Latarnia morska Marstein

Latarnia morska Marstein stoi na wyspie Store Marstein, na zachodnim skraju archipelagu Austevoll w zachodniej Norwegii. Przez lata wskazywała statkom drogę do Bergen, a dziś łączy funkcję czynnego znaku nawigacyjnego z miejscem, w którym można zjeść, zorganizować spotkanie i przenocować. To jedna z tych norweskich latarni, które trudno porównać z jakąkolwiek inną, bo leży na skraju otwartego morza.

Gdzie leży latarnia Marstein?

Wyspa Store Marstein znajduje się na południowym wejściu do Krossfjorden, tuż na zachód od większej wyspy Storakalsøy. Współrzędne obiektu to około 60,13° N i 5,01° E. Administracyjnie należy do gminy Austevoll w regionie Vestland. Dookoła nie ma osłony przed Morzem Północnym, dlatego pogoda potrafi tu zmieniać się bardzo szybko, a fale i wiatr należą do codzienności.

Do czego służyła latarnia?

Światło ustanowiono w drugiej połowie XIX wieku, by prowadzić statki do Bergen, jednego z najważniejszych portów Norwegii. Budowa stacji trwała około dwóch lat, głównie z powodu trudnych warunków pogodowych na odsłoniętej wyspie. W kolejnych dekadach latarnię rozbudowywano: dawne czerwone, błyskowe światło zastąpiono mocniejszym białym, doszła mgłowa syrena, a później także radiolatarnia, czyli nadajnik pomagający nawigować przy złej widoczności.

Nazwa wyspy, Marsteinen, jest wiązana ze staronordyckim określeniem kamienia granicznego, co dobrze pasuje do miejsca stojącego na granicy lądu i otwartego morza.

Co wydarzyło się w czasie wojny i po niej?

W czasie II wojny światowej stacja została zbombardowana i zniszczona. Po wojnie ją odbudowano. Zmieniła się wtedy także organizacja pracy: zamiast rodzinnej obsługi, która mieszkała na wyspie, zaczęto stosować zmianową załogę. Później latarnię zautomatyzowano, a ostatecznie przestała być stale zamieszkana. Źródła podają nieco różne daty tych zmian, dlatego warto traktować je orientacyjnie.

Stacja przetrwała też kolejne trudne chwile. Zniszczenia powodowały m.in. sztormy, a w styczniu 2025 roku wyspę dotknął silny sztorm Eowyn.

Czy można odwiedzić latarnię Marstein?

Tak. W 2005 roku latarnię kupiła gmina Austevoll, a w 2010 roku obiekt otwarto dla gości jako miejsce z noclegami. Od 2013 roku wynajmuje go hotel konferencyjny, a właścicielem pozostaje norweska administracja przybrzeżna Kystverket, która nadal utrzymuje światło jako czynny znak nawigacyjny. Dzięki temu można zobaczyć działającą latarnię i jednocześnie spędzić na wyspie więcej niż kilka godzin.

Na miejsce dopływa się łodzią, więc przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualną ofertę rejsów i rezerwacji. Plan podróży warto układać elastycznie, bo na otwartym morzu pogoda bywa kapryśna.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się latarnia morska Marstein? Na wyspie Store Marstein w gminie Austevoll, na zachód od Bergen, przy południowym wejściu do Krossfjorden.

Czy latarnia nadal działa? Tak, światło jest nadal czynnym znakiem nawigacyjnym, utrzymywanym przez Kystverket.

Czy można tu przenocować? Obiekt został otwarty dla gości w 2010 roku i oferuje noclegi. Aktualne zasady rezerwacji najlepiej sprawdzić u operatora.

Czy latarnia jest zamieszkana na stałe? Nie. Po automatyzacji nie ma już stałej załogi, a obiekt jest wykorzystywany turystycznie i konferencyjnie.

Kiedy najlepiej tu jechać? Najspokojniej bywa latem, ale wyspa jest wystawiona na wiatr o każdej porze roku, więc warto ubrać się ciepło i sprawdzić prognozę.

Dlaczego warto ją zobaczyć? Bo to rzadka okazja, by zobaczyć czynną norweską latarnię na skraju morza, a przy okazji poznać historię nawigacji do Bergen.