Aulps Abbey

Aulps Abbey to ruiny dawnego opactwa cysterskiego położone na wysokości 810 m n.p.m. w wiosce Saint-Jean-d'Aulps, w dolinie Aulps w Haute-Savoie, we francuskich Alpach. Od Morzine dzieli je zaledwie 7 km, od Thonon-les-Bains 25 km, a od Genewy 60 km, co czyni je łatwym celem jednodniowej wycieczki dla osób wypoczywających w regionie Portes du Soleil.

Kiedy powstało opactwo?

Klasztor założyli około 1094 roku mnisi przybyli z opactwa w Molesme w Burgundii. Szukali miejsca sprzyjającego surowszemu, pustelniczemu trybowi życia niż ten praktykowany we wspólnocie macierzystej, a dolinę Aulps otrzymali od hrabiów Sabaudii. W 1136 roku wspólnota przyłączyła się formalnie do zakonu cystersów, co otworzyło jej drogę do dalszego rozwoju i wzrostu znaczenia w regionie.

Jak wyglądała jego świetność?

Budowę kościoła opactwa rozpoczęto około 1150 roku, a konsekracji świątyni dokonał biskup Genewy w 1212 roku. Przez kolejne stulecia klasztor stał się jednym z najważniejszych ośrodków monastycznych średniowiecznej Sabaudii. Pod koniec XIV wieku posiadał około 30 tysięcy hektarów ziemi oraz prawa zwierzchnie nad ludnością i terenami całej doliny Dranse de Morzine — czyli sprawował realną władzę gospodarczą i administracyjną nad okoliczną ludnością.

Dlaczego opactwo podupadło i zamieniło się w ruiny?

Pierwszy poważny cios nastąpił w 1468 roku wraz z wprowadzeniem systemu komendy: odtąd na czele opactwa stawali kardynałowie lub przedstawiciele domu sabaudzkiego, którzy przejmowali dochody klasztoru, pozostawiając zakonników niemal bez środków do życia. Po wkroczeniu wojsk francuskich w 1792 roku klasztor został zsekularyzowany i sprzedany jako dobro narodowe. Ostateczny cios przyszedł po pożarze kościoła parafialnego we wsi w 1823 roku — mimo protestów część mieszkańców rozebrała kamienie opactwa, by odbudować z nich swój kościół. Mimo tych zniszczeń zachowała się okazała XIII-wieczna fasada, która do dziś stanowi najbardziej rozpoznawalny element ruin.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Państwo francuskie wykupiło ruiny 6 sierpnia 1902 roku, a już dwa miesiące później, 6 października 1902 roku, wpisało kościół opactwa na listę zabytków historycznych. Kolejny przełom nastąpił w 1994 roku, gdy teren przejęła wspólnota gmin doliny Aulps — pozwoliło to na prowadzenie badań archeologicznych oraz odrestaurowanie dawnej farmy klasztornej. Od 2007 roku w odbudowanych budynkach działa centrum interpretacyjne poświęcone życiu dawnych mnichów, które przybliża zwiedzającym codzienność wspólnoty cysterskiej sprzed wieków.

Dla kogo to miejsce i jak dojechać?

Ze względu na bliskość znanych ośrodków narciarskich Morzine i Avoriaz, wchodzących w skład rozległego obszaru Portes du Soleil, ruiny opactwa są chętnie odwiedzane zarówno latem, jak i zimą — jako alternatywa dla dnia spędzonego na stokach lub szlakach. Spokojna, górska sceneria doliny Aulps oraz historyczna architektura tworzą kontrast z dynamicznym, sportowym charakterem sąsiednich kurortów.

Najczęstsze pytania

Jak stare jest opactwo Aulps? Klasztor założono około 1094 roku, a do zakonu cystersów formalnie przyłączył się w 1136 roku.

Czy opactwo jest w całości zachowane? Nie — większość zabudowań rozebrano w XIX wieku na materiał budowlany, ale zachowała się imponująca fasada kościoła z XIII wieku oraz częściowo odrestaurowana farma klasztorna.

Jak daleko jest do Morzine i Avoriaz? Do Morzine jest około 7 km, a Avoriaz leży w tym samym paśmie Portes du Soleil, co czyni opactwo wygodnym punktem wycieczkowym dla turystów narciarskich.

Czy na miejscu jest muzeum? Tak, od 2007 roku działa centrum interpretacyjne (Domaine de découverte de la vallée d'Aulps) opowiadające o historii i życiu codziennym dawnych mnichów cysterskich.