-wieczną rezydencję wzniesioną w stylu neorenesansowym.

Skąd wzięła się Turmelière?

Pierwszy zamek wzniesiono tu w XIII wieku — źródła wspominają go już w 1285 roku jako siedzibę panów Liré. Budowla pełniła funkcję obronną w niespokojnych czasach napięć między Bretanią a Andegawenią. W XV wieku odbudował ją Perceval Chabot, przodek matki Joachima du Bellay, a w kolejnym stuleciu posiadłość stała się główną siedzibą rodu Bellay.

To właśnie tutaj, około 1522–1525 roku, przyszedł na świat Joachim du Bellay — jeden z najważniejszych poetów francuskiego renesansu, współzałożyciel grupy literackiej Plejada. Spędził w Turmelière dzieciństwo, a otaczający zamek łagodny, pofałdowany krajobraz Andegawenii miał wpłynąć na jego twórczość i tęsknotę za rodzinnymi stronami, którą wyrażał później w wierszach pisanych z dala od Francji.

Średniowieczna rezydencja została w dużej mierze zniszczona podczas wojen wandejskich pod koniec XVIII wieku. Zamiast odbudowywać ją w pierwotnej formie, pozostawiono ruiny jako romantyczny element parku — praktyka typowa dla XIX-wiecznego gustu do malowniczych, „autentycznych" krajobrazów. Ruiny dawnego zamku — mury, fosy i gołębnik — od 1941 roku figurują w rejestrze zabytków historycznych Francji.

Pod koniec XIX wieku na terenie posiadłości wzniesiono nowy, okazały zamek w stylu neorenesansowym z inicjatywy hrabiego Charlesa Thoinneta. Fundator zmarł jednak, zanim budowa została ukończona, i nigdy nie zamieszkał w swojej rezydencji.

Co zobaczysz na miejscu?

Park o powierzchni około 40 hektarów rozciąga się wokół obu zamków i jest ogólnodostępny — droga prowadząca przez teren posiadłości oferuje ładny widok na XIX-wieczny pałac, a boczna ścieżka prowadzi do ruin rodzinnej siedziby du Bellayów. Spacer po parku pozwala zobaczyć oba oblicza Turmelière: reprezentacyjną XIX-wieczną architekturę oraz kamienne pozostałości znacznie starszej budowli, świadka narodzin jednego z najważniejszych francuskich poetów.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Turmelière leży w Liré, w gminie Orée d'Anjou w departamencie Maine-et-Loire, tuż nad Loarą, naprzeciwko miasta Ancenis. Park jest otwarty codziennie, a wstęp na teren i spacer alejkami są bezpłatne — to popularny cel rodzinnych wycieczek i spacerów wśród mieszkańców regionu. Najlepszą porą na wizytę są miesiące od wiosny do jesieni, kiedy zieleń parku prezentuje się najbogaciej, choć teren dostępny jest przez cały rok.

Na miejscu działa stowarzyszenie La Turmelière, które prowadzi ośrodek pobytowy i organizuje wydarzenia łączące literaturę z przyrodą: spacery literackie, warsztaty poetyckie, rezydencje twórcze oraz zajęcia edukacyjne dla grup szkolnych. Zamek i park przyjmują też uroczystości rodzinne, wesela oraz grupy szkoleniowe i sportowe. We wrześniu, przy okazji Europejskich Dni Dziedzictwa, organizowane są dodatkowe zwiedzanie i wydarzenia tematyczne.

Najczęstsze pytania

Czy Château de la Turmelière można zwiedzać za darmo? Tak, park jest ogólnodostępny i bezpłatny — można spacerować alejkami, podziwiać XIX-wieczny zamek z zewnątrz oraz dotrzeć do ruin średniowiecznej siedziby.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla literatury francuskiej? To miejsce urodzenia Joachima du Bellaya, poety renesansu i współzałożyciela Plejady, który spędził tu dzieciństwo, zanim wyjechał studiować i tworzyć poza Francją.

Czy zamek jest dostępny do zwiedzania od środka? Nowszy, XIX-wieczny budynek pełni funkcję ośrodka pobytowego prowadzonego przez lokalne stowarzyszenie i jest dostępny głównie w ramach organizowanych wydarzeń, grup oraz rezydencji, a nie jako stała ekspozycja muzealna.

Co dokładnie zobaczę idąc do ruin? Pozostałości pierwotnego zamku z XIII–XV wieku — fragmenty murów, dawne fosy i gołębnik — chronione jako zabytek historyczny od 1941 roku, otoczone zielenią parku.