All Saints church

Kościół Wszystkich Świętych w Vejprtach to zabytkowa świątynia rzymskokatolicka stojąca w północno-zachodniej części starego miasta, przy zachodniej pierzei placu Kościelnego (Kostelní náměstí) — to właśnie od kościoła plac wziął swoją nazwę. Budowla jest dziś parafialnym kościołem Vejprt i jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów miasta leżącego w Rudawach, tuż przy granicy z Niemcami.

Jak zmieniał się kościół na przestrzeni wieków?

W miejscu obecnej świątyni najpierw stał znacznie skromniejszy budynek — drewniana, szachulcowa kaplica wzniesiona w 1660 roku. Z czasem drewniana konstrukcja przestała wystarczać rosnącej parafii, dlatego w latach 1783–1786 postawiono w jej miejsce murowaną, późnobarokową budowlę, która przetrwała do dziś. Wieża kościelna ma jeszcze inną historię: pierwotnie powstała w 1747 roku, a więc wcześniej niż korpus świątyni, po czym przebudowano ją w 1785 roku, dopasowując do nowej, barokowej bryły kościoła. Ostateczny, dobrze dziś rozpoznawalny kształt wieża zyskała w 1912 roku, kiedy została znacząco podwyższona — obecnie mierzy 53 metry i widać ją z wielu punktów miasta.

Co zobaczysz w środku?

Kościół ma układ jednonawowy, na planie prostokąta, zamknięty od strony prezbiterium trójbocznie — to typowe rozwiązanie dla świątyń wiejskich i małomiasteczkowych tego regionu z przełomu XVIII i XIX wieku. Wieża, choć wielokrotnie przebudowywana, zachowała piramidalne zwieńczenie charakterystyczne dla kościołów pogranicza czesko-saskiego. Wnętrze reprezentuje przede wszystkim styl rokokowy, ukształtowany w końcu XVIII wieku, a więc niedługo po wzniesieniu murowanej części budowli — to on nadaje wnętrzu lekkość i dekoracyjność, odróżniającą je od surowszej, barokowej elewacji zewnętrznej.

Co przeszedł kościół po 1945 roku?

Powojenne dekady, naznaczone wysiedleniami niemieckojęzycznych mieszkańców pogranicza i spadkiem liczby parafian, odbiły się na stanie technicznym budynku — kościół stopniowo popadał w zaniedbanie. Zmiana przyszła dopiero po 1990 roku, gdy przeprowadzono gruntowną odnowę wnętrza. Dziś świątynia jest w dobrym stanie, odprawiane są w niej regularne nabożeństwa, a sama budowla figuruje w rejestrze zabytków kultury Republiki Czeskiej jako obiekt chroniony prawem.

Dlaczego warto się tu zatrzymać?

Kościół Wszystkich Świętych to nie tylko miejsce kultu, ale też punkt orientacyjny przy zwiedzaniu Vejprt — jego wieża widoczna jest z większości ulic starówki, a sam plac Kościelny należy do najbardziej reprezentacyjnych przestrzeni miasta. To dobry przystanek dla osób zwiedzających pogranicze czesko-saskie i szukających śladów dawnej architektury sakralnej regionu Rudaw.

Najczęstsze pytania

Jak wysoka jest wieża kościoła? Po podwyższeniu w 1912 roku wieża mierzy 53 metry i jest widoczna z wielu miejsc w Vejprtach.

Czy obecny budynek to pierwszy kościół w tym miejscu? Nie — poprzedzała go drewniana, szachulcowa kaplica z 1660 roku, zastąpiona murowaną budowlą w latach 1783–1786.

Czy kościół można zwiedzać, czy odbywają się w nim msze? To czynny kościół parafialny — odprawiane są w nim regularne nabożeństwa.

Czy budynek jest zabytkiem? Tak, kościół wpisany jest do rejestru zabytków kultury Republiki Czeskiej i podlega ochronie konserwatorskiej.