busta Boženy Němcové

Busta Boženy Němcové to niewielki pomnik jednej z najważniejszych czeskich pisarek XIX wieku, umieszczony na fasadzie kamienicy nr 27 przy Smetanově náměstí — głównym rynku Litomyšla. Popiersie towarzyszy tablicy pamiątkowej i przypomina o tym, że właśnie w tym miejscu stał dom, w którym Němcová mieszkała wraz z rodziną.

Gdzie dokładnie znajduje się popiersie?

Rzeźbę znajdziemy na budynku nr 27 przy Smetanově náměstí, czyli na rynku noszącym imię kompozytora Bedřicha Smetany, urodzonego w Litomyšlu. To centralny punkt starego miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowych kamienic i w zasięgu spaceru od litomyšlskiego zamku wpisanego na listę UNESCO.

Dlaczego Božena Němcová jest upamiętniona akurat w Litomyšlu?

Božena Němcová, autorka powieści „Babička" uznawanej za jedno z najważniejszych dzieł czeskiej prozy XIX wieku, trafiła do Litomyšla za sprawą pracy męża, Josefa Němca, urzędnika finansowego często przenoszonego między miastami Czech. Rodzina zamieszkała w domu stojącym w miejscu dzisiejszej kamienicy nr 27 od września 1839 roku. To właśnie z tym pobytem wiąże się busta i tablica na rynku.

Pisarka wróciła do Litomyšla ponownie jesienią 1861 roku, tym razem na zaproszenie miejscowego wydawcy Antonína Augusty, który planował wydanie jej dzieł zebranych, w tym nowej edycji „Babički". Był to jej ostatni pobyt w mieście — zmarła w styczniu 1862 roku w Pradze, krótko po powrocie ze Litomyšla.

Kto jest autorem pomnika?

Popiersie wykonał rzeźbiarz Ladislav Faltejsek w 1971 roku. Praca wpisuje się w szerszy zestaw brązowych tablic, popiersi i płaskorzeźb rozmieszczonych w Litomyšlu — miasto prowadzi swoisty szlak pamięci upamiętniający osoby i wydarzenia związane z jego historią, a busta Němcové jest jednym z takich punktów na trasie spaceru po Smetanově náměstí.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Smetanovo náměstí to jeden z najbardziej reprezentacyjnych rynków w Czechach — długi, prostokątny plac otoczony renesansowymi i barokowymi kamienicami z podcieniami. W pobliżu, na wzgórzu nad miastem, stoi zamek w Litomyšlu, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako przykład renesansowej rezydencji arkadowej. Warto połączyć odwiedziny popiersia Němcové ze spacerem po rynku i wizytą w zamkowym kompleksie, co pozwala zamknąć temat literacko-muzycznego dziedzictwa miasta w jednym wypadzie.

Kiedy przyjechać?

Litomyšl najlepiej zwiedzać wiosną i latem, kiedy rynek żyje kawiarniami i wydarzeniami kulturalnymi, a dłuższe dni pozwalają swobodnie połączyć spacer po starówce z wizytą na zamku. Jesień to z kolei dobry wybór dla osób szukających spokoju i mniejszego tłoku na Smetanově náměstí.

Najczęstsze pytania

Co przedstawia busta na Smetanově náměstí 27? Popiersie czeskiej pisarki Boženy Němcové, autorki „Babički", ustawione w miejscu domu, w którym mieszkała z rodziną od 1839 roku.

Kto wykonał rzeźbę? Autorem popiersia jest rzeźbiarz Ladislav Faltejsek, dzieło powstało w 1971 roku.

Czy Božena Němcová zmarła w Litomyšlu? Nie — jej ostatni pobyt w mieście przypadł na jesień 1861 roku, ale zmarła w styczniu 1862 roku w Pradze.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze wartego zobaczenia? Tak, popiersie stoi na Smetanově náměstí, kilka minut spaceru od zamku w Litomyšlu wpisanego na Listę UNESCO.