Briekenmolen w Wervik

Briekenmolen, znany też jako Stenen Molen (Kamienny Młyn), to murowany wiatrak stojący przy Koestraat w belgijskim mieście Wervik, tuż przy granicy z Francją. Ulica, przy której się znajduje, nosiła wcześniej nazwę Briquemolenstraat — właśnie od tego młyna. Dziś Briekenmolen jest jednym z symboli lokalnego dziedzictwa przemysłowego regionu i chętnie odwiedzanym punktem na trasie zwiedzania Wervik.

Kiedy powstał młyn?

Młyn wzniesiono najprawdopodobniej między 1800 a 1805 rokiem. Początkowo pracował jako młyn olejowy, tłocząc olej z nasion roślin oleistych — typowa działalność dla tego regionu Flandrii Zachodniej w tamtym okresie. Najpóźniej w 1837 roku obiekt przeszedł w ręce rodziny Vanelslande (zapisywanej też jako Van Elslande), która związała się z młynem na długie lata.

Jak zmieniało się przeznaczenie młyna?

W 1844 roku rodzina Van Elslande uzyskała pozwolenie na rozszerzenie działalności o mielenie zboża, obok dotychczasowej produkcji oleju. Dzięki temu młyn pełnił podwójną funkcję gospodarczą, co było wówczas praktycznym rozwiązaniem — pozwalało dywersyfikować dochody właścicieli w zależności od lokalnego popytu na olej i mąkę.

Co przetrwał młyn podczas I wojny światowej?

Briekenmolen ma szczególne miejsce w historii Wervik, ponieważ był jedynym wiatrakiem w mieście, który przetrwał I wojnę światową. Nie obyło się jednak bez zniszczeń — młyn stracił czapę (obrotowy dach) oraz skrzydła, czyli elementy kluczowe dla jego funkcjonowania. Mimo to stosunkowo szybko został przywrócony do stanu używalności, w przeciwieństwie do pozostałych wiatraków miasta, które wojna zniszczyła bezpowrotnie. Ten fakt sprawia, że młyn jest dziś traktowany jako materialny świadek historii Wervik z początku XX wieku.

Kto jest właścicielem młyna dzisiaj?

Po wielu zmianach właścicieli na przestrzeni XIX i XX wieku, od 1979 roku Briekenmolen należy do miasta Wervik. Władze miejskie przejęły obiekt z myślą o jego zachowaniu jako części lokalnego dziedzictwa. Sama restauracja zajęła jednak sporo czasu organizacyjnego — prace remontowe ruszyły dopiero w styczniu 1987 roku, blisko dekadę po przejęciu młyna przez miasto.

Co dziś można zobaczyć w Briekenmolen?

W budynkach towarzyszących młynowi mieści się obecnie Muzeum Tytoniu (Tabaksmuseum) — nawiązanie do historii uprawy i przetwórstwa tytoniu w regionie Wervik, które przez dekady było ważną gałęzią lokalnej gospodarki. Połączenie zabytkowego wiatraka z ekspozycją muzealną czyni to miejsce ciekawym przystankiem dla osób zainteresowanych zarówno architekturą przemysłową, jak i historią rolnictwa Flandrii Zachodniej.

Najczęstsze pytania

Czy Briekenmolen można zwiedzać? Obiekt wraz z przylegającym Muzeum Tytoniu jest częścią oferty turystycznej Wervik i bywa udostępniany zwiedzającym w ramach lokalnych tras dziedzictwa — warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia u miejskiego biura turystycznego przed wizytą.

Dlaczego młyn nazywa się też Stenen Molen? Nazwa "Stenen Molen" (Kamienny Młyn) odnosi się do murowanej konstrukcji wiatraka — w odróżnieniu od drewnianych młynów kozłowych, które również występowały w regionie.

Czym różni się Briekenmolen od innych młynów Wervik? To jedyny młyn w mieście, który fizycznie przetrwał I wojnę światową, choć z uszkodzeniami — pozostałe wiatraki Wervik zostały w tym czasie zniszczone.