Abbaye d'Ulmet

Abbaye d'Ulmet (opactwo Ulmet) to średniowieczne opactwo cysterskie, którego dziś już nie ma nad ziemią — jego pozostałości leżą w sercu Rezerwatu Przyrody Camargue, około 25 km od Arles. To bardziej opowieść o zaginionym klasztorze niż punkt z murami do zwiedzania, ale dla miłośników historii regionu i przyrody Camargue jedno z ciekawszych miejsc na mapie.

Gdzie leży opactwo Ulmet?

Opactwo powstało w Camargue, w pobliżu stawu Fournelet i dawnej odnogi Rodanu zwanej Rodanem d'Ulmet, dziś całkowicie zamulonej i wyschniętej. Współrzędne miejsca to 43,4656° N, 4,6347° E. Cała okolica wchodzi w skład Rezerwatu Przyrody Narodowej Camargue, zarządzanego przez SNPN (Société Nationale de Protection de la Nature).

Jak powstało opactwo?

Klasztor założono w 1173 roku. Miejsce wybrał Amédée d'Auterives, a pierwsi mnisi wznieśli budynki na terenie dawnej kaplicy, przekazanej im w lenno przez opatkę Jourdane z opactwa Saint-Césaire w Arles. Nowa wspólnota szybko zyskała poparcie możnego rodu Baux, właściciela rozległych ziem w Camargue — Bertran I z Baux zwolnił opactwo z opłat od zmiany właściciela ziemi już od 1177 roku.

Dlaczego mnisi opuścili to miejsce?

Lokalizacja okazała się niekorzystna dla stałego osadnictwa. Postępujące zamulanie Rodanu d'Ulmet odcięło dopływ świeżej wody, co — mimo licznych darowizn na rzecz klasztoru — zmusiło wspólnotę do szukania nowej siedziby. Przeprowadzka do Sylvéréal nastąpiła w drugiej połowie XIII wieku, najprawdopodobniej między 1251 a 1270 rokiem. W 1299 roku opactwo w Sylvéréal, dokąd trafili mnisi z Ulmet, zostało powiązane z opactwami Psalmodie i Valmagne.

Co stało się z budynkami?

Opactwo w Ulmet nie zniknęło od razu. Niewielka grupa mnichów pozostawała na miejscu jeszcze do XV wieku, sprawując kult religijny i pilnując "farot" — sygnalizacyjnego ogniska dla statków płynących dawnym odnogiem Rodanu. Ostatecznie miejsce opuszczono w 1437 roku. Kamienie z kościoła klasztornego posłużyły w XVII wieku do budowy pobliskiego mas d'Amphise oraz do wzmocnienia grobli stawu Fournelet — dlatego dziś na miejscu opactwa nie ma już żadnych murów.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Po opactwie zostały jedynie niewielkie wzniesienie terenu (tertre) i charakterystyczna roślinność — głównie osty — które wskazują, gdzie ponad 800 lat temu stał klasztor. Teren leży na obszarze rezerwatu przyrody i nie jest otwarty do swobodnego zwiedzania. SNPN organizuje raz w roku wycieczkę z przewodnikiem, na którą trzeba się wcześniej zapisać — to jedyna legalna okazja, by zobaczyć miejsce z bliska.

Najczęstsze pytania

Czy można samodzielnie zwiedzić opactwo Ulmet? Nie. Teren znajduje się w Rezerwacie Przyrody Camargue i jest zamknięty dla codziennych odwiedzin. Dostęp możliwy jest wyłącznie podczas corocznej wycieczki organizowanej przez SNPN, po wcześniejszej rezerwacji.

Czy zachowały się jakieś budynki opactwa? Nie — kamienie z klasztornego kościoła wykorzystano w XVII wieku do budowy mas d'Amphise i umocnienia grobli. Dziś po opactwie pozostał jedynie niewielki kopiec i roślinność wskazująca lokalizację dawnych zabudowań.

Jaki zakon prowadził opactwo? Ulmet było opactwem cysterskim, założonym w 1173 roku.

Dlaczego mnisi przenieśli się do Sylvéréal? Z powodu braku dostępu do świeżej wody — postępujące zamulenie odnogi Rodanu d'Ulmet uczyniło miejsce niezdatnym do stałego zamieszkania.