Hill 60

Hill 60 to niewielkie wzniesienie i park pamięci w miejscowości Zwarteleen, w gminie Zillebeke, około 4,6 km na południowy wschód od centrum Ypres w Belgii. Miejsce leży bezpośrednio przy linii kolejowej łączącej Ypres z Comines i jest jednym z najbardziej symbolicznych punktów dawnego Wypustu Ypreskiego (Ypres Salient) z okresu pierwszej wojny światowej.

Skąd wzięło się to wzgórze?

Hill 60 nie jest naturalnym wzniesieniem. Powstało w latach 50. XIX wieku z ziemi wydobytej podczas budowy wykopu pod linię kolejową Ypres–Comines, otwartą w marcu 1854 roku. Przed wojną okoliczni mieszkańcy nazywali je Côte des Amants, czyli Wzgórze Kochanków — nazwa nie miała jeszcze wtedy nic wspólnego z krwawymi walkami, które miały nadejść kilkadziesiąt lat później.

Dlaczego to wzgórze było tak ważne podczas wojny?

Choć Hill 60 wznosi się nad okolicę zaledwie o kilkanaście metrów, w płaskim krajobrazie Flandrii ta niewielka różnica wysokości dawała ogromną przewagę taktyczną. Z jego szczytu niemieccy obserwatorzy mieli dobry widok na brytyjskie linie oraz na samo miasto Ypres, co czyniło je jednym z kluczowych punktów obserwacyjnych na całym froncie w tym rejonie.

Jakie walki toczyły się o Hill 60?

Wzgórze zostało zdobyte przez niemiecką 30. Dywizję 11 listopada 1914 roku, w trakcie starć z połączonymi siłami francuskiej i brytyjskiej piechoty oraz kawalerii, podczas pierwszej bitwy pod Ypres. Prawdziwie przełomowy moment nastąpił 17 kwietnia 1915 roku, gdy Brytyjczycy przeprowadzili jedną z pierwszych w historii operacji minowania — pod wzgórzem zdetonowano sześć min, dzięki czemu udało się je zdobyć przy stosunkowo niewielkich stratach własnych. Sukces nie trwał jednak długo: na początku maja Niemcy odbili Hill 60, tym razem posługując się gazem bojowym, co czyni te walki jednym z wczesnych przykładów użycia broni chemicznej na Zachodnim Froncie.

Co dzieje się z Hill 60 dzisiaj?

Po zakończeniu wojny teren przeszedł przez ręce prywatnych właścicieli — w 1920 roku wzgórze wykupił podpułkownik Cawston, który później odsprzedał połowę udziałów niejakiemu J. Calderowi. W 1930 roku Calder przekazał Hill 60 organizacji Imperial War Graves Commission, znanej dziś jako Commonwealth War Graves Commission, która opiekuje się tym miejscem do dziś. Teren zachował ślady wojny — leje po eksplozjach, fragmenty schronów i pomniki upamiętniające poległych — i pozostaje jednym z nielicznych miejsc w Ypres Salient, gdzie krajobraz pola bitwy przetrwał w niemal niezmienionej formie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Hill 60? W Zwarteleen, części gminy Zillebeke, około 4,6 km od centrum Ypres, tuż przy linii kolejowej do Comines.

Czy Hill 60 to naturalne wzgórze? Nie — to sztuczny nasyp powstały z ziemi wykopanej podczas budowy pobliskiej linii kolejowej w połowie XIX wieku.

Kto opiekuje się dziś tym miejscem? Od 1930 roku teren znajduje się pod opieką Commonwealth War Graves Commission (dawniej Imperial War Graves Commission).

Czy warto tam pojechać, zwiedzając Ypres Salient? Tak — to jedno z niewielu miejsc w regionie, gdzie wciąż widoczne są ślady walk z 1914–1915 roku, w tym pozostałości po minowaniu i leje po wybuchach.