Chartreuse du Reposoir

Chartreuse du Reposoir to dawny klasztor kartuzów położony w gminie Le Reposoir w departamencie Haute-Savoie, na północnym skraju masywu Mont Blanc, u podnóża szczytu Pointe Percée. Budynek od niemal wieku pełni funkcję klasztoru karmelitanek i jest wpisany do rejestru francuskich zabytków historycznych.

Skąd wzięła się nazwa miejsca?

Nazwa Reposoir wywodzi się ze średniowiecznej łaciny „repositorium", oznaczającej mniej więcej „miejsce spoczynku duszy". Wcześniej dolina, w której stanął klasztor, nosiła nazwę Béol. W 1151 roku dotarł tam kartuz błogosławiony Jan Hiszpan wraz z sześcioma towarzyszami – uznali oni to ustronne, górskie miejsce za idealne dla surowej, kontemplacyjnej reguły zakonu i zdecydowali się tam osiąść.

Jak żyli tu kartuzi przez stulecia?

Po założeniu klasztoru mnisi zorganizowali karczowanie okolicznych lasów, zakładanie hal pasterskich oraz budowę gospodarstw. Przez kolejne stulecia to właśnie kartuzi kierowali życiem gospodarczym regionu, nadzorując prace rolne i pasterskie w dolinie. Klasztor funkcjonował nieprzerwanie od XII wieku aż do Rewolucji Francuskiej, kiedy zakonników zmuszono do opuszczenia budynków. Kartuzi powrócili do Reposoir w 1866 roku, jednak ich obecność zakończyła się ostatecznie w 1901 roku, gdy francuskie prawo antykongregacyjne doprowadziło do wygnania zakonu.

Co działo się z budynkami po odejściu kartuzów?

Po opuszczeniu klasztoru przez kartuzów budynki przez pewien czas stały puste. Zmiana nastąpiła w 1932 roku, kiedy osiedliła się tam wspólnota karmelitanek – od tego czasu miejsce nosi nazwę Carmel du Reposoir i nadal pełni funkcję żeńskiego klasztoru kontemplacyjnego. Sam kompleks budynków został wpisany do rejestru monument historique 3 lutego 1995 roku.

Co warto wiedzieć o architekturze klasztoru?

Zabudowania klasztorne były przebudowywane i restaurowane w 1686 i 1717 roku. Do dziś zachowały się dawne cele mnichów, wielki i mały krużganek utrzymane w stylu gotyku płomienistego oraz kaplica wzniesiona w latach 1480–1530. Charakterystycznym elementem wielkiego krużganka są sklepienia typu „bec de sifflet" (dosłownie „dziób gwizdka") – żebra sklepienne wchodzące bezpośrednio w mur, bez wsporników czy konsol, co uznawane jest za nietypowe rozwiązanie konstrukcyjne dla tego typu budowli.

Czy klasztor można zwiedzać?

Ponieważ obiekt jest czynnym klasztorem klauzurowym karmelitanek, dostęp do wnętrz – w tym do krużganków – jest możliwy przede wszystkim przy okazji Dni Dziedzictwa (Journées du Patrimoine), kiedy organizowane są zwiedzania z przewodnikiem. Poza tymi terminami turyści mogą podziwiać bryłę budynku oraz otoczenie doliny, ale swobodny dostęp do klasztornych wnętrz pozostaje ograniczony.

Najczęstsze pytania

Kto założył Chartreuse du Reposoir? Klasztor założył w 1151 roku kartuz błogosławiony Jan Hiszpan wraz z sześcioma innymi zakonnikami.

Kto dziś mieszka w dawnej kartuzji? Od 1932 roku budynki zajmuje wspólnota karmelitanek, dlatego miejsce nazywane jest obecnie Carmel du Reposoir.

Czy budynek jest zabytkiem? Tak, kompleks został wpisany do rejestru monument historique 3 lutego 1995 roku.

Gdzie dokładnie znajduje się klasztor? W gminie Le Reposoir w Haute-Savoie, u podnóża szczytu Pointe Percée, na północnym krańcu masywu Mont Blanc.

Czy można zobaczyć krużganki z bliska? Regularne zwiedzanie wnętrz, w tym krużganków w stylu gotyku płomienistego, odbywa się głównie podczas Dni Dziedzictwa.