Moulin du Rat

Moulin du Rat to zabytkowy wiatrak stojący w gminie Challain-la-Potherie, na południowy zachód od Segré, w departamencie Maine-et-Loire. Wieżowa konstrukcja z ciosanego łupku, wznosząca się na dziewięć metrów, od dekad jest jednym z rozpoznawalnych punktów krajobrazu tego zakątka Andegawenii — mimo że sam młyn od lat nie mieli już zboża.

Jak długo stoi ten wiatrak?

Budowę Moulin du Rat datuje się na lata 1796–1827. Wiatrak wzniesiono z rudych murów łupkowych pochodzących z lokalnych złóż regionu Pays Segréen — surowca, który od pokoleń wykorzystywano w tej części Anjou do budowy i pokrywania dachów. Niedługo po 1859 roku konstrukcję podwyższono, co dodatkowo wzmocniło jej sylwetkę na tle okolicznych pól.

Jak zbudowany jest wiatrak?

Moulin du Rat to klasyczny młyn-wieża (moulin-tour) o trzech poziomach, kryty dachem z gontu. Cylindryczny korpus z łupkowego muru wspiera obracalną czapę dachową — jej ustawianie względem wiatru odbywało się za pomocą wciągarki umieszczonej na trzecim piętrze. To rozwiązanie pozwalało młynarzowi samodzielnie kierować skrzydła w stronę wiatru bez konieczności obracania całej budowli.

Co znajdowało się w środku?

Na początku wiatrak wyposażony był w jedną parę kamieni młyńskich. Z czasem młyn rozbudowano: zamontowano skrzydła systemu Berton — samoregulujące się, z ruchomymi listwami reagującymi na siłę wiatru — oraz zwiększono liczbę kamieni do trzech par. Te trzy pary pracowały na drugim piętrze, natomiast na parterze znajdowały się urządzenia do przesiewania mąki (bluterie) oraz stanowisko do pakowania gotowego produktu w worki. Taki układ pięter — mielenie wyżej, obróbka i pakowanie niżej — był typowy dla większych wiatraków-wież tego okresu.

Dlaczego wiatrak jest chroniony?

Moulin du Rat wpisano na listę zabytków historycznych (monument historique) decyzją z 21 listopada 1975 roku. Ochrona ta odpowiada wartości architektonicznej obiektu jako jednego z lepiej zachowanych przykładów wiatraka-wieży w regionie Segréen, dokumentującego lokalną tradycję budowlaną i technikę przemiału zboża sprzed epoki przemysłowej.

Jaki jest związek wiatraka z Pierre'em Bonte?

Wiatrak zawdzięcza część swojej lokalnej sławy Pierre'owi Bonte, znanemu francuskiemu prezenterowi radiowemu i telewizyjnemu. Bonte przyjeżdżał do Challain, by uczestniczyć w ludowych festynach organizowanych wokół młyna, i zawiązał przyjaźń z miejscowym młynarzem. Te wizyty i towarzyszące im wydarzenia na długo utrwaliły się w pamięci mieszkańców gminy.

Czy wiatrak wciąż działa?

Nie. Moulin du Rat od dłuższego czasu stoi opuszczony i nie pracuje — skrzydła nie mielą już zboża, a budynek wymaga prac konserwatorskich. W połowie lat 2020. lokalne stowarzyszenie Przyjaciół Wiatraków Andegawenii (Amis des Moulins d'Anjou), władze gminy oraz mieszkańcy Challain-la-Potherie zaangażowali się we wspólne działania na rzecz ratowania obiektu — z myślą o zachowaniu go dla przyszłych pokoleń jako świadka lokalnej historii młynarskiej.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Moulin du Rat? W gminie Challain-la-Potherie, w departamencie Maine-et-Loire, na południowy zachód od miasteczka Segré.

Kiedy powstał wiatrak? Między 1796 a 1827 rokiem; niedługo po 1859 roku został podwyższony.

Z jakiego materiału zbudowano młyn? Z ciosanych murów łupkowych pochodzących z regionu Pays Segréen, z dachem krytym gontem.

Ile par kamieni młyńskich miał wiatrak? Ostatecznie trzy pary, po wcześniejszej rozbudowie z jednej pary i montażu skrzydeł systemu Berton.

Czy Moulin du Rat jest zabytkiem? Tak, jest wpisany na listę monuments historiques decyzją z 21 listopada 1975 roku.

Czy młyn można odwiedzić? Obiekt jest obecnie nieużytkowany i objęty działaniami na rzecz ratowania go przez lokalne stowarzyszenie i mieszkańców gminy; przed wizytą warto sprawdzić aktualny status u lokalnych władz.