Moulin de la Saulaie

Moulin de la Saulaie to kamienny wiatrak-wieża stojący na skalistym wzniesieniu na skraju Candé, miasteczka w departamencie Maine-et-Loire, w regionie Anjou. Budowla wznosi się nad dawnym zamkiem La Saulaie, którego domeną była częścią od stuleci, i jest jednym z charakterystycznych punktów krajobrazu wokół miasta.

Gdzie stoi młyn i co go otacza?

Moulin de la Saulaie znajduje się przy wyjeździe z Candé, na terenie należącym niegdyś do zamku La Saulaie. Wiatrak wybudowano na naturalnym wzniesieniu terenu, dzięki czemu dominuje nad okolicą i był dobrze widoczny z daleka — co w przypadku młynów wietrznych miało znaczenie praktyczne, bo im wyżej i bardziej odkryta lokalizacja, tym lepszy dostęp do wiatru.

Jaka jest historia tego miejsca?

Młyn w tym miejscu istniał już w średniowieczu. Najstarsza znana wzmianka pisemna pochodzi z 1437 roku i dotyczy umowy dzierżawy, jaką pan na La Saulaie zawarł z młynarzem Jeanem Hullinem. Budynek, który stoi tam obecnie, nie jest jednak tak stary — jego dolna część powstała najwcześniej w XVII lub XVIII wieku, czyli młyn był w międzyczasie przebudowywany.

Istotną zmianą w historii budowli był rok 1865, kiedy wieżę nadbudowano o dwa metry w związku z montażem skrzydeł typu Berton — udoskonalonej konstrukcji mechanizmu wietrznego, popularnej we Francji w XIX wieku. To właśnie ta modernizacja ukształtowała ostateczną wysokość i proporcje wieży, jakie można zobaczyć dzisiaj.

Jak wygląda architektura młyna?

Moulin de la Saulaie to typowy przykład tzw. moulin-tour d'Anjou, czyli wiatraka-wieży w stylu regionu Anjou — budowli w kształcie okrągłej, murowanej wieży, w odróżnieniu od drewnianych konstrukcji spotykanych w innych regionach Francji. Wieżę wzniesiono z łupku (schist), kamienia, który w okolicach Candé występuje w dużych ilościach i był tradycyjnym materiałem budowlanym tego regionu.

Budynek ma trzy poziomy, jednak dziś wnętrze wieży jest puste — nie zachowały się oryginalne mechanizmy młyńskie, takie jak koła zębate, wał czy kamienie młyńskie. Pozostała sama konstrukcja architektoniczna, świadcząca o dawnej funkcji obiektu.

Czy młyn ma status pomnika historii?

Tak. Moulin de la Saulaie został wpisany do dodatkowego wykazu zabytków (inventaire supplémentaire des monuments historiques) 27 maja 1975 roku. Ta forma ochrony prawnej potwierdza wartość architektoniczną i historyczną budowli w skali regionalnej i krajowej, choć jest to niższa kategoria ochrony niż pełny wpis do rejestru zabytków klasyfikowanych.

Samo Candé, w którego granicach stoi młyn, znacząco powiększyło swoje terytorium w 1955 roku, przyłączając część obszarów sąsiednich gmin Freigné, Angrie i La Cornuaille — dziś młyn znajduje się więc w obrębie rozszerzonej gminy, choć historycznie należał do domeny zamkowej niezależnej od samego miasta.

Najczęstsze pytania

Od kiedy istnieje młyn w tym miejscu? Pierwsza pisemna wzmianka o młynie w La Saulaie pochodzi z 1437 roku i dotyczy umowy dzierżawy zawartej przez pana na zamku z młynarzem Jeanem Hullinem. Obecny budynek jest jednak młodszy — jego najstarsza część powstała w XVII lub XVIII wieku.

Z czego zbudowano wiatrak? Wieża jest murowana z łupku (schist) — kamienia powszechnie występującego w okolicach Candé, tradycyjnie używanego w lokalnym budownictwie.

Czy w młynie zachowały się mechanizmy do mielenia zboża? Nie, wnętrze trzypoziomowej wieży jest obecnie puste — oryginalne wyposażenie młyńskie nie przetrwało do naszych czasów.

Czy młyn jest chroniony jako zabytek? Tak, od 27 maja 1975 roku Moulin de la Saulaie figuruje w dodatkowym wykazie francuskich monuments historiques, co potwierdza jego wartość dziedzictwa architektonicznego regionu Anjou.