Chartreuse de Bourgfontaine

Chartreuse de Bourgfontaine to dawny klasztor kartuzów ukryty w sercu Lasu Retz, kilka kilometrów od miasteczka Villers-Cotterêts w departamencie Aisne. Miejsce to od ponad siedmiu wieków przyciąga uwagę historyków i podróżników szukających śladów średniowiecznej Francji z dala od utartych szlaków turystycznych.

Kto założył klasztor w Bourgfontaine?

Fundatorem był Karol z Valois, brat króla Filipa IV Pięknego, który w 1316 roku podpisał akt założycielski w samym Villers-Cotterêts. Jego zamiarem było stworzenie miejsca odosobnienia modlitewnego, które jednocześnie miało wzmocnić pozycję rodu Valois na terenach wokół lasu. Prace budowlane ruszyły w 1323 roku, jednak Karol zmarł, zanim klasztor został ukończony. Dokończenie inwestycji przypadło jego synowi, Filipowi, który w 1328 roku został królem Francji jako Filip VI. Do 1330 roku budowa została zakończona.

Dlaczego to miejsce było ważne dla dynastii Valois?

Filip VI przez całe życie zachował silną więź emocjonalną z fundacją swojego ojca. Gdy zmarł 22 sierpnia 1350 roku, zgodnie z jego ostatnią wolą serce króla zostało złożone właśnie w kartuzji Bourgfontaine – gest, który świadczy o wyjątkowym znaczeniu tego miejsca dla pierwszego władcy z linii Valois na francuskim tronie.

Jak zmieniała się zabudowa klasztoru na przestrzeni wieków?

Kartuzja nie powstała w jednym momencie – jej architektura nosi ślady kolejnych epok. Do dziś zachowały się elementy pochodzące z XV lub XVI wieku, między innymi kaplica dla gości oraz brama wjazdowa. Z XVII wieku pochodzi budynek położony po wschodniej stronie dziedzińca oraz rezydencja przeora. Fasada kościoła klasztornego oraz przejście łączące dwa dziedzińce zostały dodane w XVIII wieku. Taka wielowarstwowa historia budowlana czyni z Bourgfontaine interesujący przykład ewolucji architektury klasztornej na przestrzeni czterystu lat.

Co stało się z klasztorem po Rewolucji Francuskiej?

Losy kartuzji, jak wielu innych wspólnot zakonnych we Francji, przypieczętowała Rewolucja. W 1793 roku majątek został sprzedany, a znaczna część zabudowań o charakterze sakralnym oraz część budynków gospodarczych rozebrano. To, co ocalało, przez kolejne dziesięciolecia pełniło funkcję zwykłego gospodarstwa rolnego. Dopiero w drugiej połowie XX wieku podjęto prace konserwatorskie, dzięki którym zachowane budynki odzyskały część dawnego charakteru. Od października 1997 roku obiekt jest otwarty do zwiedzania.

Gdzie dokładnie leży Bourgfontaine?

Klasztor znajduje się na dużej polanie w obrębie Lasu Retz – jednego z największych kompleksów leśnych we Francji, liczącego około 13 tysięcy hektarów i mającego kształt sierpa z Villers-Cotterêts w centralnym punkcie. To malownicze położenie z dala od zabudowań sprawia, że dotarcie tu wymaga dłuższego spaceru lub przejazdu leśnymi drogami, ale nagradza ciszą i naturalnym otoczeniem.

Najczęstsze pytania

Czy Chartreuse de Bourgfontaine można zwiedzać? Tak, obiekt jest udostępniony zwiedzającym od 1997 roku, choć zachowały się tylko wybrane budynki dawnego klasztoru.

Kiedy powstał klasztor? Akt fundacyjny podpisano w 1316 roku, budowę rozpoczęto w 1323 roku, a zakończono w 1330 roku za panowania Filipa VI.

Dlaczego serce Filipa VI trafiło właśnie tutaj? Król przez całe życie darzył fundację ojca szczególnym sentymentem, dlatego w testamencie zdecydował, by jego serce spoczęło w kartuzji Bourgfontaine po jego śmierci w 1350 roku.

Jak dojechać do klasztoru? Obiekt leży w Lesie Retz, w gminie Villers-Cotterêts w departamencie Aisne; najwygodniej dotrzeć tam samochodem, a ostatni odcinek pokonuje się pieszo leśnymi drogami.