Castle in Lomnice

Zamek w Lomnici (czes. zámek Lomnice, znany też jako Lomnice u Tišnova) wznosi się tuż nad rynkiem miasteczka Lomnice w powiecie Brno-venkov, w kraju południowomorawskim. Řepka, wieś włączona do Lomnicy w 1996 roku, jest jedną z czterech części tej gminy — obiekt leży więc administracyjnie w tej samej miejscowości, choć poza samą osadą Řepka.

Skąd wzięła się nazwa i kto tu rządził najwcześniej?

Miejsce ma rodowód sięgający pierwszej połowy XIII wieku, kiedy stał tu wczesnogotycki hrad. Najstarszy znany właściciel tutejszej warowni, Oldřich z Lomnice, pojawia się w źródłach już w 1265 roku, a kolejny z rodu, Vznata z Lomnice, jest wzmiankowany w 1281 roku. Ród panów z Lomnice dał więc początek nazwie zarówno miejscowości, jak i późniejszego zamku.

Jak średniowieczny hrad zmienił się w rezydencję?

W XIV wieku do gotyckiej części dobudowano nieregularny dziedziniec przedzamcza, który do dziś tworzy pierwszy dziedziniec kompleksu. Przełom nastąpił w 1558 roku, gdy majątek przejął ród Žerotínów. To Karel starší ze Žerotína zainicjował na przełomie XVI i XVII wieku przebudowę starego hradu w renesansową rezydencję, a dzieło kontynuował Oldřich z Kounic. W 1665 roku dobra przeszły w ręce rodu Serényich, którzy władali zamkiem aż do 1945 roku. To oni w XVII wieku nadali budowli barokowy charakter i usunęli pozostałości dawnych fortyfikacji obronnych.

Co dziś tworzy zespół zamkowy?

Kompleks rozciąga się wokół dwóch dziedzińców, a jego centralnym elementem jest dwukondygnacyjny pałac oddzielający oba place. Najcenniejszym zabytkiem architektonicznym jest gotycka kaplica św. Franciszka Serafickiego z XV wieku — z bogato zdobioną kamieniarką, prezbiterium wysuniętym w wykuszu i wiszącym sklepieniem żebrowym w nawie. To jeden z nielicznych tak dobrze zachowanych przykładów późnogotyckiej architektury sakralnej w regionie.

Czy zamek można dziś zwiedzać?

Nie — budynek nie jest udostępniony do zwiedzania, ponieważ mieści się w nim szkoła średnia (Střední odborné učiliště a Střední odborná škola). Cały zespół pozostaje jednak pod ochroną jako zabytek kultury Republiki Czeskiej, a jego bryłę i dziedzińce można oglądać z zewnątrz, spacerując po miasteczku.

Co warto zobaczyć w Lomnicy poza zamkiem?

Nad miasteczkiem dominuje okazały barokowy kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, dzieło architekta Giovanniego Pietra Tencalli. W Lomnicy zachowała się także synagoga, w której dziś odbywają się wystawy i wydarzenia kulturalne, oraz żydowski cmentarz — ślady dawnej, licznej społeczności żydowskiej miasteczka.

Jak dojechać do Lomnicy i Řepki?

Lomnice leży około 8 km od Tišnova, w malowniczym krajobrazie Wyżyny Hornosvratecké, niedaleko Brna. Řepka, jako część gminy, znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie centrum Lomnicy — to niewielka wieś licząca około 60 mieszkańców, otoczona typowym dla regionu wiejskim krajobrazem.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Lomnici jest otwarty dla zwiedzających? Nie. W budynku działa szkoła średnia, więc wnętrza nie są dostępne dla turystów — można jedynie obejrzeć zamek z zewnątrz.

Jak stary jest zamek? Jego korzenie sięgają pierwszej połowy XIII wieku, a najstarszy znany właściciel jest wzmiankowany już w 1265 roku. Obecny, barokowo-renesansowy kształt zawdzięcza przebudowom z przełomu XVI/XVII wieku oraz z czasów rodu Serényich w XVII wieku.

Dlaczego miejscowość nazywa się Lomnice, a lokalizacja Řepka? Řepka to jedna z czterech części gminy Lomnice, włączona do niej administracyjnie w 1996 roku. Zamek stoi w głównej części miasta, ale formalnie znajduje się w granicach tej samej gminy co Řepka.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Barokowy kościół Nawiedzenia NMP autorstwa Giovanniego Pietra Tencalli, dawną synagogę oraz żydowski cmentarz — wszystkie w niewielkiej odległości od zamku.