Chapel of Saint Joseph (Čechy pod Košířem)

Kaplica św. Józefa stoi w Čechach pod Kosířem, niewielkiej miejscowości w powiecie Prostějov na Morawach, tuż naprzeciw parku zamkowego, przy drodze prowadzącej do Kostelca na Hané. To jeden z tych obiektów, które łatwo przeoczyć, jadąc główną trasą — a szkoda, bo jej bryła należy do rzadkości w regionie.

Dlaczego ta kaplica wygląda inaczej niż większość przydrożnych kapliczek?

Większość morawskich kapliczek to proste, czworokątne budowle z jednym wejściem. Kaplica św. Józefa łamie ten schemat: ma nietypowy, trójkątny rzut. Jej boczne ściany nie są pełne — otwierają się arkadowymi przęsłami, dzięki czemu wnętrze jest widoczne z zewnątrz z kilku stron naraz. Elewację zdobią pilastry zwieńczone gzymsowymi kapitelami, co jak na niewielki obiekt sakralny nadaje mu dość reprezentacyjny charakter. Ten układ sprawia, że kaplica sprawia wrażenie raczej pawilonu ogrodowego niż klasycznej kapliczki — i właśnie ta niejednoznaczność formy przyciąga uwagę osób szukających mniej oczywistych zabytków architektury sakralnej.

Kiedy powstała i co się w niej zmieniło?

Kaplicę wzniesiono w 1889 roku. Od 1958 roku jest wpisana na listę chronionych zabytków kultury Republiki Czeskiej, co oznacza, że jej bryła i detale architektoniczne podlegają ochronie konserwatorskiej. Pierwotnie w centralnym miejscu kaplicy stała drewniana figura św. Józefa — patrona, któremu obiekt zawdzięcza nazwę. Z czasem oryginalną rzeźbę przeniesiono w inne miejsce, a jej miejsce zajęła nowsza, kamienna lub gipsowa figura Jezusa Chrystusa, którą można oglądać we wnętrzu do dziś. To częsty los drobnych obiektów sakralnych w Czechach — patronat w nazwie pozostaje, choć oryginalne wyposażenie wędruje do zbiorów muzealnych lub kościołów parafialnych.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Lokalizacja kaplicy nie jest przypadkowa — stoi naprzeciwko parku przypałacowego w Čechach pod Kosířem, co czyni ją naturalnym punktem na trasie spaceru łączącego zwiedzanie zamku i założenia parkowego z krótkim przystankiem przy zabytku sakralnym. Sama miejscowość leży u podnóża wzgórza Kosíř, popularnego wśród turystów z powodu rozległych widoków i tras spacerowych, więc kaplicę łatwo wpisać w dłuższą wycieczkę po okolicy, zamiast traktować ją jako osobny cel podróży.

Czy da się zwiedzić wnętrze kaplicy?

Dzięki otwartym arkadom wnętrze kaplicy jest widoczne z zewnątrz bez konieczności wchodzenia do środka, co jest charakterystyczne dla tego typu małej architektury sakralnej — zaprojektowano ją tak, by można było się pomodlić lub zatrzymać na chwilę bez otwierania drzwi.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kaplicę św. Józefa? Kaplica powstała w 1889 roku i od 1958 roku jest chronionym zabytkiem kultury.

Dlaczego kaplica ma taki nietypowy kształt? Ma rzut trójkątny z otwartymi arkadami po bokach i pilastrami z gzymsowymi kapitelami — to rzadkie rozwiązanie architektoniczne wśród małych kaplic przydrożnych w regionie.

Czy w kaplicy nadal znajduje się figura św. Józefa, od którego wzięła nazwę? Nie — oryginalna drewniana figura patrona została przeniesiona w inne miejsce, a obecnie w kaplicy stoi nowsza figura Jezusa Chrystusa.

Gdzie dokładnie stoi kaplica? Naprzeciwko parku zamkowego w Čechach pod Kosířem, przy drodze prowadzącej w kierunku Kostelca na Hané.