Castle Litice by Plzeň

Zamek Litice to zrujnowana warownia w plzeńskiej dzielnicy Litice, wznosząca się na ostrogu skalnym nad ujściem Potoku Litickiego do Radbuzy. Ruiny są wpisane na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej i należą do najstarszych świadectw osadnictwa na tym terenie.

Gdzie znajduje się zamek Litice?

Zamek leży na terenie dzisiejszej dzielnicy administracyjnej Plzeň 6 – Litice, na wąskim cyplu górującym nad doliną rzeki Radbuzy, w miejscu, gdzie wpada do niej Potok Licki. Strome zbocza ostrogi od dawna czyniły to miejsce naturalnie obronnym, dlatego było zasiedlane na długo przed powstaniem murowanego zamku.

Jak powstał zamek Litice?

Podgrodzie późniejszego gotyckiego zamku było zamieszkane już w czasach prehistorycznych. W eneolicie znajdowała się tu osada wyżynna kultury schussenriedzkiej i chamskiej, a w późnej epoce brązu powstało grodzisko, które przetrwało jeszcze pod koniec okresu halsztackiego. Sam murowany zamek wzniesiono na przełomie XII i XIII wieku – jego założycielem był Drslav, purkrabia plzeński. Pod koniec XIII wieku ród panów z Litic przeniósł się na wschodnie Czechy, gdzie nad rzeką Orlicą wybudował nowy zamek, również nazwany Litice – stąd w Czechach istnieją dziś dwie miejscowości i warownie o tej samej nazwie, mimo że nie mają ze sobą związku administracyjnego.

Zamek składał się z dwóch podgrodzi oraz czworobocznego jądra obronnego. Czoło jądra dodatkowo wzmocniono wałem, za którym na dziedzińcu stał wolno stojący bergfryt, a w najlepiej chronionym miejscu wzniesiono dwutraktowy pałac. Wjazd na teren zamku prowadził od wschodu przez wieżową bramę.

Co działo się z zamkiem w XIV wieku?

W 1318 roku zamek zdobył wojskami Jan Luksemburski, król czeski – od tego momentu warownia stopniowo podupadała. W 1367 roku wieś wraz z zamkiem zakupił klasztor chotěšowski, w którego władaniu obiekt pozostawał przez kolejne stulecia, tracąc znaczenie obronne na rzecz gospodarczego.

Co zachowało się do dziś?

Do naszych czasów przetrwały głębokie fosy, czołowy wał obronny oraz czytelne w terenie zarysy pozostałych zabudowań – reliefy fundamentów pałacu, jądra i zabudowań gospodarczych. Widoczne są także fragmenty murów obwodowych oraz wyraźne ukształtowanie terenu wskazujące na dawny układ warowni. Zamek ma charakter trwałej ruiny – nie został odbudowany ani zrekonstruowany, co pozwala oglądać oryginalny układ założenia obronnego sprzed kilkuset lat.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Litice można zwiedzać?

Teren ruin jest dostępny do zwiedzania jako trwałe stanowisko archeologiczno-historyczne, położone w granicach miasta Plzeń, w dzielnicy Litice.

Kto założył zamek Litice?

Zamek założył Drslav, purkrabia plzeński, na przełomie XII i XIII wieku. Wcześniej na tym samym cyplu istniała osada prehistoryczna oraz grodzisko z epoki brązu.

Dlaczego istnieją dwa zamki o nazwie Litice?

Ród panów z Litic, właścicieli plzeńskiego zamku, przeniósł się pod koniec XIII wieku na wschodnie Czechy i tam wybudował kolejną warownię nad Orlicą, nadając jej tę samą nazwę rodową – Litice.

Co stało się z zamkiem po zdobyciu przez Jana Luksemburskiego?

Po zdobyciu w 1318 roku zamek stopniowo tracił na znaczeniu i niszczał. W 1367 roku wraz z okoliczną wsią przeszedł na własność klasztoru chotěšowskiego.

Jakie elementy zamku zachowały się najlepiej?

Najwyraźniej zachowane są fosy oraz czołowy wał obronny, a w terenie czytelne są także zarysy dawnego jądra zamkowego, pałacu i bramy wjazdowej.