Chapel of Saint John of Nepomuk

Kaplica św. Jana Nepomucena to niewielka, przydrożna budowla stojąca we wsi Ráby, u podnóża wzgórza Kunětická hora, na północ od Pardubic we wschodnich Czechach. Choć rozmiarami przypomina raczej kapliczkę przydrożną niż kościół, jej historia wiąże się z jedną z najbardziej znanych lokalnych legend tego regionu.

Kto zbudował kaplicę w Rábach?

Według miejscowej tradycji kaplicę wzniesiono jeszcze przed 1820 rokiem z inicjatywy leśniczego nazwiskiem Neuman (zapisywanego też jako Neumann), który miał służyć w okolicznych lasach należących do majątku kunětickiego. Leśniczy uchodził wśród mieszkańców za człowieka porywczego i skorego do gniewu — ta cecha charakteru wraca w obu wersjach opowieści o powstaniu kaplicy.

Jaka legenda wiąże się z tym miejscem?

Lokalne podanie mówi, że Neuman w chwili gniewu zabił własnego brata. Wersje różnią się okolicznościami tragedii: jedna głosi, że doszło do niej przypadkiem podczas polowania, gdy leśniczy oddał strzał, nie rozpoznając brata. Druga wersja przenosi wydarzenia na szlachecką ucztę w pobliskim myśliwskim dworku — brat leśniczego pełnił tam funkcję sługi (szafarza) i miał niechcący rozlać jedzenie lub napój, co sprowokowało śmiertelną reakcję. W obu wariantach leśniczy, targany żalem i wyrzutami sumienia po śmierci brata, ufundował kaplicę jako pokutę i trwały znak żalu za popełniony czyn.

Dlaczego wybrano akurat św. Jana Nepomucena?

Wybór patrona nie jest przypadkowy — św. Jan Nepomucen, czeski duchowny z XIV wieku, był w owym czasie jednym z najpopularniejszych świętych w krajach czeskich, czczonym m.in. jako patron dobrej spowiedzi i opiekun podróżnych. Kapliczki i figury pod jego wezwaniem stawiano powszechnie przy drogach, mostach i na rozstajach, często właśnie w intencji pokuty za grzechy lub w podzięce za ocalenie. Fundacja leśniczego Neumana wpisuje się w ten sam, dobrze udokumentowany w regionie zwyczaj.

Gdzie dokładnie stoi kaplica?

Obiekt znajduje się bezpośrednio we wsi Ráby, przy drodze łączącej Kunětickou horę z sąsiednią wsią Brozany. Ráby leży w bezpośrednim sąsiedztwie góry Kunětická hora, znanej przede wszystkim z górującego nad okolicą gotyckiego zamku, co czyni tę okolicę popularnym celem wycieczek jednodniowych z pobliskich Pardubic.

Czy warto tu zajrzeć podczas wycieczki na Kunětickou horę?

Kaplica sama w sobie nie jest głównym celem turystycznym regionu — tę rolę pełni zamek na szczycie wzgórza — ale dla osób zwiedzających okolicę pieszo lub rowerem stanowi ciekawy przystanek przy trasie i namacalny ślad lokalnej historii oraz obyczajowości dawnej wsi.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się kaplica św. Jana Nepomucena w Rábach? We wsi Ráby, przy drodze prowadzącej od Kunětickiej hory do wsi Brozany, na północ od Pardubic.

Kiedy powstała kaplica? Według miejscowej tradycji jeszcze przed 1820 rokiem.

Kto ufundował kaplicę? Miejscowy leśniczy nazwiskiem Neuman (Neumann), według legendy w akcie pokuty po śmierci własnego brata.

Jaka legenda dotyczy tego miejsca? Podanie mówi o leśniczym, który w gniewie zabił brata — przypadkowym strzałem na polowaniu lub podczas incydentu na szlacheckiej uczcie — i wzniósł kaplicę jako wyraz żalu.

Komu poświęcona jest kaplica? Świętemu Janowi Nepomucenowi, jednemu z najbardziej czczonych świętych w krajach czeskich.