Chaffaud cave

Groty Chaffaud (fr. Grottes du Chaffaud) to zespół czterech jaskiń w gminie Savigné, w departamencie Vienne, otwierających się w wapiennym klifie nad prawym brzegiem rzeki Charente, niedaleko miejscowości Civray. To jedno z najważniejszych stanowisk prehistorycznych regionu Poitou — miejsce, które odegrało kluczową rolę w narodzinach nauki o prahistorii człowieka.

Co odkryto w jaskiniach Chaffaud?

W latach 30. XIX wieku miejscowy notariusz André Brouillet z Charroux prowadził na własnej ziemi wykopaliska w jaskiniach Chaffaud. W 1834 roku natrafił na kość renifera pokrytą grawerunkiem przedstawiającym dwie łanie idące jedna za drugą. Detale głów zwierząt — uszy, migdałowe oko podkreślone delikatnym kreskowaniem, pysk — są wyjątkowo precyzyjne jak na przedmiot liczący sobie około 13 000 lat. Zabytek, znany dziś jako „Łanie z Chaffaud" (Biches du Chaffaud), ma 132 mm długości i 37 mm wysokości.

Dlaczego to odkrycie jest tak ważne?

Przez lata grawerunek uznawano za dzieło Galów. Dopiero Prosper Mérimée, pisarz i generalny inspektor zabytków historycznych Francji, rozpoznał w nim ślad znacznie starszej kultury. W 1853 roku sporządził rysunek przedmiotu i przesłał go duńskiemu badaczowi Jensowi Worsaae. Łanie z Chaffaud uchodzą za najstarszy przedmiot paleolitycznej sztuki przenośnej, którego prehistoryczne pochodzenie zostało naukowo potwierdzone — wyprzedzają pod tym względem wiele później odkrytych i dziś słynniejszych stanowisk. Oryginał przechowywany jest w Muzeum Archeologii Narodowej w Saint-Germain-en-Laye pod Paryżem.

Jakie są ślady osadnictwa w jaskiniach?

Cztery jaskinie Chaffaud dostarczyły archeologom obfitego materiału: obrobione krzemienie, harpuny, igły oraz liczne dzieła sztuki mobilnej. Najstarsze ślady obecności człowieka sięgają środkowego magdalenu, a ostatnie użytkowanie jaskiń przypada na schyłek tej kultury — a więc na sam koniec paleolitu górnego, gdy łowcy-zbieracze podążali za stadami reniferów wzdłuż doliny Charente.

Jak wygląda dziś teren jaskiń?

Stanowisko udostępnione jest zwiedzającym bezpłatnie. Wokół jaskiń wytyczono ścieżkę interpretacyjną, która prowadzi wzdłuż biegu Charente i przybliża codzienne życie dawnych mieszkańców tych terenów. Na miejscu znajduje się pole piknikowe oraz parking dla autokarów. Część kompleksu — tzw. jaskinia pośrednia — pozostaje zamknięta dla zwiedzających z powodu ryzyka obrywania się bloków skalnych z klifu; prace zabezpieczające trwają, a dostęp do tej części jest wstrzymany dla bezpieczeństwa turystów.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się groty Chaffaud? W gminie Savigné, w departamencie Vienne, w regionie Nouvelle-Aquitaine, w pobliżu miejscowości Périgné i Civray, nad rzeką Charente.

Co znaleziono w jaskiniach Chaffaud? Najsłynniejszym znaleziskiem jest grawerowana kość renifera z wizerunkiem dwóch łań, tzw. Łanie z Chaffaud, datowana na około 13 000 lat. Odkryto tu też krzemienne narzędzia, harpuny i igły z okresu magdaleńskiego.

Czy można zwiedzać groty Chaffaud? Tak, wstęp jest bezpłatny, a teren wyposażono w ścieżkę interpretacyjną i pole piknikowe. Jedna z czterech jaskiń, jaskinia pośrednia, jest czasowo zamknięta ze względów bezpieczeństwa.

Gdzie obejrzeć oryginalny zabytek? Grawerowana kość z łaniami znajduje się w Muzeum Archeologii Narodowej w Saint-Germain-en-Laye koło Paryża; na miejscu w Savigné można zobaczyć same jaskinie i dowiedzieć się więcej o prowadzonych tu wykopaliskach.