Castle Roupov

Zamek Roupov to malownicza średniowieczna ruina w zachodnich Czechach, w powiecie Plzeň-jih (Kraj Pilzneński), około 25 km na południe od Pilzna. Niegdyś siedziba wpływowego rodu, dziś przyciąga turystów zarówno historią, jak i unikatowym zabytkiem architektury kuchennej.

Gdzie leży zamek Roupov?

Ruiny znajdują się przy niewielkiej wsi Roupov, liczącej dziś około 300 mieszkańców, w regionie Rakovnicka na pograniczu Kraju Pilzneńskiego. Do Pragi jest stąd około 104 km w kierunku południowo-zachodnim. Mimo że obiekt pozostaje własnością prywatną, a właściciele mieszkają bezpośrednio przy terenie zamku, ruiny są swobodnie dostępne dla zwiedzających.

Kto zbudował zamek i dlaczego?

Zamek wzniósł w XIII wieku ród panów z Roupova, od którego wywodzi swoją nazwę. W kolejnym stuleciu obiekt został rozbudowany przez warsztat budowlany związany z dworem królewskim, na zlecenie Něpra z Roupova, ważnego urzędnika swoich czasów. Ród panów z Roupova (Rúpovští z Rúpova) odgrywał istotną rolę w życiu czeskich ziem przez ponad trzysta lat — jego przedstawiciele służyli władcom Czech jako pisarze kancelaryjni, zarządcy dworscy i finansiści.

Co czyni Roupov wyjątkowym?

Największą osobliwością zamku jest tzw. czarna kuchnia, wzniesiona w latach 1495–1498. To druga co do wielkości późnogotycka kuchnia zachowana do dziś w Czechach, a być może i w całej Europie Środkowej. Do naszych czasów przetrwał smukły, ośmioboczny komin kuchenny, który pozostaje najbardziej rozpoznawalnym elementem ruin i głównym celem fotografii odwiedzających.

Pod koniec XVI wieku, za czasów Jana Netolického, zamek przeszedł częściową przebudowę w duchu renesansu. Wcześniej, przez blisko sto lat, obiekt należał do rodu panów z Klenové — to w tym okresie Kryštof Karel z Roupova przeniósł się z rodzinnej siedziby do nowej rezydencji, co przyspieszyło stopniowe opuszczanie starego zamku.

Jak zamek zamienił się w ruinę?

W 1704 roku właścicielem Roupova został Jan Jiří z Hauben, który połączył majątek ze swoimi dobrami w Červeném Poříčí. Nowy pan nie cieszył się nim jednak długo — zginął w 1716 roku w bitwie z Turkami. Od tego momentu zamek zaczął podupadać, a mieszkańcy okolicy traktowali go jako tanie źródło materiału budowlanego, rozbierając mury kamień po kamieniu. Już w 1817 roku obiekt figurował w dokumentach jako ruina.

Co warto dziś zobaczyć?

Współcześnie Roupov to malownicza, częściowo zarośnięta ruina, w której najlepiej zachował się wspomniany komin czarnej kuchni oraz fragmenty murów obwodowych. Zamek figuruje w czeskim rejestrze zabytków kultury, co potwierdza jego wartość historyczną. To miejsce chętnie odwiedzane przez miłośników pieszych wycieczek po regionie Rakovnicka oraz osoby zainteresowane historią czeskiej szlachty i architektury gotyckiej.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek Roupov? Zamek zbudowano w XIII wieku, a w XIV wieku został rozbudowany przez warsztat dworski na zlecenie Něpra z Roupova.

Co to jest czarna kuchnia w Roupovie? To późnogotycka kuchnia z lat 1495–1498, druga co do wielkości zachowana tego typu budowla w Czechach, znana dzięki smukłemu, ośmiobocznemu kominowi.

Dlaczego zamek popadł w ruinę? Po śmierci Jana Jiřego z Hauben w bitwie z Turkami w 1716 roku obiekt przestał być zamieszkany i był stopniowo rozbierany na materiał budowlany — już w 1817 roku uznawano go za ruinę.

Czy zamek Roupov można zwiedzać? Tak, mimo że teren należy do prywatnych właścicieli mieszkających przy zamku, ruiny są ogólnodostępne dla zwiedzających.