"new" church of Saint Matin in Rusová

Nowy kościół św. Marcina w Rusovej to dziś tylko odsłonięte fundamenty w zanikłej wsi należącej do gminy Kryštofovy Hamry, w Rudawach (Krušné hory). Świątynia stanęła w 1939 roku na miejscu starszego, gotyckiego kościoła, ale przetrwała zaledwie trzy dekady - w 1971 roku została rozebrana, gdy wieś Rusová znalazła się w strefie ochronnej zbiornika wodnego Přísečnice.

Dlaczego kościół zniknął razem z wsią?

Zbiornik Přísečnice budowano w latach 1969-1976 na potrzeby zaopatrzenia w wodę regionu wydobycia węgla brunatnego w północnych Czechach. Rusová, licząca wcześniej kilkudziesięciu mieszkańców, znalazła się w obszarze, który władze uznały za konieczny do wysiedlenia i wyburzenia - dotyczyło to całej zabudowy, łącznie ze świątynią. Kościół, wybudowany raptem trzy dekady wcześniej jako następca starszej, gotyckiej budowli, nie doczekał nawet stulecia.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Z kościoła zachowały się wyłącznie odsłonięte fundamenty, widoczne przy drodze nr 244, w miejscu gdzie łączy się ona z trasą prowadzącą z Vejprt do Výsluní. W bezpośrednim sąsiedztwie stoi niewielki pomnik przypominający o zaginionej wsi i jej świątyni. To skromne miejsce - bez wieży, dachu czy murów - ale dla osób szukających śladów zatopionych krušnohorskich wsi jest ważnym punktem na trasie.

Jak dotrzeć i czego się spodziewać?

Rusová leży na wysokości około 780 m n.p.m., w górzystym, słabo zaludnionym terenie Kryštofovych Hamrů - według spisu z 2021 roku ta część gminy nie ma już stałych mieszkańców. Dojazd prowadzi drogą nr 244; najwygodniej zaplanować krótki postój przy okazji zwiedzania okolic zbiornika Přísečnice lub szlaków pieszych w Rudawach. Warto zdobyć trochę wiedzy historycznej wcześniej, bo na miejscu nie ma tablic informacyjnych poza samym pomnikiem - fundamenty łatwo minąć, nie wiedząc, czym są.

Najczęstsze pytania

Czy kościół można jeszcze zwiedzić od środka? Nie - budynek został całkowicie rozebrany w 1971 roku, pozostały tylko fundamenty na powierzchni ziemi.

Czym różni się ten kościół od "starego" kościoła św. Marcina w Rusovej? To odrębny obiekt - "nowy" kościół powstał w 1939 roku jako następca wcześniejszej, gotyckiej budowli i stał w innym miejscu niż pozostałości tej starszej świątyni, około 300-400 metrów dalej.

Dlaczego wieś Rusová przestała istnieć? Ze względu na budowę zbiornika wodnego Přísečnice (1969-1976) - wieś znalazła się w jego strefie ochronnej i została wysiedlona oraz wyburzona.

Czy w pobliżu są inne ślady po dawnej wsi? Tak - w okolicy Kryštofových Hamrů zachowały się pojedyncze ruiny i pomniki upamiętniające zanikłe osady, w tym również inne kościoły z tego regionu.