Stavernsodden Lighthouse

Latarnia morska Stavernsodden (Stavernsodden fyr) to latarnia przybrzeżna na południowym krańcu wyspy Stavernsøya, tuż przy miasteczku Stavern w gminie Larvik w okręgu Vestfold w Norwegii. Wyznacza wejście do fiordu Larviksfjorden i należy do najlepiej rozpoznawalnych punktów wybrzeża Vestfold.

Gdzie leży latarnia Stavernsodden?

Stacja stoi na zewnętrznym brzegu wyspy Stavernsøya, która osłania port w Stavern. Współrzędne to około 58,9875° N, 10,0522° E. Krajobraz jest typowy dla wybrzeża Oslofjordu: wygładzone skały, niska roślinność i otwarta woda od południa. To latarnia przybrzeżna, więc miejsce, w którym stoi, jest odsłonięte i jasne, a nie ukryte w zacisznej zatoczce.

Jaka jest historia latarni?

Stavern istnieje dzięki bazie marynarki wojennej Fredriksvern, a podejście do bazy potrzebowało światła na długo przed powstaniem obecnej stacji. Od około 1750 roku statki prowadziło ku stoczni przechylne światło na Kikut, w północnej części Stavernsøya. W 1848 roku Storting przyznał środki na lepszą latarnię wejściową na południowym końcu wyspy, a nowa stacja w Stavernsodden pochodzi z lat pięćdziesiątych XIX wieku. Najczęściej podawaną datą pierwszego zapalenia światła jest rok 1855.

Pierwsze zabudowania były skromne: mała wartownia i lampa. Gdy wartownia zrobiła się za ciasna, w 1874 roku dobudowano dom latarnika z ciosanego granitu. Rodziny latarników mieszkały w kamiennym domu do czasu, gdy w 1954 roku powstała drewniana rezydencja. Razem budynki pokazują, jak norweska latarnia działała jako mała wspólnota, w której rodzina latarnika mieszkała obok światła.

Od latarnika do automatyki

Latarnię zautomatyzowano w 1984 roku, co zakończyło epokę stałych latarników. Stacja jednak nie opustoszała. Norweski Instytut Meteorologiczny korzystał z budynków po wygaszeniu obsługi, częściowo jako z domu wypoczynkowego, do 2008 roku. Latarnia nadal działa jako pomoc nawigacyjna i wysyła światło statkom mijającym ujście fiordu Larviksfjorden.

Ochrona i stowarzyszenie przyjaciół

W 1997 roku latarnię wpisano na listę obiektów chronionych razem z domami latarników i budynkami gospodarczymi. Oznacza to, że historyczna substancja stacji ma być zachowana, a nie zastąpiona nowoczesną. Od 2008 roku stowarzyszenie przyjaciół latarni dzierżawi stację od Norweskiej Administracji Wybrzeża i prowadzi ją jako latarnię dla odwiedzających. Godziny otwarcia i wydarzenia ustala stowarzyszenie, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne informacje.

Co zobaczyć w okolicy?

Stavern to dawne miasto marynarki wojennej z zadbanym centrum drewnianych domów, portem i pozostałościami fortyfikacji Fredriksvern. Latarnia dobrze wpisuje się w dzień spaceru dookoła Stavernsøya: dawna historia morska, widoki na wybrzeże i sama latarnia tworzą zwarty plan wycieczki. Zabierz wygodne buty i wiatrówkę, bo na zewnętrznym wybrzeżu bywa wietrznie nawet latem.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano latarnię Stavernsodden? Stację założono w latach pięćdziesiątych XIX wieku, a najczęściej podawanym rokiem pierwszego światła jest 1855. Granitowy dom latarnika dobudowano w 1874 roku.

Czy latarnia nadal działa? Tak. Zautomatyzowano ją w 1984 roku i nadal służy jako światło nawigacyjne przy wejściu do fiordu Larviksfjorden.

Czy jest chroniona? Tak. Od 1997 roku jest wpisana na listę obiektów chronionych.

Kto ją dziś prowadzi? Stowarzyszenie przyjaciół dzierżawi ją od Norweskiej Administracji Wybrzeża i prowadzi jako latarnię dla odwiedzających.

Gdzie dokładnie się znajduje? Na południowym końcu wyspy Stavernsøya, tuż przy wybrzeżu Stavern w gminie Larvik, Vestfold.