Ceulenaersmolen

Ceulenaersmolen to murowany młyn okrężny stojący w Kleit, wsi wchodzącej w skład gminy Maldegem we Flandrii Wschodniej, przy trasie Kleitkalseide. To jeden z tych obiektów przemysłu wiatrowego, które przetrwały nie w pełnej, oryginalnej formie, lecz jako świadectwo kolejnych przekształceń — dziś zachowana część konstrukcji nadal opowiada historię młynarstwa tego regionu.

Kiedy powstał młyn?

Budowę młyna zainicjował Ambrosius Longueville-Mattheeuws, który zajmował się najpierw rolnictwem, a później młynarstwem w Maldegem. Obiekt wzniesiono w latach 1865–1866, wykorzystując cegłę wypaloną z gliny wydobywanej na miejscu — rozwiązanie typowe dla tamtego okresu, gdy transport materiałów budowlanych na większe odległości był kosztowny, a lokalne złoża gliny stanowiły naturalny surowiec.

Skąd wzięła się nazwa Ceulenaersmolen?

Nazwa młyna pochodzi od rodziny Ceulenaere, która przejęła obiekt na początku XX wieku. W 1911 roku młyn trafił w ręce Louisa Ceulenaere-Mattheeuws. Dwa lata później odziedziczyła go Louise Longueville, która sprzedała nieruchomość swojemu przyrodniemu bratu, Cyrielowi Ceulenaere. Od tego momentu młyn pozostawał w rękach rodziny Ceulenaere, co utrwaliło się w jego nazwie do dziś.

Jak działał młyn?

Ceulenaersmolen był młynem okrężnym typu belgijskiego — kamienna, okrągła konstrukcja z obracającą się czapą i skrzydłami mielącymi ziarno na mąkę. Taki typ młyna pozwalał na efektywne wykorzystanie siły wiatru niezależnie od jego kierunku, ponieważ tylko górna część z mechanizmem skrzydeł obracała się względem stałego korpusu.

Jakie zmiany zaszły w XX wieku?

Historia młyna to również historia stopniowej modernizacji i późniejszego demontażu. W 1924 roku zainstalowano silnik gazowy, dzięki czemu młyn mógł pracować zarówno dzięki wiatrowi, jak i napędowi mechanicznemu — rozwiązanie hybrydowe, które w tamtym czasie pozwalało utrzymać produkcję nawet przy bezwietrznej pogodzie. Jednak już w 1939 roku usunięto krzyż ze skrzydłami oraz czapę młyna, a sam mechanizm napędowy wykopano. Cztery lata później, w 1943 roku, rozebrano również górną część kamiennej konstrukcji, czyli tak zwane piętro pyłowe.

Co pozostało z młyna dzisiaj?

Mimo utraty skrzydeł, czapy i najwyższej kondygnacji, budynek zachował trzy niższe piętra: piętro zbożowe, piętro kamienne oraz piętro mączne. Te partie konstrukcji pozwalają dziś wyobrazić sobie pierwotny układ funkcjonalny młyna, w którym ziarno trafiało od góry, było mielone pomiędzy kamieniami młyńskimi, a gotowa mąka trafiała na najniższy poziom.

Czy młyn jest chroniony prawnie?

Tak — Ceulenaersmolen uzyskał status zabytku chronionego 9 czerwca 2004 roku. Wpis ten obejmuje zachowaną część konstrukcji jako świadectwo dziedzictwa przemysłowego regionu Maldegem, mimo że młyn od dziesięcioleci nie pełni już swojej pierwotnej funkcji produkcyjnej.

Najczęstsze pytania

Czy Ceulenaersmolen wciąż ma skrzydła? Nie. Skrzydła wraz z czapą zdemontowano w 1939 roku, a same skrzydła nigdy nie zostały odtworzone.

Gdzie dokładnie znajduje się młyn? W Kleit, części gminy Maldegem, przy trasie Kleitkalseide.

Kto zbudował młyn? Ambrosius Longueville-Mattheeuws, w latach 1865–1866.

Czy młyn można zwiedzać od środka? Obiekt jest zabytkiem chronionym od 2004 roku, jednak dostępność wnętrza dla zwiedzających zależy od aktualnych ustaleń właścicieli i lokalnych władz konserwatorskich.