Wybrzeże w Norwegii
Lista 30 miejsc z kategorii Wybrzeże w Norwegii — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 27 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Lindesnes Lighthouse, Ulla Lighthouse, Skomvær Lighthouse.
-
Fulehuk Lighthouse
Færder
Fulehuk Lighthouse (Fulehuk fyr) to dawna latarnia morska w gminie Færder w okręgu Vestfold, w południowo-wschodniej Norwegii. Po raz pierwszy zapalono ją w 1821 roku, a w 1989 roku jej zadanie przejęło automatyczne światło. Dziś to miejsce z historią norweskiego latarnictwa, które można zwiedzać i w którym można nawet przenocować. Od kiedy świeci Fulehuk? Światło po raz pierwszy zapłonęło 1 listopada 1821 roku. Pierwsza wieża była kwadratową budowlą z kamienia. Latarnia zapisała się w historii kraju, bo jako pierwsza w Norwegii zastosowała lampę olejową typu Argand, dającą wyraźniejsze i stabilniejsze światło niż starsze rozwiązania. Dlaczego jest ważna dla historii norweskiego wybrzeża? W 1841 roku zainstalowano tu ręcznie obsługiwany dzwon mgłowy. Był to pierwszy sygnał mgłowy na wybrzeżu Norwegii. Z czasem wymieniano go na nowsze urządzenia: w 1910 roku pojawił się róg mgłowy, a w 1956 roku syrena. Dla żeglarzy płynących wzdłuż skalistego, często spowitego mgłą wybrzeża takie ostrzeżenia miały duże znaczenie. Jak wyglądało życie latarników? Stacja działała jako stacja rodzinna: latarnicy mieszkali tu z bliskimi i prowadzili gospodarstwo, o czym przypominają budynek gospodarczy i zabudowania. Duży kłopot sprawiał jednak brak nabrzeża czy portu. Dostanie się na ląd bywało trudne. Dopiero w 1850 roku zamontowano wciąg dla łodzi, a w 1857 roku przez cieśninę rozciągnięto linę, która ułatwiała wyjście na brzeg. Jak zmieniała się latarnia w XX wieku? W 1938 roku stację zelektryfikowano. W 1949 roku przestała być stacją rodzinną i działała bez stałych mieszkańców. W 1955 roku obiekt gruntownie przebudowano: 134-letnią kamienną wieżę rozebrano i postawiono nową. W 1989 roku latarnię wyłączono ze służby, a jej funkcję przejął w pełni automatyczny znak świetlny na pobliskiej wyspie. Co dzieje się tu dziś? Od 2006 roku stowarzyszenie Fulehuks Venner (Przyjaciele Fulehuk) pracuje nad przywróceniem stacji do życia. Obiekt został odnowiony i oferuje dziś noclegi dla maksymalnie 30 osób, co czyni go ciekawą bazą dla grup, rodzin i miłośników morza oraz historii techniki. Najczęstsze pytania Czy Fulehuk nadal działa jako latarnia? Nie, wyłączono go ze służby w 1989 roku. Funkcję nawigacyjną pełni automatyczny znak na pobliskiej wyspie. Czy można tu przenocować? Tak. Stacja po renowacji oferuje noclegi dla maksymalnie 30 osób. Gdzie leży latarnia? W gminie Færder w okręgu Vestfold, na wybrzeżu południowo-wschodniej Norwegii. Co wyróżnia Fulehuk na tle innych latarni Norwegii? Była pierwszą norweską latarnią z lampą Argand oraz pierwszą na wybrzeżu z sygnałem mgłowym, zainstalowanym w 1841 roku. Kto opiekuje się obiektem? Od 2006 roku stowarzyszenie Fulehuks Venner.
-
Langøytangen Lighthouse
Langesund
Latarnia morska Langøytangen to w pełni zautomatyzowana latarnia przybrzeżna na wyspie Langøya, tuż przy wybrzeżu miasta Langesund w gminie Bamble w południowej Norwegii. Wyznacza południowy kraniec cieśniny Langesundsfjord (Langesund Sound), a dziś jest także miejscem, w którym można wynająć nocleg. Gdzie leży latarnia Langøytangen? Latarnia stoi na południowym cypelku wyspy Langøya, naprzeciw miasteczka Langesund. Współrzędne to około 58,99° N i 9,76° E. Z lądu widać ją po drugiej stronie cieśniny, a dotrzeć do niej można drogą wodną i pieszo po wyspie. Jej zadaniem od zawsze było oznaczanie wejścia do cieśniny, którą przepływały statki zmierzające do portów regionu. Jak powstała latarnia? Pomysł postawienia światła na południu Langøi pojawił się w 1828 roku, kiedy zaproponował go komitet latarniowy. Budowę sfinansowano z budżetu państwa i rozpoczęto w 1837 roku. Pierwszy raz światło zapaliło się 1 października 1839 roku, jednocześnie z latarnią na pobliskiej wyspie Jomfruland. Pierwotna stacja składała się z drewnianej wieży, domu latarnika, pomostu i szopy na łodzie. Był to typowy zestaw dla norweskich stacji przybrzeżnych, w których życie codzienne zależało od morza i łączności łodzią. Jak wygląda obecna wieża? Obecne światło zapalono po raz pierwszy w 1876 roku. Wieża ma 12 metrów wysokości, jest kwadratowa i zbudowana z kamienia. Przylega do jednego końca parterowego domu latarnika, więc latarnia i mieszkanie tworzą jedną zwartą bryłę. Takie połączenie wieży z budynkiem mieszkalnym jest charakterystyczne dla wielu starszych latarni na norweskim wybrzeżu. Życie latarników i późniejsze dzieje Przez 151 lat na stacji mieszkał stały latarnik, a w tym czasie służyło tu łącznie jedenastu latarników. Od 1924 roku na wyspie działał też posterunek obserwacyjny Służby Celnej, który pomagał kontrolować ruch na wodach cieśniny. W 1990 roku latarnię zautomatyzowano, dzięki czemu obsługa na miejscu przestała być potrzebna. Czy można tu przenocować? Tak. Po automatyzacji budynki stacji zyskały nową funkcję i są dostępne do wynajęcia dla gości na noc. To dobra opcja dla osób, które chcą spędzić czas w nietypowym miejscu, z widokiem na morze i wyspy. Szczegóły dotyczące dostępności i warunków rezerwacji warto sprawdzić u organizatora noclegów lub w lokalnej informacji turystycznej. Najczęstsze pytania Czy latarnia Langøytangen jest czynna? Tak, działa jako w pełni zautomatyzowana latarnia przybrzeżna i oznacza południowy kraniec cieśniny Langesund. Kiedy po raz pierwszy zapalono światło? 1 października 1839 roku. Obecne światło pochodzi z 1876 roku. Ile ma wysokości wieża? Około 12 metrów. To kwadratowa wieża z kamienia, połączona z domem latarnika. Kiedy latarnię zautomatyzowano? W 1990 roku. Wcześniej przez 151 lat mieszkał tu latarnik. Czy można w niej spać? Tak, obiekt jest dostępny do wynajęcia dla gości na noc. Gdzie leży? Na wyspie Langøya, niedaleko miasta Langesund w gminie Bamble w Norwegii.
-
Træna Lighthouse
Træna
Latarnia morska Træna (Træna fyr) stoi na wysepce Sørholmen w gminie Træna, w norweskim okręgu Nordland. To latarnia przybrzeżna, która od 1877 roku wskazuje drogę statkom na jednym z najbardziej otwartych odcinków wybrzeża Norwegii. Gdzie leży latarnia Træna? Sørholmen znajduje się w akwenie Trænfjorden, około 10 kilometrów na południowy zachód od Husøya, głównej wyspy archipelagu Træna. Do wioski na wyspie Lovund, należącej do gminy Lurøy, jest stąd w linii prostej około 17 kilometrów na wschód. Współrzędne obiektu to w przybliżeniu 66,43° N i 11,97° E, czyli tuż za kołem podbiegunowym. Latarnia stoi więc na samym skraju lądu, wystawiona na działanie otwartego morza. Dlaczego zbudowano ją właśnie tutaj? W 1874 roku dyrektor norweskiej służby latarniowej zwrócił uwagę, że na odcinku między Villą w Nord-Trøndelag a Andenes na Vesterålach, liczącym ponad 330 mil morskich, brakuje mocnego światła. Dla porównania, na południu kraju latarnie przybrzeżne stały średnio co 25–30 mil morskich. Latarnia Træna miała zamknąć tę lukę i poprawić bezpieczeństwo żeglugi wzdłuż północnego wybrzeża. Jak wygląda i jak ją zbudowano? Budowa na odsłoniętej skale trwała dwa lata, a stacja zaczęła działać w 1877 roku. Inżynierowie wznieśli granitową podstawę i osadzili na niej żeliwną wieżę o wysokości około 18 metrów. Po obu stronach podstawy stanęły dwa granitowe domy dla latarników. Różne źródła podają nieco odmienne wymiary gotowej wieży: Wikipedia wymienia 21,1 metra wysokości i 36,8 metra wysokości ogniska światła nad poziomem morza, a norweska encyklopedia SNL 22,5 metra i 36,7 metra. Jak zmieniała się latarnia przez lata? Sztormy uszkadzały stację w latach 1884, 1889, 1898 i 1901. Po ostatnim z tych zniszczeń stację przebudowano, a dom mieszkalny wzniesiono na nowo. W 1924 roku wzmocniono światło latarni, a w 1960 roku zelektryfikowano ją, zasilając urządzenia z generatorów dieslowskich. W 1974 roku latarnię zautomatyzowano i przestała być obsadzona przez ludzi. Wówczas usunięto soczewkę i lampę, a w ich miejsce zamontowano lampę PRB zasilaną z generatora napędzanego wiatrem. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się latarnia Træna? Na wyspie Sørholmen w gminie Træna, w okręgu Nordland w Norwegii, około 10 km na południowy zachód od wyspy Husøya. Kiedy powstała latarnia Træna? Została zbudowana w ciągu dwóch lat i zaczęła działać w 1877 roku. Z czego jest zbudowana? Wieża jest żeliwna i stoi na granitowej podstawie, przy której wzniesiono dwa granitowe domy latarników. Czy latarnia nadal ma załogę? Nie. Od 1974 roku jest zautomatyzowana i pozostaje bez stałej obsady. Jak wysoka jest wieża? W zależności od źródła od około 21 do 22,5 metra, a światło znajduje się na wysokości około 37 metrów nad poziomem morza. Dlaczego zbudowano ją na tak odległej wysepce? Brakowało mocnego światła na ponad 330-milowym odcinku wybrzeża między Villą a Andenes, a latarnia Træna miała tę lukę zamknąć.
-
Værøy Lighthouse
Sørland
Latarnia morska Værøy (norw. Værøy fyr) stoi na południowo-wschodnim cyplu wyspy Værøya w norweskim okręgu Nordland, w gminie Værøy, niedaleko wsi Sørland. To jedna z latarni strzegących wejścia do portu na wyspie, położonej na południowym krańcu archipelagu Lofotów. Gdzie leży latarnia Værøy? Budynki stacji wznoszą się na niewielkim półwyspie na południowy wschód od Sørland, w pobliżu zatoki Røssnesvågen. Wyspa Værøya należy do gminy Værøy w Nordlandzie, w północnej Norwegii. Współrzędne obiektu to około 67,65° N i 12,72° E. Jak powstała latarnia? Budowę sfinansował norweski parlament, który uwzględnił ją w budżecie na rok 1879. Stację zbudowano w następnym roku i po raz pierwszy zapalono światło 20 października 1880 roku. Od początku działała jako stacja rodzinna: oprócz wieży powstał dom latarnika, budynki gospodarcze oraz szopa na łodzie. Latarnik z rodziną mieszkał tu więc na stałe, a życie na wysuniętym w morze cyplu wymagało samowystarczalności. Jak zmieniała się przez lata? W 1905 roku wieżę podwyższono i wyposażono w latarnię IV rzędu, czyli soczewkę o rozmiarach stosowanych w mniejszych stacjach przybrzeżnych. W 1957 roku doprowadzono prąd z lokalnej sieci, a awaryjnie zapewniono agregaty z silnikami diesla. W 1984 roku latarnię zautomatyzowano, a stała obsada przestała być potrzebna. Czy latarnia nadal działa? Źródła podają różne daty zakończenia pracy. Angielska Wikipedia wskazuje, że obiekt nie jest używany od 2008 roku, natomiast norweska encyklopedia SNL pisze o zastąpieniu go nowym światłem w 2007 roku. Według SNL budynki stały puste do 2019 roku, kiedy zostały odnowione z myślą o otwarciu latarni dla odwiedzających. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje o dostępności, bo status obiektu może się zmieniać. Dla kogo to miejsce? Latarnia przyda się osobom zainteresowanym historią żeglugi i nadmorskiej architektury technicznej oraz podróżującym po Lofotach, którzy chcą zobaczyć mniej oczywiste miejsca. Stacja pokazuje, jak wyglądało życie rodziny latarnika od końca XIX wieku aż do czasów automatyzacji. Skąd nazwa? Nazwa pochodzi od wyspy. Pierwszy człon wiąże się ze staronordyckim słowem oznaczającym pogodę, co dobrze pasuje do miejsca wystawionego na wiatr i fale Morza Norweskiego. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano latarnię Værøy? Stację zbudowano w 1880 roku, a światło zapalono po raz pierwszy 20 października tego roku. Czy latarnia jest zautomatyzowana? Tak, automatyzację wprowadzono w 1984 roku. Od tego czasu nie mieszkał tu stały latarnik. Czy można zwiedzać latarnię? Obiekt odnowiono w 2019 roku z zamiarem udostępnienia go odwiedzającym. Aktualne godziny i zasady wstępu najlepiej sprawdzić lokalnie. Gdzie dokładnie się znajduje? Na południowo-wschodnim cyplu wyspy Værøya, w pobliżu wsi Sørland w gminie Værøy.
-
Slettnes Lighthouse
Gamvik
Latarnia morska Slettnes to najdalej na północ wysunięta latarnia na norweskim lądzie stałym, stojąca nad Morzem Barentsa w gminie Gamvik w regionie Finnmark. To jedno z tych miejsc, do których jedzie się dla samego poczucia, że jest się na krańcu Europy. Gdzie leży latarnia Slettnes? Latarnia stoi około 3 km na północ od wsi Gamvik, na północnym wybrzeżu półwyspu Nordkinn. Leży na terenie rezerwatu przyrody Slettnes, więc dojście prowadzi przez otwartą, pozbawioną drzew tundrową przestrzeń nad samym morzem. Współrzędne to około 71,09° N i 28,22° E, czyli głęboko za kołem podbiegunowym. Czym wyróżnia się ta latarnia? Wieża ma 39 metrów wysokości i jest jedyną żeliwną latarnią w całym regionie Finnmark. Określenie „najbardziej na północ wysunięta latarnia na lądzie stałym" warto rozumieć dokładnie: słynny Przylądek Północny leży na wyspie Magerøya, a Slettnes jest najdalej wysuniętą na północ latarnią na stałym lądzie kontynentu. Jak powstała latarnia? Stację zapalono w 1905 roku. Jej zadaniem było odsuwanie ruchu statków od niebezpiecznych raf Korsbøan i Tørrbøan u wybrzeży Nordkinn. Budowa trwała dwa lata. Co stało się podczas II wojny światowej? Jesienią 1944 roku wycofujący się niemieccy żołnierze wysadzili niemal cały kompleks. Z wieży pozostało tylko dziesięć dolnych pierścieni. Po wojnie latarnię odbudowano, a w 1948 roku ponownie uruchomiono. Dzisiejsza, wyższa wieża jest więc owocem odbudowy, a nie pierwotnej konstrukcji. Źródła różnią się co do dat automatyzacji stacji, dlatego najbezpieczniej przyjąć, że przez dziesięciolecia była obsadzona, a w XXI wieku pracuje bez załogi. Czy można zwiedzać latarnię? Tak. Zabudowaniami stacji zarządza gmina Gamvik, która prowadzi tu miejsce dla turystów. W miesiącach letnich, od czerwca do sierpnia, można przenocować w budynkach stacji. Oprowadzane wycieczki po wieży odbywają się mniej więcej od połowy czerwca do połowy sierpnia. Poza sezonem warto sprawdzić aktualne informacje w lokalnej informacji turystycznej, bo dostępność bywa ograniczona. Najczęstsze pytania Czy Slettnes to najbardziej wysunięta na północ latarnia świata? Nie w sensie absolutnym, ale jest najbardziej wysunięta na północ na lądzie stałym. Dalej na północ leżą latarnie na wyspach. Gdzie jest najbliższa miejscowość? Gamvik, około 3 km na południe od latarni. Kiedy najlepiej przyjechać? Latem, gdy działają wycieczki z przewodnikiem i noclegi, a na północy trwa dzień polarny. Zimą można liczyć na zorzę polarną, ale usługi na miejscu są ograniczone. Co jeszcze można tu zobaczyć? Rezerwat Slettnes, w którym latarnia leży, oraz surowe wybrzeże Morza Barentsa i półwyspu Nordkinn. Czy latarnia jest oryginalna? Nie w całości. Stację zbudowano w 1905 roku, ale została zniszczona w 1944 roku i odbudowana po wojnie.
-
Odderøya Lighthouse
Kristiansand
Latarnia morska Odderøya stoi na południowo-zachodnim brzegu wyspy Odderøya, tuż przy centrum Kristiansand w południowej Norwegii (okręg Agder). To jeden z najstarszych punktów nawigacyjnych w tym rejonie, a dziś także chroniony zabytek i spokojny cel spaceru z widokiem na wejście do portu. Skąd się wzięła latarnia na Odderøya? Stacja świetlna powstała w 1832 roku. Decyzja zapadła po pracach pierwszej norweskiej komisji do spraw latarń morskich, dla której priorytetem było zabezpieczenie wejścia do portu w Kristiansand. W tym samym roku uruchomiono też latarnię przybrzeżną na wyspie Oksøy, co pokazuje, jak ważna była żegluga w tej części wybrzeża. Czym jest dzisiejsza wieża? Obecna, zabytkowa wieża pochodzi z 1874 roku. Zastąpiła pierwszą latarnię i została postawiona wyżej na wzgórzu. Dzięki temu łatwiej było odróżnić jej światło od innych świateł miasta, co ma duże znaczenie dla kapitanów podchodzących nocą do portu. W kolejnych dziesięcioleciach obiekt był modernizowany. W 1896 roku dodano dzwon mgłowy, w 1914 roku nową latarnię (kosz ze źródłem światła), w 1932 roku zelektryfikowano stację, a około 1937 roku pojawiła się radiolatarnia. Jak wyglądała służba w czasie wojny? W czasie drugiej wojny światowej stację przejęli Niemcy. Przez pięć lat okupacji latarnik i jego pomocnik nadal dbali o światło, ale to Niemcy decydowali, kiedy ma ono działać. Co stało się po 1984 roku? W 1984 roku stację zautomatyzowano i pozbawiono obsługi. Zabytkową wieżę wyłączono, a nową, automatyczną latarnię zbudowano tuż obok, bliżej wody. Historyczna wieża nadal stoi i jest wpisana na listę obiektów chronionych przez norweską Dyrekcję Dziedzictwa Kulturowego (Riksantikvaren). W 2005 roku teren przejął okręg, a obiektem opiekuje się Muzeum Vest-Agder. Czy można wejść do latarni? Sam teren jest dostępny, ale wieża i budynek latarni są otwierane dla zwiedzających zwykle tylko w niedziele. Godziny bywają zmieniane, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje na stronie muzeum. Jak dojść lub dojechać? Do latarni można dojechać samochodem, na miejscu jest parking. Można też przyjść pieszo z centrum miasta. Droga zaczyna się jako zwykła ulica, a dalej zamienia się w ścieżkę, która bywa kamienista i miejscami stroma, więc przydadzą się wygodne buty. Co jeszcze warto zrobić w okolicy? Okolice latarni są lubiane za widoki na podejście do miasta od strony morza. Mieszkańcy korzystają z nich także do pływania i wędkowania. To dobry przystanek podczas spaceru po wyspie Odderøya, która leży bardzo blisko centrum Kristiansand. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano latarnię na Odderøya? Pierwszą stację uruchomiono w 1832 roku, a obecną wieżę zbudowano w 1874 roku. Czy latarnia nadal działa? Zabytkową wieżę wyłączono w 1984 roku. Światło przeniesiono do nowej, automatycznej latarni obok. Czy latarnia jest chroniona? Tak, wieża z 1874 roku jest objęta ochroną prawną jako zabytek. Czy można ją zwiedzać? Teren jest otwarty, a wnętrze zwykle w niedziele. Sprawdź godziny przed wyjazdem.
-
Struten Lighthouse
Fredrikstad
Latarnia morska Struten – mała wyspa w zewnętrznym Oslofjordzie Latarnia morska Struten (norw. Struten fyr) to nadmorska latarnia stojąca na maleńkiej wysepce w zewnętrznej części Oslofjordu, w gminie Fredrikstad w regionie Østfold w Norwegii. Leży na południe od wyspy Hankø, znanej żeglarzom z regat i letnich wypraw po fiordzie. Światło działa od 1907 roku, a od 1985 roku stacja jest zautomatyzowana i nie mieszka tam już latarnik. Skąd się wzięła latarnia na Struten? Zanim zbudowano latarnię, miejsce oznaczono w inny sposób. W 1901 roku tuż na północ od wysepki położono boję dźwiękową, nazywaną w okolicy „Strutekua”. Ostrzegała ona załogi statków sygnałem akustycznym, ale najwyraźniej nie wystarczyła: kilka lat później, w 1907 roku, na wysepce uruchomiono stały ogień nawigacyjny. Dla żeglugi w zewnętrznym Oslofjordzie, gdzie szlak prowadzi wśród skał i drobnych skerów, taki znak orientacyjny miał duże znaczenie. Jak wyglądała dawna stacja? Pierwotna konstrukcja była skromna. Latarnię tworzyła kwadratowa, biała drewniana wieża przylegająca do narożnika domu latarnika, zwieńczona czerwoną latarnią. Połączenie mieszkania i wieży w jednej bryle było typowe dla niewielkich stacji, w których obsługa mieszkała bezpośrednio przy światle. Przez blisko osiem dekad na wysepce stale przebywali ludzie, którzy pilnowali światła, aż do automatyzacji w 1985 roku. Czy latarnia nadal świeci? Tak. Światło pozostaje czynnym znakiem nawigacyjnym, a obsługuje je norweska administracja morska Kystverket. Działa teraz z nowszej wieży zasilanej energią słoneczną, więc nie wymaga stałej obecności człowieka. Czy można tu przenocować? Stary budynek latarni przekształcono w miejsce noclegowe. Stowarzyszenie Gamle Struten Fyr (Old Struten Lighthouse Association) ma porozumienie z państwem i prowadzi w nim noclegi. Dla osób lubiących odosobnienie to rzadka okazja, by spędzić czas na małej wyspie otoczonej otwartym fiordem. Jak dostać się na wysepkę? Struten leży na morzu, więc potrzebna jest łódź. Transport zwykle organizuje się prywatnie, a przy złej pogodzie lądowanie na wysepce bywa trudne. Warto więc zaplanować podróż z zapasem czasu i ustalić szczegóły z przewoźnikiem lub stowarzyszeniem przed wyjazdem. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się latarnia Struten? Na wysepce w zewnętrznym Oslofjordzie, na południe od wyspy Hankø, w gminie Fredrikstad w Østfold. Kiedy powstała? Światło uruchomiono w 1907 roku. Wcześniej, w 1901 roku, w pobliżu umieszczono boję dźwiękową. Czy w latarni mieszka latarnik? Nie. Stację zautomatyzowano w 1985 roku. Czy można w niej spać? Tak, dzięki stowarzyszeniu, które prowadzi noclegi w dawnym budynku latarni. Jak tam dotrzeć? Łodzią, zazwyczaj z prywatnie zorganizowanym transportem. W niepogodę lądowanie bywa utrudnione.
-
Ryvarden Lighthouse
Sveio
Latarnia morska Ryvarden to nadmorska latarnia na zachodnim wybrzeżu gminy Sveio w okręgu Vestland w Norwegii. Dziś pełni rolę regionalnego centrum kultury i muzeum, a jednocześnie jest celem spacerów po surowym, otwartym na morze krajobrazie. Gdzie leży Ryvarden i co oznaczał dla żeglarzy? Latarnia stoi około 8 kilometrów na południowy zachód od centrum gminy Sveio. Zbudowano ją w 1849 roku, by wyznaczać południowy brzeg wejścia do Bømlafjorden od strony otwartego morza. Dla kapitanów i rybaków wpływających w fiord była to ważna wskazówka nawigacyjna. Jak wyglądała historia latarni? Okolica ma tradycję znacznie starszą niż sama latarnia. Na miejscu stał kopiec z kamieni, wiązany z wikińskim żeglarzem Flokim Vilgerdsonem. Od czasów wikingów wyznaczał on granicę między krainami Ryfylke i Hordaland. W 1849 roku norweski urząd latarni morskich zdecydował o zapaleniu tu światła. Pierwsze światło było skromne, przeznaczone dla łowisk, i miało palić się w porę na wiosenny sezon połowu śledzi. Żeglarze domagali się jednak dłuższego świecenia, więc od 1852 roku sezon wydłużono. W 1861 roku powstał większy budynek, a dawny kopiec rozebrano. W 1935 roku doszły sygnał mgłowy i wyższa wieża. Ostatnia duża modernizacja nastąpiła w 1958 roku: doprowadzono prąd i wzniesiono nowy, większy dom mieszkalny. W 1984 roku latarnię zautomatyzowano i stały dozorca przestał być potrzebny. Co można tu zobaczyć dzisiaj? W 2005 roku gmina kupiła zabudowania, które obecnie służą jako regionalne centrum kultury i muzeum. Na miejscu działają galeria oraz kawiarnia. W dawnym domu latarnika można nawet przenocować. Miejsce otrzymało Różę św. Olafa, norweskie wyróżnienie za ochronę dziedzictwa. W pobliżu stoi pomnik upamiętniający 16 osób, które zginęły w 1999 roku w wypadku promu Sleipner. Jak dojść do latarni? Z parkingu w Mølstrevåg prowadzi żwirowa droga; spacer zajmuje około 30 minut. Trasa jest częścią szlaku North Sea Trail łączącego Mølstrevåg i Ryvarden. Warto zabrać wiatroodporną kurtkę, bo wybrzeże bywa wietrzne. Najczęstsze pytania Kiedy powstała latarnia Ryvarden? W 1849 roku, by oznaczać południowy brzeg wejścia do Bømlafjorden. Czy latarnię nadal obsługuje latarnik? Nie. Została zautomatyzowana w 1984 roku. Czy można w niej zjeść lub przenocować? Tak, na miejscu jest kawiarnia i galeria, a nocleg jest możliwy w dawnym domu latarnika. Godziny otwarcia zależą od sezonu, dlatego sprawdź je przed wizytą. Jak daleko jest z parkingu? Około 30 minut spokojnego marszu żwirową drogą z parkingu w Mølstrevåg. Kto jest właścicielem obiektu? Od 2005 roku gmina Sveio. Dlaczego warto? Ryvarden łączy morski krajobraz, historię żeglugi i dobrze zachowane zabudowania. To dobry przystanek dla osób zwiedzających zachodnie wybrzeże Norwegii, które lubią spokojne miejsca z historią i widokiem na otwarte morze.
-
Homlungen Lighthouse
Skjærhalden
Latarnia Homlungen (norw. Homlungen fyr) to niewielka drewniana latarnia nawigacyjna na skalistej wysepce w archipelagu Hvaler, w południowo-wschodniej Norwegii, tuż przy wiosce rybackiej Skjærhalden na wyspie Kirkøy. Należy do najlepiej zachowanych stacji brzegowych w rejonie fiordu Oslofjord, a dziś można ją obejrzeć z bliska, a nawet przenocować w dawnych budynkach. Czym jest latarnia Homlungen? Homlungen to w pełni zautomatyzowana latarnia kierunkowa (tzw. latarnia przewodnia). Takie światła pomagają statkom utrzymać bezpieczny kurs w wąskim przejściu. Stację uruchomiono w 1867 roku, aby prowadzić jednostki obok Skjærhalden w stronę Halden oraz przez cieśninę Løperen w kierunku Fredrikstad. Wieża ma około 12 metrów wysokości i stoi na skalistej wysepce wśród kilku białych budynków. Po co ją zbudowano i kto tu mieszkał? Stację zaprojektowano jako latarnię rodzinną. Latarnik nie mieszkał sam: przenosił się na skałę z żoną i dziećmi, a obsługa światła była częścią codziennego życia. Pierwsza rodzina spędziła tu prawie 40 lat. Układ zabudowań to odzwierciedla: domy mieszkalne, wychodek, studnia i budynek z silnikiem zmieściły się na bardzo małym kawałku skały. Technika oświetleniowa zmieniała się z czasem. Przez pierwsze dziesięciolecia świeciła zwykła lampa naftowa. W 1894 roku zamontowano soczewkę szóstego rzędu, a w 1915 roku stacja dostała nową latarnię z soczewką czwartego rzędu. W 1952 roku podłączono ją kablem do prądu z lądu i zautomatyzowano, co zakończyło epokę mieszkających tu latarników. Co działo się po automatyzacji? Od 1952 do 1997 roku budynki służyły jako dom wypoczynkowy pracowników norweskiej administracji wybrzeża. W 1997 roku stację objęto ochroną na podstawie ustawy o dziedzictwie kulturowym jako typowy przykład drewnianej latarni przewodniej. W 2008 roku budynki przejęła organizacja Oslofjord Outdoor Council i prowadzi je jako nadmorską chatę, którą można wynająć. Czy latarnia leży w parku narodowym? Tak. Latarnia i otaczające ją budynki znajdują się na terenie Parku Narodowego Ytre Hvaler, obszaru chronionego obejmującego skerry, skalisty brzeg i płytkie morze. Dzięki temu otoczenie jest równie ciekawe jak sam obiekt: niskie granitowe wyspy, otwarta woda i zmienne światło wybrzeża Skagerraku. Jak dostać się do latarni Homlungen? Trasę zaczyna się w Skjærhalden na Kirkøy. Stamtąd ścieżka wzdłuż wybrzeża o długości około kilometra prowadzi na brzeg naprzeciwko wysepki. Ostatni odcinek to krótka przeprawa łódką wiosłową, która jest częścią przygody i sprawia, że miejsce wydaje się znacznie bardziej odludne, niż sugeruje mapa. Goście nocujący na miejscu ustalają łódź i dostęp w ramach rezerwacji chaty. Jeśli chcesz tylko zobaczyć latarnię z brzegu, sama ścieżka daje dobre widoki. Co zobaczyć w okolicy? Spacer wybrzeżem Hvaler, z szansą na spotkanie ptaków morskich, fok i nagrzanych słońcem gładkich skał. Skjærhalden, jedna z głównych wiosek portowych gminy, z możliwością zjedzenia posiłku i spaceru po nabrzeżu. Rejs łodzią do innych latarni i wysp archipelagu w sezonie letnim. Fotografowanie o wschodzie lub zachodzie słońca, gdy białe budynki wyraźnie odcinają się od morza. Najczęstsze pytania Czy latarnia nadal działa? Tak. Jest zautomatyzowana i działa bez stałego latarnika. Czy można tu przenocować? Tak. Budynki prowadzone są jako nadmorska chata przez Oslofjord Outdoor Council, więc można wynająć nocleg. Czy latarnia jest chroniona? Tak. Od 1997 roku podlega ochronie zabytków i leży w Parku Narodowym Ytre Hvaler. Czy potrzebna jest własna łódź? Nie. Idzie się około kilometra wybrzeżem ze Skjærhalden, a potem przepływa na skałę łódką wiosłową. Kiedy najlepiej odwiedzić to miejsce? Latem przeprawa jest najłatwiejsza, a dni najdłuższe, ale wybrzeże ma swój klimat także w innych porach roku, o ile pogoda jest spokojna.
-
Stavernsodden Lighthouse
Stavern
Latarnia morska Stavernsodden (Stavernsodden fyr) to latarnia przybrzeżna na południowym krańcu wyspy Stavernsøya, tuż przy miasteczku Stavern w gminie Larvik w okręgu Vestfold w Norwegii. Wyznacza wejście do fiordu Larviksfjorden i należy do najlepiej rozpoznawalnych punktów wybrzeża Vestfold. Gdzie leży latarnia Stavernsodden? Stacja stoi na zewnętrznym brzegu wyspy Stavernsøya, która osłania port w Stavern. Współrzędne to około 58,9875° N, 10,0522° E. Krajobraz jest typowy dla wybrzeża Oslofjordu: wygładzone skały, niska roślinność i otwarta woda od południa. To latarnia przybrzeżna, więc miejsce, w którym stoi, jest odsłonięte i jasne, a nie ukryte w zacisznej zatoczce. Jaka jest historia latarni? Stavern istnieje dzięki bazie marynarki wojennej Fredriksvern, a podejście do bazy potrzebowało światła na długo przed powstaniem obecnej stacji. Od około 1750 roku statki prowadziło ku stoczni przechylne światło na Kikut, w północnej części Stavernsøya. W 1848 roku Storting przyznał środki na lepszą latarnię wejściową na południowym końcu wyspy, a nowa stacja w Stavernsodden pochodzi z lat pięćdziesiątych XIX wieku. Najczęściej podawaną datą pierwszego zapalenia światła jest rok 1855. Pierwsze zabudowania były skromne: mała wartownia i lampa. Gdy wartownia zrobiła się za ciasna, w 1874 roku dobudowano dom latarnika z ciosanego granitu. Rodziny latarników mieszkały w kamiennym domu do czasu, gdy w 1954 roku powstała drewniana rezydencja. Razem budynki pokazują, jak norweska latarnia działała jako mała wspólnota, w której rodzina latarnika mieszkała obok światła. Od latarnika do automatyki Latarnię zautomatyzowano w 1984 roku, co zakończyło epokę stałych latarników. Stacja jednak nie opustoszała. Norweski Instytut Meteorologiczny korzystał z budynków po wygaszeniu obsługi, częściowo jako z domu wypoczynkowego, do 2008 roku. Latarnia nadal działa jako pomoc nawigacyjna i wysyła światło statkom mijającym ujście fiordu Larviksfjorden. Ochrona i stowarzyszenie przyjaciół W 1997 roku latarnię wpisano na listę obiektów chronionych razem z domami latarników i budynkami gospodarczymi. Oznacza to, że historyczna substancja stacji ma być zachowana, a nie zastąpiona nowoczesną. Od 2008 roku stowarzyszenie przyjaciół latarni dzierżawi stację od Norweskiej Administracji Wybrzeża i prowadzi ją jako latarnię dla odwiedzających. Godziny otwarcia i wydarzenia ustala stowarzyszenie, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne informacje. Co zobaczyć w okolicy? Stavern to dawne miasto marynarki wojennej z zadbanym centrum drewnianych domów, portem i pozostałościami fortyfikacji Fredriksvern. Latarnia dobrze wpisuje się w dzień spaceru dookoła Stavernsøya: dawna historia morska, widoki na wybrzeże i sama latarnia tworzą zwarty plan wycieczki. Zabierz wygodne buty i wiatrówkę, bo na zewnętrznym wybrzeżu bywa wietrznie nawet latem. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano latarnię Stavernsodden? Stację założono w latach pięćdziesiątych XIX wieku, a najczęściej podawanym rokiem pierwszego światła jest 1855. Granitowy dom latarnika dobudowano w 1874 roku. Czy latarnia nadal działa? Tak. Zautomatyzowano ją w 1984 roku i nadal służy jako światło nawigacyjne przy wejściu do fiordu Larviksfjorden. Czy jest chroniona? Tak. Od 1997 roku jest wpisana na listę obiektów chronionych. Kto ją dziś prowadzi? Stowarzyszenie przyjaciół dzierżawi ją od Norweskiej Administracji Wybrzeża i prowadzi jako latarnię dla odwiedzających. Gdzie dokładnie się znajduje? Na południowym końcu wyspy Stavernsøya, tuż przy wybrzeżu Stavern w gminie Larvik, Vestfold.
-
Kavringen fyr
Oslo
Kavringen fyr to latarnia morska na niewielkiej wysepce w Oslofjordzie, w pobliżu stolicy Norwegii. Stoi na Søndre Kavringdynge, przy zachodnim wejściu do portu w Oslo (współrzędne ok. 59,90°N, 10,72°E), i do dziś pełni funkcję czynnego znaku nawigacyjnego. Choć z lądu widać ją tylko jako biały punkt na wodzie, to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu morskiego Oslo. Dlaczego powstała latarnia Kavringen? Historia budowli zaczyna się od wypadku. W 1890 roku parowiec DS „Norway" uderzył w skały wysepki Kavringen. Incydent pokazał, że podejście do portu jest zbyt słabo oznakowane, i wywołał żądania lepszego oświetlenia toru wodnego. Prace budowlane ruszyły w 1891 roku, a światło zapaliło się po raz pierwszy 1 sierpnia 1892 roku. Dzięki temu statki wpływające do stołecznego portu zyskały wyraźny punkt orientacyjny w miejscu, w którym wcześniej łatwo było o kolizję z podwodnymi przeszkodami. Jak wygląda latarnia? Wieża ma konstrukcję drewnianą i ośmioboczny kształt. Jest pomalowana na biało i opasana czerwonym pasem, co czyni ją dobrze widoczną na tle wody i skał. Drewniana latarnia w tak wystawionym miejscu wymaga regularnej konserwacji, dlatego w 1992 roku przeprowadzono jej rehabilitację, czyli gruntowny remont przedłużający życie obiektu. Jak zmieniało się światło? Pierwotnie latarnia była zasilana gazem. W 1932 roku przestawiono ją na zasilanie elektryczne, co było typowym etapem modernizacji norweskich latarni w pierwszej połowie XX wieku. Źródła podają różne parametry światła: według jednych biały sygnał ma zasięg około 10 mil morskich, według innych latarnia pracuje w sektorach białym, czerwonym i zielonym, które wskazują żeglarzom bezpieczny kierunek podejścia. Kapsuła czasu na tysiąc lat Ciekawostką jest przedmiot ukryty wewnątrz. W 2000 roku, przy okazji obchodów 1000-lecia Oslo, w latarni umieszczono zapieczętowany pojemnik z listami i pamiątkami. Ma zostać otwarty dopiero w roku 3000. Czy można zwiedzać Kavringen fyr? Nie. Latarnia nie jest udostępniona zwiedzającym, a wysepka jest rezerwatem ptaków morskich. Od 15 kwietnia do 15 lipca obowiązuje całkowity zakaz ruchu w okolicy, aby nie niepokoić ptaków w okresie lęgowym. Najlepiej oglądać latarnię z pokładu statku lub promu pływającego po Oslofjordzie, zachowując odległość. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano latarnię Kavringen? Budowę rozpoczęto w 1891 roku, a latarnia zaczęła działać 1 sierpnia 1892 roku. Czy latarnia nadal działa? Tak, jest czynnym znakiem nawigacyjnym przy wejściu do portu w Oslo. Czy mogę wejść na wysepkę? Nie. Obiekt nie jest otwarty dla publiczności, a w okresie 15 kwietnia – 15 lipca obowiązuje zakaz ruchu ze względu na ochronę ptaków. Co jest w środku latarni? Między innymi kapsuła czasu z 2000 roku, przeznaczona do otwarcia w roku 3000. Z czego zbudowana jest wieża? Z drewna; ma ośmioboczny kształt, białą barwę i czerwony pas. Dla kogo to miejsce? Kavringen to dobry punkt dla miłośników historii morskiej, fotografów i osób, które lubią wypatrywać latarni z pokładu. Warto zabrać lornetkę podczas rejsu po fiordzie: z dystansu widać proporcje drewnianej wieży i jej kontrast z ciemnymi skałami. Dla odwiedzających Oslo to także przypomnienie, że stolica Norwegii jest miastem portowym, a bezpieczne wejście do niego wymagało przez wieki dobrego oznakowania toru wodnego. Latarnię najlepiej połączyć z innymi atrakcjami nadmorskimi, takimi jak spacer po nabrzeżu czy wizyta na wyspach Oslofjordu.
-
Homborsund Lighthouse
Homborsund
Latarnia morska Homborsund to nadbrzeżna latarnia w południowej Norwegii, w gminie Grimstad w regionie Agder. Stoi na wyspie Store Grønningen, około 2 kilometry na południowy wschód od wsi Homborsund, od której wzięła nazwę. Dziś obiekt jest chroniony jako zabytek kultury, a w jego murach można zanocować. Gdzie leży latarnia Homborsund? Latarnia znajduje się na wyspie Store Grønningen, na wybrzeżu gminy Grimstad. Od wsi Homborsund dzieli ją około 2 km (1,2 mili) w kierunku południowo-wschodnim. Ponieważ stoi na wyspie, jest częścią krajobrazu skalistego, morskiego wybrzeża regionu Agder, a nie punktem przy drodze. Sama wieś Homborsund dała latarni nazwę, choć stacja leży poza nią, na morzu. Kiedy powstała i jak wygląda? Latarnię uruchomiono w 1879 roku. W tym samym roku zbudowano latarnię Lyngør, a obie stacje mają podobny projekt. Jeśli odwiedzasz kilka latarni wybrzeża południowej Norwegii, warto porównać te dwie konstrukcje, bo wywodzą się z tego samego okresu i tej samej koncepcji architektonicznej. Co wchodzi w skład stacji? Oprócz samej latarni kompleks obejmuje: dom mieszkalny przeznaczony dla dwóch rodzin, budynek gospodarczy, szopę na łodzie, pomost. Taki zestaw budynków pokazuje, że stacja była kiedyś miejscem stałego zamieszkania. Latarnicy i ich rodziny żyli tu, na wyspie, razem z urządzeniami służącymi żegludze. Szopa na łodzie i pomost przypominają, że jedynym sposobem dotarcia na wyspę jest woda. Co zmieniło się po 1992 roku? W 1992 roku światło zautomatyzowano, a stację opuszczono, czyli przestała być zamieszkana na stałe. Automatyzacja oznaczała, że latarnia działa bez obecności obsługi. Budynki nie zostały jednak zapomniane: obiekt jest wpisany na listę chronionych miejsc kultury. Czy można tu zanocować? Tak. Dziś latarnia jest otwarta dla zwiedzających, którzy mogą zatrzymać się tu na noc, a także skorzystać z oprowadzania. To rzadka okazja, by spędzić czas w dawnym domu latarników, na wyspie otoczonej morzem. Przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady rezerwacji i dojazdu łodzią u zarządcy obiektu. Czy okolica jest chroniona? Tak. Teren wokół latarni jest chronionym rezerwatem ptaków. Podczas wizyty zachowaj spokój, nie zbliżaj się do gniazd i stosuj się do obowiązujących na wyspie zasad ochrony przyrody. Najczęstsze pytania W którym roku powstała latarnia Homborsund? W 1879 roku, w tym samym roku co latarnia Lyngør. Gdzie dokładnie stoi? Na wyspie Store Grønningen w gminie Grimstad, w regionie Agder w Norwegii, około 2 km na południowy wschód od wsi Homborsund. Czy latarnia nadal jest zamieszkana? Nie. Po automatyzacji w 1992 roku stację opuszczono, ale dziś można tu przenocować. Czy obiekt jest chroniony? Tak, jest zabytkiem kultury, a otaczający teren to chroniony rezerwat ptaków. Co jeszcze znajduje się na wyspie? Dom dla dwóch rodzin, budynek gospodarczy, szopa na łodzie i pomost. Dla kogo to miejsce? Latarnia Homborsund przyciąga miłośników morskiej architektury, historii żeglugi, ciszy i obserwacji ptaków. Łączy w sobie zabytek z 1879 roku, możliwość noclegu oraz kontakt z przyrodą chronionego rezerwatu. To dobry punkt dla osób, które chcą poznać południowe wybrzeże Norwegii z mniej oczywistej strony, a w planie podróży łatwo zestawić ją z latarnią Lyngør, zbudowaną w tym samym roku i według podobnego projektu.
-
Kaura Lighthouse
Åfjord
Latarnia morska Kaura (Kaura Lighthouse) to nadmorska latarnia w gminie Åfjord, w regionie Trøndelag w środkowej Norwegii. Jej 22-metrowa wieża stoi na niewielkiej wyspie Kaura, tuż przy ujściu fiordu Brandsfjorden. To jedno z tych miejsc na norweskim wybrzeżu, gdzie praktyczny znak nawigacyjny z czasem stał się celem wypraw. Gdzie leży latarnia Kaura? Wyspa znajduje się u wejścia do fiordu Brandsfjorden. Najbliższe miejscowości na lądzie to Bessaker, około 9 kilometrów na wschód, oraz Roan, około 8 kilometrów na południowy wschód. Latarnia stoi na samotnej skałce, dlatego widać ją z wody lub z zewnętrznego wybrzeża, a nie z drogi. Åfjord to nadmorska gmina na wybrzeżu Trøndelag, gdzie kraina fiordów otwiera się na otwarte morze. Kiedy i po co ją zbudowano? Latarnię uruchomiono w 1931 roku jako światło prowadzące. Miała kierować statki wzdłuż tego odcinka wybrzeża, między innymi na trasach na północ i na południe przez akwen Frohavet. W 1959 roku ją zautomatyzowano, więc latarnicy przestali być potrzebni. Często wymienia się ją wśród ostatnich obsadzonych latarni zbudowanych na norweskim wybrzeżu. Jak wygląda wieża? Wieża jest żeliwna i stoi na betonowej podstawie. Taki materiał dobrze pasuje do odsłoniętego miejsca: na wyspie jest niewiele osłony, a fale i pogoda uderzają tu prosto z otwartego morza. Na stacji mieszkała załoga trzech osób. Zła pogoda i trudne warunki do lądowania potrafiły na dłuższy czas odciąć stację od lądu. Co działo się po automatyzacji? Po wycofaniu załogi światło zasilano lampą gazową. W 1984 roku latarnię przestawiono na energię słoneczną, dzięki czemu mogła działać przy minimalnej obecności człowieka. W 2000 roku stację objęto ochroną jako zabytek kultury, doceniając jej miejsce w historii norweskiej żeglugi przybrzeżnej. Czy można ją odwiedzić? Od 2012 roku latarnię dzierżawi stowarzyszenie przyjaciół, które organizuje jednodniowe wizyty, gdy pozwalają na to warunki. Wyspa jest mała, a morze bywa niespokojne, więc rejsy zależą od pogody. Przed planowaniem wizyty warto sprawdzić aktualne informacje stowarzyszenia. Skąd nazwa? Latarnia wzięła nazwę od skałki, na której stoi. Uważa się, że nazwa wywodzi się od dawnego słowa oznaczającego „zwijać się”, co pasuje do miejsca znanego z silnych prądów i fal. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest latarnia Kaura? Wieża ma 22 metry wysokości. Kiedy ją zbudowano? W 1931 roku, a zautomatyzowano w 1959. W jakim regionie leży? W gminie Åfjord, w regionie Trøndelag w Norwegii. Czy można ją zwiedzać? Stowarzyszenie przyjaciół organizuje jednodniowe wizyty, gdy pozwalają na to warunki, więc dostęp zależy od pogody i sezonu. Z czego jest zbudowana? To żeliwna wieża na betonowej podstawie.
-
Eigerøy Lighthouse
Eigersund
Latarnia morska Eigerøy to nadbrzeżna latarnia w południowo-zachodniej Norwegii, w gminie Eigersund w regionie Rogaland. Stoi na niewielkiej wyspie Midbrødøya, położonej tuż na zachód od większej wyspy Eigerøya, przy wejściu do miasta Egersund. Zapalono ją w 1854 roku, a od 1989 roku działa automatycznie. To jedna z najważniejszych latarni w historii norweskiego wybrzeża. Dlaczego powstała latarnia Eigerøy? Powodem były wraki. W latach 1843–1851 u wybrzeży Egersund doszło do czterech poważnych katastrof morskich, w których zginęły łącznie 40 osób. Władze uznały, że żegluga potrzebuje wyraźnego znaku orientacyjnego, który poprowadzi statki do miasta i ułatwi nawigację wzdłuż tego odcinka brzegu. Tak narodził się pomysł wzniesienia wieży na Midbrødøyi. Co wyróżnia tę latarnię? Eigerøy jest uznawana za pierwszą norweską latarnię z żeliwa. Konstrukcję wykonano w modułach w zakładach Bærums Verk, a następnie przewieziono na wyspę i tam złożono. Ponieważ nie było pewności, jak żeliwna wieża zniesie tutejsze silne wiatry, od środka wyłożono ją cegłami — zużyto ich około 70 tysięcy. Sukces tej budowli zachęcił do stawiania kolejnych żeliwnych latarni wzdłuż norweskiego wybrzeża. Wieża ma 32,9 m wysokości, a światło znajduje się na wysokości 46,5 m nad poziomem morza. Latarnia nadaje trzy białe błyski co 30 sekund. Jak wygląda historia latarni po automatyzacji? Po automatyzacji w 1989 roku obiekt pozostawał pusty. W 1998 roku zespół latarni objęto ochroną na mocy norweskiej ustawy o dziedzictwie kulturowym. W 2001 roku rodzina Midtbø wydzierżawiła go od Kystverket, czyli norweskiej administracji wybrzeża. Dom latarnika został odnowiony, a w sezonie letnim w niedziele działa tu kawiarnia. Na wyspie znajduje się także stacja ornitologiczna, założona przy latarni w 1991 roku. Czy można tu przenocować? Latarnia figuruje w norweskich serwisach turystycznych jako miejsce noclegowe, a także jako atrakcja do zwiedzania. Warunki, terminy i dojazd warto sprawdzić przed wyjazdem u operatora. Najczęstsze pytania Gdzie leży latarnia Eigerøy? Na wyspie Midbrødøya, tuż na zachód od wyspy Eigerøya, w gminie Eigersund w okręgu Rogaland w Norwegii. Współrzędne to około 58,431 N i 5,868 E. Kiedy ją zbudowano? Rozpoczęła pracę w 1854 roku, a automatyzację przeprowadzono w 1989 roku. Z czego jest zrobiona? Z żeliwa, w modułach odlanych w Bærums Verk. Wnętrze wyłożono około 70 tysiącami cegieł dla wzmocnienia. Czy jest chroniona? Tak, od 1998 roku zespół latarni podlega ochronie jako zabytek. Czy można tam napić się kawy? W sezonie letnim w niedziele działa kawiarnia przy domu latarnika. Jak wysoka jest wieża? Ma 32,9 m, a światło znajduje się 46,5 m nad poziomem morza. Dla kogo to miejsce? Dla miłośników historii techniki, fotografów wybrzeża, osób zainteresowanych ptakami oraz wszystkich, którzy chcą zobaczyć pierwszą żeliwną latarnię Norwegii w jej oryginalnym, morskim otoczeniu. Warto zaplanować wizytę razem ze zwiedzaniem Egersund i okolicznych wysp.
-
Torbjørnskjær Lighthouse
Hvaler
Latarnia morska Torbjørnskjær stoi na niewielkiej skalistej wysepce w archipelagu Hvaler, na południowym wschodzie Norwegii. Razem z latarnią Færder wyznacza wejście do Oslofjordu: Torbjørnskjær oznacza jego wschodnią stronę, a Færder zachodnią. Gdzie leży latarnia Torbjørnskjær? Latarnia stoi na wystawionej na żywioły skale w gminie Hvaler, u ujścia Oslofjordu, w okolicy 59,0° N i 10,78° E. Statki płynące w głąb fiordu w stronę Oslo mijają ją i Færder, dlatego stacja od lat pełni rolę bramy dla jednego z najruchliwszych szlaków morskich Norwegii. Jaka jest historia latarni? Budowę rozpoczęto latem 1869 roku, a światło zapalono po raz pierwszy w 1872 roku. Prace szły powoli. Skałę często zalewają fale, a miejscowy kamień nie nadawał się do budowy, więc materiały trzeba było dowozić z Hvaler i wyładowywać na skale, na której było to trudne. Główny budynek zbudowano z granitu, łącząc dom latarnika z wieżą. W 1895 roku stację rozbudowano o maszynownię sygnału mgłowego oraz dom dla pomocnika latarnika. Sygnał mgłowy później zmodernizowano, a działał do 1990 roku. Przez wiele lat mieszkały tu rodziny latarników. Życie na tak małej, smaganej wiatrem skale było wymagające i niewiele osób zostawało na długo. Do 1949 roku stacja pozostawała posterunkiem dla całych rodzin. Jak latarnia działa dzisiaj? W 1990 roku latarnię zautomatyzowano i opuszczono przez obsługę. Obecnie działa w pełni automatycznie, a światło zasilane jest energią słoneczną. Serwis dociera tu helikopterem, bo lądowanie z łodzi jest w większości warunków bardzo trudne. Czy latarnia jest chroniona? Tak. W 1997 roku stacja otrzymała ochronę jako zabytek kultury. Oprócz wieży i głównego domu w skład zespołu wchodzą budynki mieszkalne, wychodek, studnia i maszynownia, a cały ten układ objęty jest ochroną jako obiekt dziedzictwa narodowego. Czy można zwiedzać latarnię Torbjørnskjær? Lądowanie na skałce jest trudne, dlatego ekipy serwisowe korzystają z helikopterów. Większość odwiedzających ogląda latarnię z wody: podczas rejsu po archipelagu Hvaler albo ze statku wpływającego do Oslofjordu lub z niego wypływającego. Przed planowaniem wyprawy sprawdź pogodę i stan morza i nie licz na to, że uda się zejść na brzeg. Najczęstsze pytania Gdzie jest latarnia Torbjørnskjær? Na skalistej wyspie w archipelagu Hvaler, przy wschodnim wejściu do Oslofjordu. Kiedy ją zbudowano? Budowę rozpoczęto w 1869 roku, a światło zapalono w 1872 roku. Czy ktoś tam mieszka? Nie. Zautomatyzowano ją w 1990 roku i działa na energii słonecznej. Czy jest chroniona? Tak, od 1997 roku objęta jest ochroną zabytkową. Czy można tam wylądować? Warunki lądowania są bardzo trudne. Serwis przylatuje helikopterem, a większość osób ogląda latarnię z morza.
-
Helnes Lighthouse
Nordkapp
Latarnia morska Helnes stoi na północno-wschodnim wybrzeżu wyspy Magerøya w gminie Nordkapp, w norweskim regionie Finnmark. To jedno z tych miejsc, które trudno znaleźć w typowym przewodniku, a które świetnie oddaje charakter krańca Europy: surowy brzeg, morze, wiatr i długa historia żeglugi w arktycznych wodach. Gdzie leży latarnia Helnes? Obiekt znajduje się po zachodniej stronie ujścia dużego fiordu Porsangerfjorden. Do wioski Kamøyvær jest stąd około 12 km na zachód, a do miasta Honningsvåg około 13 km na południowy zachód. Okolica jest słabo zaludniona, bez infrastruktury turystycznej, więc wizyta to raczej krótki przystanek w trakcie wyprawy po wyspie niż cel na pół dnia. Jaka jest historia latarni? Stację uruchomiono w 1908 roku. Jej zadaniem było prowadzenie statków pływających przy północnym wybrzeżu Magerøyi, gdzie ruch morski był intensywny, a pogoda bywa kapryśna. Podczas II wojny światowej, w 1944 roku, latarnia została zniszczona. Wojna dotknęła cały Finnmark, a zabudowa wybrzeża została wtedy w dużej części spalona lub zburzona. Po wojnie nie zrezygnowano z tego punktu nawigacyjnego. Odbudowę prowadzono w latach 1946–1948, a stację ponownie włączono do systemu oznakowania norweskiego wybrzeża. W 2004 roku latarnię zautomatyzowano, co oznacza, że działa bez stałej obsługi. Co jeszcze wyróżnia Helnes? Przy latarni działa radiolatarnia uruchomiona w 1955 roku. Emituje sygnał racon, czyli odpowiedź radarową nadawaną kodem Morse'a jako litera N. Dla statków wyposażonych w radar jest to dodatkowy sposób rozpoznania miejsca, gdy widoczność jest słaba, a w tych szerokościach geograficznych zdarza się to często. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się latarnia Helnes? Na wyspie Magerøya, w gminie Nordkapp w regionie Finnmark, po zachodniej stronie wejścia do fiordu Porsangerfjorden. Kiedy powstała latarnia? W 1908 roku. Po zniszczeniu w 1944 roku odbudowano ją w latach 1946–1948. Czy latarnia jest obsługiwana przez latarnika? Nie. Od 2004 roku jest zautomatyzowana. Jak daleko jest do Honningsvåg? Około 13 km w linii prostej, na północny wschód od miasta leży latarnia. Co oznacza sygnał N nadawany przez radiolatarnię? To oznaczenie racona w alfabecie Morse'a. Pozwala załodze statku rozpoznać, że radar wskazuje właśnie tę stację. Dla kogo to miejsce? Helnes spodoba się osobom zainteresowanym historią morską, fotografią krajobrazową i podróżom po Północy poza utartymi szlakami. Jeśli odwiedzasz Nordkapp, latarnia jest ciekawym dodatkiem do trasy po Magerøyi: pokazuje, jak wyglądała i wciąż wygląda praca nawigacyjna na jednym z najbardziej wysuniętych na północ wybrzeży kontynentu. Warto zabrać ciepłą, wiatroodporną odzież, bo pogoda przy brzegu potrafi zmienić się w ciągu godziny, i zaplanować dojazd z zapasem czasu, szczególnie poza latem.
-
Skrova Lighthouse
Skrova
Skrova Lighthouse (norw. Skrova fyr) to latarnia morska na północy Norwegii, w gminie Vågan w regionie Nordland. Stoi na niewielkiej skalistej wysepce przy południowo-zachodnim brzegu wyspy Skrova, na wodach Vestfjorden, na południe od największej wyspy Lofotów, Austvågøya. To jeden z najbardziej fotogenicznych punktów nawigacyjnych tego wybrzeża. Gdzie leży latarnia Skrova? Latarnia znajduje się na małej skałce na południowy zachód od wyspy Skrova. Sama Skrova to niewielka wyspa w Vestfjorden, czyli w szerokiej zatoce oddzielającej Lofoty od stałego lądu Norwegii. Do latarni nie dojedziesz drogą: stoi na osobnej wysepce, dlatego najlepiej podziwiać ją z wody albo z brzegu Skrovy, planując wcześniej transport łodzią. Jak wygląda i kiedy powstała? Obecna wieża jest żeliwna, w czerwonym kolorze z dwoma białymi pasami, co dobrze widać na tle morza i gór. Projekt powstał w 1920 roku, a latarnia zaczęła działać w 1922 roku. Budowali ją miejscowi cieśle z miasta Volda. Za autora projektu uważa się architekta Carla Wiiga. Światło błyska na biało dwukrotnie w cyklu trwającym 45 sekund i jest widoczne z odległości około 18 mil morskich. Historia i obsługa Latarnia została zelektryfikowana w 1951 roku. W 2005 roku zautomatyzowano jej pracę i od tego czasu nie mieszka tu stała załoga. Wcześniej była ostatnią w pełni obsadzoną stacją latarniczą w regionie Nordland. Na wysepce zachowały się też pozostałości fundamentów wcześniejszej, starszej latarni. Ochrona zabytkowa W 1999 roku latarnia wraz z otaczającymi ją budynkami i terenem objęta została ochroną na mocy norweskiej ustawy o dziedzictwie kulturowym. Dzięki temu zachowuje historyczny charakter jako przykład dawnej infrastruktury żeglugowej północnej Norwegii. Najczęstsze pytania Czy można wejść do latarni Skrova? Latarnia jest zautomatyzowana i nie ma w niej stałej obsługi. Stoi na osobnej wysepce, więc dostęp wymaga łodzi. Przed wyprawą sprawdź lokalne możliwości rejsów i zasady dostępu. Gdzie jest Skrova? W gminie Vågan, w Vestfjorden, na południe od wyspy Austvågøya w archipelagu Lofotów. Kiedy zbudowano latarnię? Projekt powstał w 1920 roku, a latarnia zaczęła działać w 1922 roku. Czy latarnia nadal działa? Tak, pełni funkcję znaku nawigacyjnego, ale od 2005 roku działa automatycznie. Dlaczego warto ją zobaczyć? To zabytkowa, charakterystycznie pomalowana latarnia w dramatycznym otoczeniu fiordu i gór Lofotów, popularny motyw fotograficzny i dobry cel dla miłośników żeglarstwa oraz architektury morskiej. Wskazówki dla odwiedzających Najlepsze widoki daje pogodny dzień, gdy czerwona wieża wyraźnie odcina się od wody i skał. Warunki na Vestfjorden potrafią szybko się zmieniać, więc rejs warto planować elastycznie i ubrać się warstwowo. Latarnię da się połączyć ze zwiedzaniem samej wyspy Skrova, gdzie można zobaczyć typową lofocką osadę rybacką i krajobrazy północnego wybrzeża.
-
Tvistein Lighthouse
Larvik
Latarnia morska Tvistein (norw. Tvistein fyr) stoi na małej skalistej wyspie u wejścia do fiordu Langesundsfjorden, w gminie Larvik w norweskim regionie Vestfold. To jedna z latarni, które od ponad stu lat wskazują drogę statkom wpływającym w głąb południowego wybrzeża Norwegii, a dziś jest też celem wypraw dla miłośników morza i spokoju. Gdzie leży Latarnia Tvistein? Latarnia znajduje się na wyspie Tvistein, około 5 kilometrów na południowy wschód od miejscowości Nevlunghavn, niedaleko wejścia do Langesundsfjorden. Nevlunghavn to niewielka przystań rybacka w gminie Larvik i naturalny punkt wypadowy w stronę latarni. Wyspa leży na otwartym morzu, więc pogoda i fale mają duży wpływ na to, jak wygląda dojazd i pobyt na miejscu. Jaka jest historia latarni? Stację uruchomiono w 1908 roku. Światło zapaliło się po raz pierwszy jesienią tego roku, z niskiej wieżyczki umieszczonej na dachu domu latarnika. Pierwszym latarnikiem był Johan B. Nielsen, który pełnił służbę w latach 1908–1913. Jeszcze do 1951 roku pomieszczenie z lampą oraz róg mgłowy znajdowały się na dachu budynku maszynowni. W 1988 roku latarnię zautomatyzowano, a po tej zmianie przestała być stale obsadzona przez załogę. Jak wygląda latarnia? To murowana wieża o wysokości około 12 metrów, a światło znajduje się na wysokości około 17 metrów. Wieża jest biała, a lampa czerwona, co dobrze widać na tle skał i morza. Latarnia nadaje charakterystyczny sygnał świetlny oznaczany jako Fl WRG 5s, czyli błysk powtarzany co pięć sekund, widoczny w różnych kolorach zależnie od sektora. Obiekt jest nadal czynnym znakiem nawigacyjnym. Czy można tu zanocować? Tak. Po wieloletnich pracach renowacyjnych, w których wzięli udział wolontariusze, latarnia została odnowiona i udostępniona jako miejsce noclegowe oraz cel odwiedzin. Pobyt w dawnej stacji latarniczej na wyspie to doświadczenie zupełnie inne niż typowy hotel: wokół jest tylko morze, skały i niebo. Jak dotrzeć do latarni? Wyprawy na wyspę organizowane są z przystani Laberget w Nevlunghavn. Kursy realizowane są w sezonie letnim, dlatego warto wcześniej sprawdzić aktualny rozkład i zasady rezerwacji u organizatora. Do Nevlunghavn można dojechać samochodem z Larvik. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie jest Latarnia Tvistein? Na wyspie Tvistein, około 5 km na południowy wschód od Nevlunghavn, przy wejściu do Langesundsfjorden w gminie Larvik. Kiedy zbudowano latarnię? Stację uruchomiono w 1908 roku, a automatyzację wprowadzono w 1988 roku. Czy latarnia nadal działa? Tak, jest czynnym znakiem nawigacyjnym. Czy da się w niej przenocować? Tak, po renowacji obiekt oferuje noclegi. Skąd wypływają łodzie? Z przystani Laberget w Nevlunghavn, w sezonie letnim.
-
Bremstein Lighthouse
Vega
Latarnia morska Bremstein to położona na odludziu stacja świetlna w gminie Vega, w norweskim okręgu Nordland. Stoi na wyspie Geiterøya, mniej więcej 22 kilometry na zachód od głównej wyspy Vega, a więc tam, gdzie lądu już prawie nie widać, a wokół jest tylko otwarte morze. To jeden z tych obiektów, które najlepiej poznaje się z wody. Gdzie leży latarnia Bremstein? Latarnia znajduje się na Geiterøyi, niewielkiej wyspie w grupie Steinan, na zachodnim skraju archipelagu Vega. Część źródeł wskazuje, że stacja leży w obrębie archipelagu Vegaøyan, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Współrzędne to około 65,596° N i 11,286° E. Zależnie od źródła odległość od wyspy Vega podawana jest jako 22 do 28 kilometrów. Jak wygląda i od kiedy działa? Wieża pochodzi z 1925 roku i ma około 27 metrów wysokości. Wzniesiono ją jako konstrukcję żeliwną na zlecenie norweskiej administracji wybrzeża (Kystverket). Na jej szczycie znajdują się dwa osobne urządzenia optyczne, każde na własnej galeryjce. Główne światło korzysta z francuskiej soczewki Fresnela drugiego rzędu, która wytwarza błyski. Najważniejsze daty z historii stacji 1925 – powstanie stacji. 1961 – elektryfikacja latarni. 1980 – automatyzacja światła. 1982 – odejście ostatnich latarników. 1996 – pożar budynku z maszynami przy stacji. 1999 – objęcie stacji ochroną na podstawie norweskiej ustawy o dziedzictwie kulturowym. Jeden z domów latarników został kiedyś przeniesiony do Bodø, co dobrze pokazuje, jak bardzo zmieniało się życie na stacji po wycofaniu załogi. Kto zarządza latarnią? Stacją świetlną zarządza Kystverket, czyli norweska administracja wybrzeża. Sam grunt na wyspie jest natomiast własnością prywatną. Dla odwiedzających oznacza to, że warto wcześniej sprawdzić aktualne zasady dostępu i nie zakładać, że zawsze da się zejść na ląd. Czy do latarni da się dopłynąć? Wyspa leży z dala od zwykłych szlaków pieszych, dlatego dotarcie na miejsce wymaga łodzi i dobrej pogody na otwartym morzu u wybrzeży Nordlandu. Najczęściej latarnię ogląda się z pokładu statku lub łodzi, a nie z lądu. Informacje o rejsach w rejonie Vegaøyan najlepiej zebrać na miejscu, na wyspie Vega. Dlaczego warto ją znać? Bremstein jest dobrym przykładem tego, jak wyglądała norweska sieć oznakowania wybrzeża w XX wieku: wysoka żeliwna wieża, dwie galerie z urządzeniami optycznymi, mieszkania dla załogi i trudny, wyspowy teren. Dziś światło działa automatycznie, a stacja jest chronionym zabytkiem. Dla miłośników latarni, fotografii morskiej i dalekiej Północy to punkt, który warto zaznaczyć na mapie podróży po regionie. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie stoi latarnia Bremstein? Na wyspie Geiterøya, około 22 km na zachód od głównej wyspy Vega, w gminie Vega w okręgu Nordland. Kiedy ją zbudowano? W 1925 roku. Czy latarnia jest zamieszkana? Nie. Światło zautomatyzowano w 1980 roku, a latarnicy opuścili stację w 1982 roku. Czy jest chroniona? Tak, stacja objęta jest ochroną zabytkową od 1999 roku. Czy można ją zwiedzać? Wyspa jest własnością prywatną, a dotarcie na nią wymaga transportu morskiego, dlatego przed wyprawą należy sprawdzić aktualne warunki dostępu.
-
Latarnia morska Marstein
Austevoll
Latarnia morska Marstein stoi na wyspie Store Marstein, na zachodnim skraju archipelagu Austevoll w zachodniej Norwegii. Przez lata wskazywała statkom drogę do Bergen, a dziś łączy funkcję czynnego znaku nawigacyjnego z miejscem, w którym można zjeść, zorganizować spotkanie i przenocować. To jedna z tych norweskich latarni, które trudno porównać z jakąkolwiek inną, bo leży na skraju otwartego morza. Gdzie leży latarnia Marstein? Wyspa Store Marstein znajduje się na południowym wejściu do Krossfjorden, tuż na zachód od większej wyspy Storakalsøy. Współrzędne obiektu to około 60,13° N i 5,01° E. Administracyjnie należy do gminy Austevoll w regionie Vestland. Dookoła nie ma osłony przed Morzem Północnym, dlatego pogoda potrafi tu zmieniać się bardzo szybko, a fale i wiatr należą do codzienności. Do czego służyła latarnia? Światło ustanowiono w drugiej połowie XIX wieku, by prowadzić statki do Bergen, jednego z najważniejszych portów Norwegii. Budowa stacji trwała około dwóch lat, głównie z powodu trudnych warunków pogodowych na odsłoniętej wyspie. W kolejnych dekadach latarnię rozbudowywano: dawne czerwone, błyskowe światło zastąpiono mocniejszym białym, doszła mgłowa syrena, a później także radiolatarnia, czyli nadajnik pomagający nawigować przy złej widoczności. Nazwa wyspy, Marsteinen, jest wiązana ze staronordyckim określeniem kamienia granicznego, co dobrze pasuje do miejsca stojącego na granicy lądu i otwartego morza. Co wydarzyło się w czasie wojny i po niej? W czasie II wojny światowej stacja została zbombardowana i zniszczona. Po wojnie ją odbudowano. Zmieniła się wtedy także organizacja pracy: zamiast rodzinnej obsługi, która mieszkała na wyspie, zaczęto stosować zmianową załogę. Później latarnię zautomatyzowano, a ostatecznie przestała być stale zamieszkana. Źródła podają nieco różne daty tych zmian, dlatego warto traktować je orientacyjnie. Stacja przetrwała też kolejne trudne chwile. Zniszczenia powodowały m.in. sztormy, a w styczniu 2025 roku wyspę dotknął silny sztorm Eowyn. Czy można odwiedzić latarnię Marstein? Tak. W 2005 roku latarnię kupiła gmina Austevoll, a w 2010 roku obiekt otwarto dla gości jako miejsce z noclegami. Od 2013 roku wynajmuje go hotel konferencyjny, a właścicielem pozostaje norweska administracja przybrzeżna Kystverket, która nadal utrzymuje światło jako czynny znak nawigacyjny. Dzięki temu można zobaczyć działającą latarnię i jednocześnie spędzić na wyspie więcej niż kilka godzin. Na miejsce dopływa się łodzią, więc przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualną ofertę rejsów i rezerwacji. Plan podróży warto układać elastycznie, bo na otwartym morzu pogoda bywa kapryśna. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się latarnia morska Marstein? Na wyspie Store Marstein w gminie Austevoll, na zachód od Bergen, przy południowym wejściu do Krossfjorden. Czy latarnia nadal działa? Tak, światło jest nadal czynnym znakiem nawigacyjnym, utrzymywanym przez Kystverket. Czy można tu przenocować? Obiekt został otwarty dla gości w 2010 roku i oferuje noclegi. Aktualne zasady rezerwacji najlepiej sprawdzić u operatora. Czy latarnia jest zamieszkana na stałe? Nie. Po automatyzacji nie ma już stałej załogi, a obiekt jest wykorzystywany turystycznie i konferencyjnie. Kiedy najlepiej tu jechać? Najspokojniej bywa latem, ale wyspa jest wystawiona na wiatr o każdej porze roku, więc warto ubrać się ciepło i sprawdzić prognozę. Dlaczego warto ją zobaczyć? Bo to rzadka okazja, by zobaczyć czynną norweską latarnię na skraju morza, a przy okazji poznać historię nawigacji do Bergen.
-
Bøkfjord Lighthouse
South Varanki
Latarnia morska Bøkfjord to nadmorska stacja nawigacyjna przy ujściu fiordu Bøkfjorden, w norweskim okręgu Finnmark. Leży na północnym wschodzie kraju, w gminie Sør-Varanger, niedaleko granicy z Rosją. To jedno z tych miejsc, które pokazują Norwegię z dala od turystycznych szlaków południa: surowe, arktyczne wybrzeże i ślady dawnej żeglugi. Gdzie leży latarnia Bøkfjord? Latarnia stoi około 20 kilometrów na północ od Kirkenes, głównego miasta regionu. Do granicy z Rosją w linii prostej jest stąd około 26 kilometrów na wschód. Położenie przy wejściu do fiordu sprawia, że obiekt od początku służył statkom wpływającym w tutejsze wody. Po co zbudowano latarnię? Stację uruchomiono w 1910 roku. Według norweskich opracowań pełniła rolę światła prowadzącego dla statków, które po rozpoczęciu żeglugi z Kirkenes przewoziły rudę żelaza. Bezpieczne podejście do fiordu na północnym wybrzeżu, gdzie zimą panuje długa noc, a pogoda szybko się zmienia, miało tu ogromne znaczenie gospodarcze. Co stało się w czasie II wojny światowej? Pierwotna stacja została zniszczona podczas II wojny światowej. Wschodni Finnmark należał do obszarów najbardziej dotkniętych działaniami wojennymi, więc odbudowa wybrzeża zajęła wiele lat. Latarnię postawiono ponownie w drugiej połowie lat czterdziestych XX wieku. Projekt powojennych budynków przygotowało oslowskie biuro architektoniczne Blakstad i Munthe-Kaas. Od załogi do automatu Przez dziesięciolecia stacją opiekowała się obsługa, która mieszkała na miejscu. W 2006 roku latarnia przestała być obsadzona, a według jednego z opracowań była wówczas ostatnią norweską stacją latarniową, w której wprowadzono pełną automatykę. Źródła różnie podają rok pierwszej automatyzacji, dlatego najbezpieczniej mówić po prostu o końcu epoki latarników na początku XXI wieku. Ochrona zabytkowa W 1998 roku obiekt objęto ochroną na podstawie norweskiej ustawy o dziedzictwie kulturowym. Jest więc nie tylko działającą pomocą nawigacyjną, ale też cennym przykładem powojennej architektury latarniowej na dalekiej północy. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się latarnia Bøkfjord? Przy ujściu fiordu Bøkfjorden w gminie Sør-Varanger, w Finnmarku, około 20 km na północ od Kirkenes. Kiedy powstała latarnia? Stację ustanowiono w 1910 roku. Obecne zabudowania pochodzą z odbudowy po zniszczeniach wojennych, z końca lat czterdziestych. Czy latarnia jest zabytkiem? Tak, od 1998 roku podlega ochronie na mocy norweskiego prawa o dziedzictwie kulturowym. Czy w latarni mieszkają latarnicy? Nie. Stacja jest zautomatyzowana, a obsługa opuściła ją w 2006 roku. Jak daleko jest do granicy z Rosją? Około 26 kilometrów na wschód od latarni. Dla kogo to miejsce? Latarnia przyciągnie miłośników latarni morskich, historii XX wieku i fotografii krajobrazowej. Warto połączyć wizytę z pobytem w Kirkenes, skąd łatwo zaplanować wycieczkę wzdłuż wybrzeża Varangerfjorden. Przed wyjazdem sprawdź aktualne warunki pogodowe i dojazdu, bo na dalekiej północy zmieniają się one gwałtownie, zwłaszcza poza latem. Zabierz ciepłe, wiatroodporne ubranie, nawet w sezonie letnim, ponieważ przy otwartym morzu wieje tu zwykle znacznie mocniej niż w głębi lądu.
-
Jomfruland Lighthouse
Kragerø
Latarnia morska Jomfruland (Jomfruland fyr) stoi na wyspie Jomfruland w gminie Kragerø w norweskim regionie Telemark. To jedna z trzech latarni w okolicach Kragerø i jedyna w tym zestawieniu, która ma dwie wieże: starszą ceglaną i młodszą żeliwną. Wyspa leży przy południowym wybrzeżu Norwegii, a latarnia jest jej najbardziej rozpoznawalnym punktem orientacyjnym. Jak wygląda latarnia na Jomfruland? Stacja latarni składa się z dwóch wież stojących obok siebie. Pierwsza, ceglana, została zapalona w 1839 roku i ma około 22 metrów wysokości. Druga, żeliwna, powstała pod koniec lat 30. XX wieku. Angielska Wikipedia podaje rok 1939, a norweskie źródła lokalne wskazują 1938, więc w praktyce można mówić o końcówce tamtej dekady. Wieża żeliwna ma około 31 metrów i używa soczewki Fresnela drugiego rzędu, czyli dużej, wielostrefowej soczewki, która kiedyś była standardem w latarniach nadbrzeżnych. Czy stara wieża nadal stoi? Tak. Ceglana wieża z 1839 roku przetrwała do dziś, choć nie ma już latarni na szczycie, czyli przestała pełnić funkcję światła nawigacyjnego. Zastąpiła ją nowsza żeliwna konstrukcja. Dzięki temu na jednym terenie widać dwa etapy rozwoju norweskiej sygnalizacji morskiej: dziewiętnastowieczne budownictwo z cegły i metalową konstrukcję z okresu międzywojennego. Jaka jest historia stacji? Latarnia przez dziesięciolecia była obsadzona przez personel. Stację zautomatyzowano, a stałą załogę wycofano w 1991 roku. Obiekt jest chroniony jako zabytek kultury. Źródła lokalne wspominają też, że na wyspie od 1965 roku rozbudowywano system nawigacyjny Decca, co pokazuje, że Jomfruland przez lata miała znaczenie dla żeglugi w tym rejonie. Jak odróżnić ją od innych latarni w Kragerø? W gminie Kragerø znajdują się trzy latarnie: Jomfruland, Strømtangen i Stavseng. Dwie ostatnie zapalono 22 października 1874 roku i działają jako para znaków kierunkowych, więc to inny typ obiektu niż latarnia na Jomfruland. Jeśli szukasz miejsca z wysoką wieżą i widokiem na otwarte morze, to właśnie Jomfruland jest właściwym adresem. Co jeszcze warto wiedzieć o wyspie? Jomfruland jest związana z norweskim malarzem Theodorem Kittelsenem, który w 1893 roku stworzył serię 14 obrazów przedstawiających wyspę. Według lokalnych przekazów jezioro Tårntjenna miało zainspirować jego obraz „Nøkken”. Dla miłośników sztuki to dodatkowy powód, by połączyć wizytę przy latarni ze spacerem po wyspie. Najczęstsze pytania Gdzie leży latarnia Jomfruland? Na wyspie Jomfruland w gminie Kragerø, w regionie Telemark w Norwegii. Współrzędne to około 58,865 N i 9,596 E. Kiedy zbudowano latarnię? Ceglaną wieżę zapalono w 1839 roku, a żeliwną wzniesiono pod koniec lat 30. XX wieku (źródła podają 1938 lub 1939). Czy latarnia jest nadal obsadzona? Nie. Stację zautomatyzowano, a załogę wycofano w 1991 roku. Ile wież ma stacja? Dwie: ceglaną z 1839 roku, bez latarni na szczycie, oraz wyższą żeliwną. Czy obiekt jest chroniony? Tak, stacja jest objęta ochroną jako zabytek kultury.
-
Songvår Lighthouse
Kristiansand
Latarnia morska Songvår to nadmorska latarnia w gminie Kristiansand, w norweskim regionie Agder. Stoi na wyspie Hellersøya, około 7 kilometrów na południe od wsi Høllen, na samym skraju południowego wybrzeża Norwegii. Dziś to jedno z tych miejsc, które łączą surowy krajobraz skał i morza z kawałkiem lokalnej historii żeglugi. Gdzie leży latarnia Songvår? Latarnia znajduje się na wyspie Hellersøya, na odcinku wybrzeża Skagerraku, który od dawna uchodził za niebezpieczny dla statków. Najbliższą miejscowością jest Høllen, położony około 7 km na północ. Administracyjnie miejsce należy do gminy Kristiansand w regionie Agder, a punkt ma współrzędne około 58,015° N, 7,810° E. Wyspa jest odsłonięta na otwarte morze, dlatego pogoda potrafi tu zmienić się bardzo szybko. Dlaczego w ogóle ją zbudowano? Pierwszą latarnię zbudowano w 1888 roku jako niewielką drewnianą konstrukcję. Impulsem były liczne wraki na wodach między Ryvingen a Oksøy, a wśród nich zatonięcie statku wielorybniczego Vardøhus w 1887 roku, które pochłonęło wiele istnień ludzkich. Światło miało wyznaczać bezpieczny szlak żeglarzom na jednym z najbardziej ruchliwych i zdradliwych odcinków wybrzeża. Jak wygląda historia budynków? Z najstarszej latarni zachował się już tylko fundament. Obecny, funkcjonalistyczny budynek pochodzi z roku 1955, choć niektóre źródła podają nieco wcześniejszą datę. W 2004 roku latarnię zamknięto, a jej rolę przejęła mniejsza, zautomatyzowana wieża świetlna, ustawiona nieco na południowy wschód od dawnego obiektu. Stara latarnia przestała więc służyć jako główne światło nawigacyjne, ale stoi nadal i pozostaje wyraźnym punktem na wyspie. Jakie wydarzenia zapisały się w dziejach stacji? Życie latarników na odległej wyspie nie było łatwe. W grudniu 1900 roku latarnik i jego najstarszy syn utonęli, gdy ich łódź wywróciła się w drodze na stację. Obowiązki przejęła wówczas wdowa, Johanne Pedersen, która przez pewien czas pełniła funkcję latarnika, co czyni ją jedną z pierwszych kobiet na takim stanowisku w Norwegii. W 1950 roku stację wyposażono w syrenę mgłową, a w 1955 roku zmieniono jej charakter z rodzinnej na obsadzaną rotacyjnie. Czy można tu zanocować? Obiekt jest własnością norweskiej administracji nabrzeżnej Kystverket. Wynajmuje go i prowadzi stowarzyszenie Songvaar fyrs venner, czyli przyjaciele latarni Songvår, a w dawnym domu latarnika można przenocować. Dla osób, które lubią odludne miejsca, to okazja, by zobaczyć południowe wybrzeże Norwegii z perspektywy dawnych mieszkańców stacji. Warunki dojazdu i rezerwacji warto sprawdzić wcześniej u organizatora. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się latarnia Songvår? Na wyspie Hellersøya w gminie Kristiansand, około 7 km na południe od wsi Høllen, w regionie Agder. Kiedy zbudowano latarnię? Pierwszą w 1888 roku, a obecny budynek w 1955 roku. Czy latarnia nadal działa? Dawna latarnia została zamknięta w 2004 roku, a światło przejęła mniejsza zautomatyzowana wieża w pobliżu. Czy można w niej przenocować? Tak, goście mogą korzystać z noclegu w dawnym domu latarnika, który prowadzi stowarzyszenie Songvaar fyrs venner. Kto jest właścicielem? Własność należy do Kystverket, a użytkuje ją i opiekuje się nią wspomniane stowarzyszenie. Dlaczego postawiono tu latarnię? Z powodu licznych katastrof morskich na tym odcinku wybrzeża, między Ryvingen a Oksøy.
-
Lyngør Lighthouse
Tvedestrand
Latarnia morska Lyngør (norw. Lyngør fyr) stoi na wyspie Kjeholmen, w rejonie Lyngør w gminie Tvedestrand, w regionie Agder na południowym wybrzeżu Norwegii. Biała wieża z czerwonym zwieńczeniem wyznacza szlak statkom przepływającym przez archipelag i należy do najbardziej charakterystycznych punktów tej części wybrzeża. Gdzie leży latarnia Lyngør? Latarnia znajduje się na południowym krańcu wyspy Kjeholmen, tuż na wschód od gęsto zabudowanej, historycznej części Lyngør. Administracyjnie to gmina Tvedestrand w regionie Agder. Współrzędne obiektu to około 58,636° N i 9,148° E. Miejsce leży na styku skalistych wysepek i otwartego morza, dlatego od dawna pełniło funkcję znaku nawigacyjnego dla żeglugi przybrzeżnej. Jak wygląda i od kiedy działa? Latarnię uruchomiono w 1879 roku. Powstała w tym samym czasie co stacja latarni Homborsund, w okresie rozbudowy norweskiego systemu oznakowania nawigacyjnego. Konstrukcję tworzy biała, kwadratowa wieża z betonu zwieńczona czerwoną częścią z lampą, połączona z mieszkalnym domem latarnika. Dom ma dwa i pół kondygnacji. Wieża mierzy 16,9 metra, a światło znajduje się na wysokości 21,3 metra nad poziomem morza. W latarni zachował się oryginalny soczewkowy układ optyczny Fresnela trzeciego rzędu oraz syrena mgłowa typu diafon. Czy w latarni mieszka latarnik? Nie. Latarnię zautomatyzowano i nikt już tam na stałe nie pracuje. Światło nadal jest czynne jako pomoc nawigacyjna dla żeglarzy. W 1997 roku obiekt wpisano na listę miejsc objętych ochroną, dzięki czemu historyczna zabudowa stacji zostaje zachowana. Czy można tu nocować? Tak. Dawny dom latarnika zamieniono na kwaterę prowadzoną przez stowarzyszenie turystyczne DNT z regionu Aust-Agder. Latarnia jest dostępna do rezerwacji przez cały rok, więc można spędzić noc w miejscu, w którym przez kilkadziesiąt lat mieszkali strażnicy światła. To rzadka okazja, by zobaczyć archipelag z perspektywy pracowników stacji. Jak dotrzeć do Lyngør? W miejscowości Lyngør nie ma samochodów. Najczęściej dopływa się tam łodzią z przystani Gjeving albo własną jednostką. Samą miejscowość, do 1960 roku ośrodek parafii, w 1991 roku uznano w Norwegii za najlepiej zachowaną zwartą zabudowę tego typu w Europie. Spacer wąskimi uliczkami między drewnianymi, białymi domami to naturalne uzupełnienie wizyty przy latarni. Najczęstsze pytania W którym roku zbudowano latarnię Lyngør? Latarnia działa od 1879 roku. Czy latarnia jest objęta ochroną? Tak, została wpisana na listę obiektów chronionych w 1997 roku. Jak wysoka jest wieża? Wieża ma 16,9 metra, a światło świeci z wysokości 21,3 metra nad poziomem morza. Czy mogę przenocować w latarni? Tak. Dom latarnika działa jako kwatera DNT Aust-Agder i jest dostępny przez cały rok. Czy do Lyngør dojadę samochodem? Nie. W miejscowości nie ma samochodów, a dojazd odbywa się łodzią, na przykład z Gjeving.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.