Abri sous roche de l'Ermitage

Abri sous roche de l'Ermitage to niewielkie schronisko skalne wydrążone nad brzegiem potoku Petit-Moulin, na terenie gminy Lussac-les-Châteaux w departamencie Vienne (Nowa Akwitania). Nazwę zawdzięcza kaplicy dawnej leprozorii — domu dla trędowatych — która stoi tuż nad wejściem do schroniska. To jedno z kilku stanowisk prehistorycznych skupionych w okolicy Lussac, obok jaskiń La Marche i Fadets, które razem tworzą jeden z ważniejszych mikroregionów badań nad paleolitem we Francji.

Gdzie znajduje się schronisko?

Abri leży w dolinie niewielkiej rzeczki Petit-Moulin, na skalistym zboczu porośniętym lasem, w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań dawnego Ermitażu. Okoliczne wapienne urwiska kryją kilka takich nisz i jaskiń, z których każda była w różnym czasie zasiedlana przez ludzi w epoce kamienia. Dziś okolica jest częścią szlaków turystycznych wokół Lussac-les-Châteaux, prowadzących także do miejscowego stawu i punktów widokowych na dolinę.

Co odkryto w nawisie?

Prace wykopaliskowe prowadzono tu z przerwami od 1864 do 1936 roku — kolejno przez A. Brouilleta, opata Henriego Breuila, Léona Péricarda i Stéphane'a Lwoffa. Odsłonięte warstwy dostarczyły materiału określanego jako moustérien supérieur, czyli schyłkowy mustier — z charakterystycznymi narzędziami krzemiennymi obrabianymi jednostronnie. Tego typu wytwory łączy się z obecnością człowieka neandertalskiego, co czyni Ermitaż jednym z niewielu stanowisk w rejonie Lussac poświadczających zasiedlenie już w tak odległym okresie, wcześniejszym niż słynne magdaleńskie warstwy pobliskiej jaskini La Marche.

Dlaczego to miejsce jest ważne?

Grupa jaskiń i schronisk wokół Lussac-les-Châteaux — Ermitaż, Laraux, La Marche, Fadets — była badana przez kilka pokoleń francuskich prehistoryków i stała się punktem odniesienia dla badań nad paleolitem środkowej Francji. Sam Abri de l'Ermitage wyróżnia się tym, że jego najstarsze warstwy sięgają czasów neandertalskich, podczas gdy sąsiednie stanowiska kojarzone są głównie z późniejszym, magdaleńskim osadnictwem Homo sapiens. Ze względu na tę wartość naukową obiekt został wpisany do rejestru francuskich zabytków (monument historique) w 1929 roku.

Gdzie zobaczyć znaleziska?

Materiały wydobyte z Ermitażu oraz z sąsiednich stanowisk trafiły do Musée de Préhistoire de Lussac-les-Châteaux — lokalnego muzeum prehistorii, które po renowacji wznowiło działalność w czerwcu 2010 roku. To tam można obejrzeć narzędzia krzemienne i inne ślady osadnictwa sprzed dziesiątek tysięcy lat, wraz z opracowaniami dotyczącymi kolejnych faz badań terenowych prowadzonych w regionie.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Abri de l'Ermitage od jaskini La Marche? La Marche słynie przede wszystkim z grawerowanych płytek kamiennych z epoki magdaleńskiej, czyli z późnego paleolitu. Ermitaż natomiast dostarczył materiału starszego — z okresu mustierskiego, wiązanego z człowiekiem neandertalskim.

Czy nawis skalny można zwiedzać samodzielnie? Stanowisko znajduje się w terenie otwartym, w dolinie Petit-Moulin, jednak to obiekt archeologiczny, a nie udostępniona turystycznie jaskinia — najwięcej o jego historii i znaleziskach dowiemy się w pobliskim muzeum prehistorii w Lussac-les-Châteaux.

Kto prowadził tu badania? Wykopaliska prowadzili kolejno A. Brouillet, opat Henri Breuil, Léon Péricard oraz Stéphane Lwoff, w okresie między 1864 a 1936 rokiem.

Dlaczego miejsce nazywa się Ermitaż? Nazwa pochodzi od stojącej nad schroniskiem kaplicy dawnej leprozorii, czyli miejsca odosobnienia dla chorych na trąd, znanego lokalnie jako Ermitaż.