Castell de Clariana

Castell de Clariana to średniowieczna ruina obronna w gminie Argençola, w komarce Anoia, w głębi katalońskiego interioru między Igualadą a Cerverą. Miejsce nie znajdziecie w typowych przewodnikach turystycznych – to cel dla osób szukających historii poza utartymi szlakami, wśród wzgórz i suchych dolin środkowej Katalonii.

Co zobaczysz?

Z dawnego założenia obronnego zachowała się przede wszystkim wieża główna – okrągła w planie, częściowo zawalona, lecz wciąż górująca nad okolicznym terenem. Zbudowano ją z średniej wielkości nieregularnych ciosów kamiennych, starannie obrobionych i ułożonych w równych poziomych rzędach – technika typowa dla katalońskiego budownictwa obronnego drugiej połowy XI wieku. Wewnątrz wieża miała niegdyś trzy kondygnacje oddzielone kamiennymi sklepieniami, z których dziś można odczytać jedynie zarysy. Wokół wieży rozciągają się pozostałości murów przyległych, świadczące o tym, że całe założenie było niegdyś znacznie większe niż to, co przetrwało do dziś.

Historia twierdzy

Pierwsza pisemna wzmianka o Clarianie pochodzi z 989 roku, gdy niejaki Eldemar zapisał posiadłość swojemu bratu Sesmonowi d'Oló. Na początku XI wieku zamek należał już do dóbr klasztoru Sant Cugat, a jego przynależność do opactwa potwierdził w 1002 roku papież Sylwester II. Od kolejnego stulecia w źródłach pojawia się ród przyjmujący nazwisko Clariana, sprawujący funkcję kasztelanów w imieniu klasztoru – zamek pozostawał więc formalnie własnością kościelną, zarządzaną przez świecką rodzinę.

Burzliwy epizod w dziejach twierdzy wiąże się z najazdem Almorawidów – zniszczenia, jakich wówczas doznał zamek, skłoniły opata Sant Cugat, Rodlana, do wydania w 1114 roku dokumentu przekazującego Guillemowi Pere trzecią część dziesięciny na okres dziesięciu lat, z przeznaczeniem na odbudowę warowni. Ta fundacja pozwala datować obecnie widoczną wieżę na drugą połowę XI wieku, z późniejszymi pracami naprawczymi po ataku.

Jak dotrzeć?

Ruiny leżą na terenie gminy Argençola, w skromnie zaludnionej części komarki Anoia, z dala od głównych arterii turystycznych Katalonii. Okolica ma charakter typowo wiejski – pola, zagajniki i niewielkie miejscowości rozsiane wśród łagodnych wzniesień. Ze względu na stan zachowania i brak infrastruktury turystycznej na miejscu, warto zaplanować wizytę w ramach dłuższego objazdu po zabytkach obronnych regionu Anoia, a nie jako pojedynczy cel wycieczki.

Kiedy przyjechać?

Środkowa Katalonia ma klimat kontynentalny z gorącymi latami i chłodniejszymi, ale łagodnymi zimami. Najprzyjemniejsze warunki do zwiedzania ruin i spacerów po okolicznych wzgórzach panują wiosną (kwiecień–czerwiec) oraz jesienią (wrzesień–październik), kiedy temperatury są umiarkowane, a krajobraz interioru katalońskiego prezentuje się najbardziej malowniczo.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Clariana można zwiedzać w środku? Obiekt jest ruiną bez zorganizowanej opieki turystycznej – zwiedzanie ogranicza się do oglądania zachowanej wieży i murów z zewnątrz, z zachowaniem ostrożności ze względu na stan konstrukcji.

Jak stary jest ten zamek? Pierwsze wzmianki o Clarianie sięgają 989 roku, a zachowana do dziś wieża pochodzi z drugiej połowy XI wieku.

Do kogo należał zamek w średniowieczu? Przez wieki był własnością klasztoru Sant Cugat, zarządzaną w jego imieniu przez lokalny ród kasztelanów przyjmujący nazwisko Clariana.

Czy w pobliżu są inne zabytki warte zobaczenia? Komarka Anoia obfituje w średniowieczne wieże obronne i kościoły romańskie, co czyni ją interesującym celem dla miłośników historii planujących dłuższą trasę po regionie.