Cemetery in Lázně Kynžvart

Cmentarz w Lázních Kynžvart to niewielki, ale niezwykle interesujący zabytek położony na zboczu wzgórza tuż nad kościołem w tym czeskim uzdrowiskowym miasteczku w Karlowarskim kraju. To miejsce, w którym historia lokalnej społeczności splata się z opowieścią o jednej z bardziej niezwykłych postaci regionu — ostatnim katem Chebu.

Gdzie znajduje się cmentarz?

Nekropolia leży na łagodnym zboczu powyżej miejscowego kościoła, w samym sercu Lázní Kynžvart. Współrzędne geograficzne miejsca to w przybliżeniu 50.0124°N, 12.6284°E, co umieszcza je w bezpośrednim sąsiedztwie centrum miasteczka, dobrze widocznym z głównych ulic.

Co wyróżnia ten cmentarz?

Charakterystyczną cechą tego miejsca pochówku są stare kamienne nagrobki oraz ozdobne krzyże z kutego żelaza, pochodzące z huty należącej niegdyś do rodu Metternichów w Plasach. Dominującym stylem architektonicznym nagrobków jest biedermeier oraz empire — style typowe dla środkowoeuropejskich cmentarzy z pierwszej połowy XIX wieku. Spacerując między starymi grobami, można dostrzec charakterystyczne dla tamtej epoki formy i zdobienia, które nadają temu miejscu wyjątkowy, kameralny klimat.

Kim był Karel Huss i dlaczego jest tu pochowany?

Najbardziej znaną osobą spoczywającą na tym cmentarzu jest Karel Huss (1760–1838), ostatni kat miasta Cheb. Współcześni opisywali go jako człowieka rzadkiego i szlachetnego, dobrego znawcę historii, przyrody oraz folkloru chebskiego regionu. Huss był zapalonym kolekcjonerem minerałów, roślin i kamieni — pasja ta zaprowadziła go na szlaki przyrodnicze, gdzie poznał i zaprzyjaźnił się z Johannem Wolfgangiem von Goethem. Obaj mężczyźni korespondowali ze sobą aż do śmierci poety w 1832 roku.

Gdy w 1828 roku w Chebie zniesiono karę śmierci, Goethe polecił swojego przyjaciela kanclerzowi Metternichowi jako kandydata na kuratora zbiorów zamkowych w Kynžvarcie. Dzięki tej rekomendacji Huss objął tę funkcję i pozostał związany z regionem do końca życia. Pochowano go w pobliżu bramy cmentarnej, jednak dziś dokładne miejsce jego grobu pozostaje nieznane — ślad po nim zaginął wraz z upływem czasu.

Czy to jedyny cmentarz w Lázních Kynžvart?

Nie. W miasteczku znajdują się jeszcze dwa inne miejsca pochówku: stary cmentarz żydowski, którego historia sięga około 1405 roku (najstarsze zachowane nagrobki pochodzą z XVI wieku), oraz nowy cmentarz katolicki położony powyżej miasta, przy drodze prowadzącej do Lazów. Stary cmentarz żydowski ucierpiał szczególnie mocno podczas okupacji nazistowskiej — wiele nagrobków zostało wówczas zniszczonych i wykorzystanych do brukowania chodników na głównych ulicach miasta. Po wyzwoleniu odzyskane kamienie złożono przy murze dawnego cmentarza.

Najczęstsze pytania

Czy cmentarz można zwiedzać? Tak, jako teren przykościelny jest ogólnodostępny i można go odwiedzić podczas spaceru po miasteczku.

Co warto zobaczyć na miejscu? Przede wszystkim zabytkowe nagrobki w stylu biedermeier i empire oraz kute krzyże żelazne z huty w Plasach, a także miejsce związane z postacią Karela Hussa.

Czy zachował się grób Karela Hussa? Nie — wiadomo, że został pochowany w pobliżu bramy cmentarnej, jednak dokładna lokalizacja grobu zaginęła.

Czy w mieście są inne historyczne cmentarze? Tak, oprócz tego cmentarza w Lázních Kynžvart znajduje się także stary cmentarz żydowski z początku XV wieku oraz nowy cmentarz katolicki przy drodze do Lazów.