Natura — Francja — NextOnTrip

Grotte de Lamartine

Bourdeau

Grotte de Lamartine to niewielka grota nad zachodnim brzegiem Lac du Bourget, w gminie Bourdeau w Savoie, u podnóża masywu Mont du Chat. To miejsce zawdzięcza rozgłos nie rozmiarom, lecz historii literackiej – tu francuski poeta Alphonse de Lamartine spędzał czas z ukochaną Julie Charles w 1816 roku, a rok później, już sam, napisał pod wpływem tych chwil jeden z najsłynniejszych wierszy francuskiego romantyzmu, „Jezioro" („Le Lac"). Dla miłośników literatury i spokojnych widoków na wodę to jeden z bardziej symbolicznych punktów nad jeziorem. Co właściwie znajduje się w grocie? Wbrew nazwie w liczbie pojedynczej, na miejscu są dwie skalne wnęki wyrzeźbione w wapieniu urgońskim, obie płytkie – mają niewiele ponad kilka metrów głębokości. To nie jest jaskinia do zwiedzania w sensie speleologicznym, lecz raczej osłonięta nisza skalna tuż nad wodą, poprzedzona niewielką kamienisto-żwirową plażą. Charakter miejsca jest kameralny: to punkt kontemplacji i widoku, a nie rozbudowany system korytarzy. Dlaczego to miejsce nosi imię Lamartine'a? Nazwa pochodzi od poety Alphonse'a de Lamartine, który w 1816 roku poznał nad Lac du Bourget Julie Charles – kobietę, którą w swojej twórczości uwiecznił pod imieniem Elvire. Wspólnie spędzali czas w okolicach tej groty, podziwiając jezioro. Gdy rok później wrócił tu sam, napisał wiersz „Jezioro", w którym rozpamiętuje minione chwile i nietrwałość czasu wobec niezmienności przyrody. Utwór ten stał się jednym z fundamentów francuskiego romantyzmu, a miejsce jego powstania do dziś przyciąga osoby zainteresowane historią literatury. Jak dotrzeć do groty i czego się spodziewać? Dojście prowadzi wąską, nierówną ścieżką odchodzącą od drogi przy porcie w Bourdeau, biegnącą skrajem niewielkiego urwiska. Zejście do groty zajmuje około dziesięciu minut i pokonuje różnicę wysokości rzędu kilkudziesięciu metrów. Ze względu na strome, kamieniste odcinki warto zachować ostrożność, zwłaszcza po deszczu, gdy ścieżka bywa śliska. Nie jest to trasa dostosowana do wózków ani dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Jakie widoki roztaczają się z tego miejsca? To właśnie widok jest głównym powodem, dla którego warto tu dotrzeć. Z traktu prowadzącego do groty oraz z samej niszy skalnej rozciąga się panorama na taflę Lac du Bourget oraz okoliczne wzniesienia, w tym pasmo w kierunku Chambotte i Revard, a przy dobrej widoczności także dalsze szczyty masywu Belledonne. O wschodzie i zachodzie słońca gra światła na wodzie i skałach czyni to miejsce chętnie odwiedzanym przez fotografów i osoby szukające spokoju z dala od zatłoczonych plaż. Dla kogo jest to miejsce? Grotte de Lamartine sprawdzi się dla osób lubiących krótkie, ale wymagające pewnej sprawności spacery połączone z widokiem i kontekstem kulturowym. To nie jest atrakcja rodzinna z infrastrukturą turystyczną – nie ma tu kas, tablic informacyjnych na dużą skalę ani zaplecza gastronomicznego. Warto zabrać wygodne obuwie i zaplanować wizytę w porze, gdy światło najlepiej podkreśla krajobraz jeziora. Najczęstsze pytania Czy Grotte de Lamartine to prawdziwa jaskinia do zwiedzania? Nie w sensie rozbudowanego systemu podziemnego – to dwie płytkie wnęki skalne, wartość miejsca tkwi w widoku i historii literackiej, a nie w głębi groty. Ile czasu zajmuje dojście? Zejście ścieżką od drogi przy porcie w Bourdeau trwa około dziesięciu minut, powrót pod górę zajmuje nieco dłużej ze względu na podejście. Czy trasa jest trudna? Ścieżka jest wąska i nierówna, biegnie skrajem niewielkiego urwiska, dlatego zalecana jest ostrożność i odpowiednie obuwie, zwłaszcza w wilgotnych warunkach. Dlaczego grota jest związana z Alphonse'em de Lamartine? Poeta spędzał tu czas z Julie Charles w 1816 roku, a rok później napisał w tym miejscu wiersz „Jezioro" – jeden z najważniejszych tekstów francuskiego romantyzmu. Co widać z groty? Panoramę Lac du Bourget oraz okolicznych wzniesień, w tym kierunek na Chambotte, Revard i, przy dobrej widoczności, masyw Belledonne.

Lac glaciaire de Bionnassay

Saint-Gervais-les-Bains

Lac glaciaire de Bionnassay to niewielkie jezioro proglacjalne leżące u czoła lodowca Bionnassay, w gminie Saint-Gervais-les-Bains (Haute-Savoie), w sercu masywu Mont Blanc. Zbiornik powstaje z wód roztopowych spływających z lodowca i zmienia wygląd oraz rozmiar w zależności od pory roku — to typowe zjawisko dla jezior lodowcowych zasilanych bezpośrednio z topniejącego lodu. Gdzie dokładnie leży jezioro? Jezioro znajduje się powyżej hamletu Bionnassay (ok. 1320 m n.p.m.), na trasie prowadzącej w stronę Nid d'Aigle i lodowca. Od strony doliny woda z jeziora spływa potokiem, który ostatecznie łączy się z rzeką Bon Nant. Jak powstało to jezioro lodowcowe? Lac glaciaire de Bionnassay leży bezpośrednio u stóp jęzora lodowego, w miejscu gdzie lodowiec traci masę. Z czoła lodowca do wody osuwają się od czasu do czasu kamienie i głazy niesione przez przesuwający się lód, dlatego okolice zbiornika wymagają ostrożności. Dolna część lodowca bywa w dużej mierze pokryta gruzem skalnym, co dodatkowo zmienia jego wygląd z sezonu na sezon. Czym jest lodowiec Bionnassay? Lodowiec Bionnassay ma powierzchnię około 430 hektarów i długość blisko 5 km — to najmniejszy spośród wielkich lodowców francuskiej strony Mont Blanc. Jego język lodowy kończy się między dwiema wyraźnymi morenami bocznymi, widocznymi z kilku punktów widokowych dostępnych od strony Saint-Gervais Mont-Blanc. Jak dotrzeć w te okolice? Najwygodniejszym sposobem dojazdu jest Tramwaj Mont Blanc (TMB) — najwyżej położona linia kolejowa Francji. Łączy on stację Saint-Gervais–Le Fayet (580 m n.p.m.) ze stacją Nid d'Aigle (2372 m n.p.m.), skąd prowadzą dalej szlaki piesze w kierunku lodowca. Krótka pętla widokowa do punktu obserwacyjnego zajmuje około godziny w obie strony i jest oceniana jako łatwa. Dłuższe zejście wzdłuż morainy, bliżej czoła lodowca, trwa około półtorej godziny i bywa trudniejsze technicznie — miejscami trzeba pokonać odcinki zabezpieczone drabinkami. Piesi mogą też połączyć trasę ze szlakiem GR5 prowadzącym w stronę Bellevue. Na trasie znajduje się także kładka (passerelle) nad potokiem lodowcowym. Co warto wiedzieć przed wyprawą? Otoczenie jeziora to typowy wysokogórski teren u czoła aktywnego lodowca — warunki i dostępność zmieniają się z sezonu na sezon, a w pobliżu czoła lodu może dochodzić do spadania kamieni. Trasa w kierunku Nid d'Aigle jest sezonowa; warto sprawdzić aktualne otwarcie tramwaju i stan szlaków przed wyjazdem, najlepiej u lokalnych służb turystycznych w Saint-Gervais. Najczęstsze pytania Jak dojechać do lodowca i jeziora Bionnassay? Najprościej Tramwajem Mont Blanc ze stacji Saint-Gervais–Le Fayet do stacji Nid d'Aigle, a stamtąd pieszo szlakami widokowymi. Czy to jezioro jest bezpieczne do oglądania z bliska? Okolice czoła lodowca wymagają ostrożności — zdarza się, że z lodu osuwają się kamienie. Warto trzymać się wyznaczonych szlaków i punktów widokowych. Ile trwa dojście do punktu widokowego na lodowiec? Krótka, łatwa pętla widokowa zajmuje około godziny w obie strony; dłuższe zejście bliżej czoła lodowca to około półtorej godziny i wymaga lepszej kondycji. Czy lodowiec Bionnassay jest duży? Ma około 430 hektarów powierzchni i prawie 5 km długości — to najmniejszy z wielkich lodowców po francuskiej stronie Mont Blanc, ale wciąż robi wrażenie swoją dziką scenerią. Dokąd odpływa woda z jeziora? Potokiem spływającym w dolinę, który łączy się z rzeką Bon Nant.

Lac des Cordes

Cervières

Lac des Cordes to niewielkie jezioro górskie w gminie Cervières, w departamencie Hautes-Alpes, w regionie Briançonnais na południowym wschodzie Francji. Zbiornik leży na wysokości 2446 m n.p.m., u podnóża północnej ściany szczytu Pic de Rochebrune, i zajmuje powierzchnię zaledwie 0,02 km² — to raczej kameralne, górskie oczko wodne niż rozległe jezioro, ale jego położenie w otoczeniu skalnych ścian i alpejskich łąk czyni je jednym z chętniej odwiedzanych celów pieszych wycieczek w dolinie Cerveyrette. Gdzie dokładnie leży jezioro? Lac des Cordes znajduje się w bocznej dolinie potoku Cerveyrette, na terenie gminy Cervières, kilka kilometrów od Briançon. Otacza je krajobraz typowy dla tej części Alp: strome zbocza, resztki lasu modrzewiowego powyżej granicy zwartej roślinności oraz skalna ściana Pic de Rochebrune wznosząca się niemal bezpośrednio nad taflą wody. Ze względu na wysokość jezioro bywa zasypane śniegiem przez większą część roku, więc realny sezon na odwiedziny to lato i wczesna jesień. Jak dojść nad Lac des Cordes? Punktem wyjścia jest niewielka osada Les Chalps, gdzie samochód zostawia się na parkingu przy miejscu zwanym Bourgea. Stąd szlak najpierw schodzi w kierunku koryta Cerveyrette, które przekracza się kładką. Za mostkiem zaczyna się główny, najbardziej wymagający odcinek trasy — ścieżka pnie się serpentynami przez las, a w jednym miejscu prowadzi przez krótki fragment skalny zabezpieczony liną. Po tym technicznym odcinku ścieżka mija ostatnie modrzewie i wypłaszcza się, prowadząc przez podmokłą łąkę aż do brzegu jeziora. Całe podejście wymaga dobrej kondycji i pewnego kroku, ale nie wymaga sprzętu wspinaczkowego. Czy jezioro leży na terenie chronionym? Tak. Rejon Lac des Cordes wchodzi w skład obszaru Natura 2000 „Rochebrune – Izoard – Vallée de la Cerveyrette", chroniącego mozaikę siedlisk górskich: lasy, torfowiska i hale. Odwiedzającym zaleca się poruszanie wyłącznie wyznaczonymi ścieżkami, trzymanie psów na smyczy i zabieranie śmieci ze sobą. Rozbijanie namiotów i rozpalanie ognisk jest zabronione, dopuszczalny jest natomiast biwak bez namiotu na jedną noc. Najczęstsze pytania Jak wysoko leży Lac des Cordes? Jezioro znajduje się na wysokości 2446 m n.p.m., w bezpośrednim sąsiedztwie północnej ściany Pic de Rochebrune. Jak duże jest jezioro? Powierzchnia zbiornika wynosi około 0,02 km², co czyni go niewielkim jeziorem górskim, a nie rozległym akwenem. Skąd najlepiej wyruszyć na szlak? Najwygodniejszym punktem startowym jest parking przy Bourgea, w pobliżu osady Les Chalps w gminie Cervières. Czy trasa jest trudna? Podejście prowadzi stromymi serpentynami przez las oraz przez krótki odcinek zabezpieczony liną na skale, dlatego wymaga dobrej kondycji, choć nie technicznych umiejętności wspinaczkowych. Czy można się tam wykąpać lub rozbić obóz? Ze względu na status obszaru Natura 2000 obowiązuje zakaz rozbijania namiotów i rozpalania ognisk; dozwolony jest jedynie biwak bez namiotu na jedną noc, a odwiedzający powinni trzymać się wyznaczonych ścieżek.

Lac de Viry

Viry

Lac de Viry to zbiornik wodny w gminie Viry, w departamencie Górna Sabaudia (Haute-Savoie), we francuskiej części regionu genewskiego (Genevois), tuż przy granicy ze Szwajcarią i niedaleko Saint-Julien-en-Genevois. Gdzie dokładnie leży Lac de Viry? Gmina Viry to największa co do powierzchni gmina kantonu Saint-Julien-en-Genevois, sąsiadująca z Vers, Saint-Julien-en-Genevois i Feigères, około 18 km na południowy zachód od Annemasse. To pogranicze francusko-szwajcarskie o wiejskim, pofałdowanym charakterze — pola, lasy i niewielkie wzniesienia u podnóża pasma Vuache. Przez teren gminy, na granicy z sąsiednią Valleiry, ciągnie się kompleks leśny Grands Bois, jeden z większych obszarów zielonych po francuskiej stronie aglomeracji genewskiej. Co warto wiedzieć o okolicy zbiornika? Ten fragment Górnej Sabaudii jest przede wszystkim celem wypadów pieszych i konnych — w promieniu kilku kilometrów od Viry wytyczono kilkadziesiąt szlaków, część ze śladem GPS, prowadzących m.in. dawnymi drogami Pays du Vuache oraz przez wspomniany las Grands Bois. Gmina ma też tradycję lokalnego wędkarstwa: na jej terenie działają zbiorniki hodowlane zarybiane pstrągiem tęczowym oraz rybami karpiowatymi, typowe dla wiejskich terenów Haute-Savoie. Nie należy jednak mylić Lac de Viry z podobnie nazwanymi akwenami w innych regionach Francji (np. w Jurze czy pod Paryżem) — to zupełnie inne miejsca, mimo zbieżnej nazwy. Jak stąd do Genewy? Viry leży praktycznie na przedmieściach szwajcarskiej metropolii, po francuskiej stronie granicy. Dojazd samochodem do centrum Genewy albo do Saint-Julien-en-Genevois zajmuje zwykle nie więcej niż pół godziny, co czyni tę okolicę wygodną bazą dla osób pracujących lub mieszkających po obu stronach granicy. Najczęstsze pytania Czy nad Lac de Viry można się kąpać? Brak potwierdzonych informacji o oficjalnym, strzeżonym kąpielisku przy tym zbiorniku — pod tym względem warto sprawdzić bezpośrednio aktualną ofertę gminy lub regionu genewskiego. Czy w okolicy da się łowić ryby? Tak, w gminie Viry funkcjonują zbiorniki wędkarskie zarybiane m.in. pstrągiem tęczowym oraz rybami karpiowatymi, popularne wśród miejscowych. Jak daleko jest do Genewy? Kilkanaście kilometrów — dojazd samochodem zajmuje zwykle od kilkunastu do trzydziestu minut. Czy to ten sam Lac de Viry, co w Jurze albo pod Paryżem? Nie. To odrębny zbiornik, w gminie Viry w Haute-Savoie — nazwa jest zbieżna z innymi akwenami we Francji, ale chodzi o inne miejsca.

Lac de Souliers

Château-Ville-Vieille

Lac de Souliers to niewielkie jezioro górskie leżące na wysokości około 2492 m n.p.m. w gminie Château-Ville-Vieille, w sercu Parku Naturalnego Queyras (Hautes-Alpes, Francja). Ze względu na niemal idealnie okrągły kształt miejscowi nazywają je "okiem Queyras" (l'œil du Queyras) — z góry przypomina bowiem błękitną tęczówkę wpisaną w zielone hale. Skąd ten okrągły kształt? Nietypowa, kolista forma zbiornika nie jest przypadkiem. Jezioro powstało w zagłębieniu, które uformowało się w wyniku rozpuszczania podziemnego złoża gipsu — proces ten stopniowo wytworzył lejkowate wgłębienie w terenie, wypełnione dziś wodą. To właśnie ta geologia, rzadka w tej części Alp, odpowiada za regularność brzegów, tak charakterystyczną dla Lac de Souliers. Otoczenie i krajobraz Wokół tafli rozciągają się rozległe hale, które latem służą jako pastwiska dla bydła i owiec. Widoki są tu otwarte na cały masyw Queyras, a przy dobrej pogodzie z okolic jeziora dostrzec można charakterystyczną sylwetkę Mont Viso, najwyższego szczytu Alp Kotyjskich. Miejsce jest odsłonięte na wiatr, więc nawet w środku lata bywa tu chłodniej niż w dolinie. Jak dotrzeć na miejsce Do Lac de Souliers prowadzą dwie popularne trasy piesze. Z hamletu Souliers (Château-Ville-Vieille) Wyjście na szlak znajduje się przy kaplicy Saint-Pierre w wiosce Souliers, dojazd drogą D544 (przez Guillestre, D902 i D947). Trasa prowadzi początkowo przez las, następnie stromiej pod górę w kierunku Col du Tronchet, skąd schodzi się już wzdłuż potoku spływającego z jeziora. To spacer rodzinny, niewymagający technicznie, ale z odcinkami o sporym nachyleniu — dojście zajmuje około 2 godzin 20 minut. Warto zabrać zapas wody, bo po drodze nie ma źródeł. Od strony Col d'Izoard (Arvieux) Krótsza opcja startuje z parkingu Casse Déserte przy przełęczy Col d'Izoard. Różnica wysokości do pokonania to niecałe 300 metrów, a całe podejście zajmuje mniej niż godzinę — to najszybszy sposób, by zobaczyć jezioro, chętnie wybierany przez rodziny z dziećmi. Kiedy warto przyjechać Jezioro jest w pełni dostępne od lipca do września, gdy śnieg zejdzie ze stoków, a hale pokrywają się zielenią. To wtedy okolica tętni życiem turystycznym — miejsce jest chętnie odwiedzane na piknik czy krótki odpoczynek w trakcie dłuższych wędrówek po Queyras. Najczęstsze pytania Jak wysoko leży Lac de Souliers? Jezioro znajduje się na wysokości około 2492 metrów n.p.m. Dlaczego jezioro nazywane jest "okiem Queyras"? Ze względu na niemal idealnie okrągły kształt tafli, dobrze widoczny zwłaszcza z lotu ptaka lub z okolicznych zboczy. Która trasa jest łatwiejsza? Krótsza i mniej wymagająca jest trasa od Col d'Izoard (parking Casse Déserte) — mniej niż godzina marszu i niecałe 300 m przewyższenia. Dojście od strony Souliers trwa dłużej (ok. 2 godz. 20 min) i ma bardziej strome odcinki. Czy da się tam dotrzeć z dziećmi? Tak, obie trasy uchodzą za rodzinne, choć warto zabrać odpowiednią ilość wody i ciepłą odzież ze względu na wiatr na wysokości. Czy nad jeziorem można się kąpać? Ze względu na wysokość, wystawienie na wiatr i chłodną wodę, jezioro traktowane jest przede wszystkim jako punkt widokowy i miejsce na piknik, a nie kąpielisko.

Lac Vert

Névache

Lac Vert to niewielkie jezioro górskie leżące w gminie Névache, w departamencie Hautes-Alpes, na wysokości około 1830 m n.p.m. Znajduje się w bocznej dolince Vallée Étroite, odgałęzieniu doliny Clarée, tuż przy granicy z Włochami — ten fragment terenu należał zresztą do Włoch aż do traktatu pokojowego z 1947 roku, kiedy przyłączono go do Névache. Jezioro słynie z niezwykłego, intensywnie zielonego koloru wody, który zawdzięcza obecności glonów rozwijających się w jego toni. Ta barwa, w połączeniu z otaczającymi szczytami i lasem, sprawia, że miejsce to jest jednym z chętniej odwiedzanych celów spacerowych w dolinie Clarée. Jak dojść do Lac Vert? Punktem wyjścia na szlak jest przysiółek Granges de la Vallée Étroite, do którego dojeżdża się drogą prowadzącą od Névache w stronę Col de l'Échelle. Trasa jest oznakowana i uznawana za łatwą — w zależności od wybranego wariantu spacer w jedną stronę zajmuje od około 45 minut do nieco ponad godziny, a przewyższenie do pokonania wynosi od stu do niespełna dwustu metrów. Ścieżka prowadzi częściowo przez las, po drodze mija drewnianą kładkę nad potokiem płynącym przez dolinkę Vallée Étroite, a ostatni odcinek podejścia otwiera widok na taflę jeziora. Co warto wiedzieć przed wizytą? Ze względu na niewielki dystans i umiarkowane przewyższenie trasa nadaje się dla rodzin z dziećmi — wiele osób zabiera ze sobą prowiant na piknik nad brzegiem. Warto jednak pamiętać, że władze gminy Névache zabraniają kąpieli oraz jakichkolwiek aktywności wodnych na jeziorach na jej terenie, w tym na Lac Vert — dotyczy to również pływania na materacach czy w kajakach. Jezioro pozostaje więc celem wycieczki widokowej, a nie miejscem wypoczynku nad wodą. Co widać z okolic jeziora? Z otoczenia Lac Vert i z samego szlaku dojściowego rozciągają się widoki na okoliczne szczyty, między innymi masyw Mont Thabor oraz Grand Séru, a także grupę wzniesień znaną lokalnie jako Rois Mages. Roślinność wzdłuż ścieżki jest typowo alpejska — spotkać można kozłki, jaskry i różne gatunki bodziszków, które kwitną w sezonie letnim. Otoczenie jeziora, mimo popularności trasy, zachowało dziki charakter typowy dla wysokogórskich zakątków doliny Clarée. Kiedy najlepiej wybrać się na Lac Vert? Najlepszy okres na wędrówkę przypada na miesiące letnie, gdy szlak jest wolny od śniegu, a roślinność w pełni rozkwitu. Wiosną i wczesnym latem w wyższych partiach mogą jeszcze zalegać płaty śniegu, co warto sprawdzić przed wyjazdem, zwłaszcza jeśli plan zakłada dalszą wędrówkę w głąb doliny Vallée Étroite. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie znajduje się Lac Vert? Jezioro leży w gminie Névache, w dolince Vallée Étroite, będącej odnogą doliny Clarée w departamencie Hautes-Alpes, blisko granicy francusko-włoskiej. Skąd bierze się zielony kolor wody? Charakterystyczna barwa jeziora wynika z obecności glonów rozwijających się w jego wodach. Czy można się kąpać w Lac Vert? Nie. Gmina Névache wprowadziła zakaz kąpieli i innych aktywności wodnych na wszystkich jeziorach na swoim terenie. Skąd wyrusza się na szlak do jeziora? Trasa zaczyna się w przysiółku Granges de la Vallée Étroite, dokąd prowadzi droga od Névache. Czy trasa nadaje się dla dzieci? Tak, ze względu na krótki dystans i niewielkie przewyższenie jest to popularny wybór na rodzinny spacer z piknikiem nad brzegiem. Jakie szczyty widać z okolic jeziora? Z trasy i okolic samego jeziora widoczne są między innymi Mont Thabor, Grand Séru oraz szczyty znane jako Rois Mages.

Lac des Brenets

Villers-le-Lac

Lac des Brenets, po francuskiej stronie znany jako Lac de Chaillexon, to jezioro leżące wprost na granicy Francji i Szwajcarii, wcięte w koryto rzeki Doubs pomiędzy Villers-le-Lac (Haut-Doubs) a szwajcarską miejscowością Les Brenets w kantonie Neuchâtel. To jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów pogranicza jurajskiego – wąska, wijąca się tafla wody otoczona zalesionymi, wapiennymi zboczami, z których korzystają zarówno francuscy, jak i szwajcarscy turyści. Jak powstało to graniczne jezioro? Zagłębienie, w którym leży jezioro, ukształtowane zostało przez działanie lodowca, a samo jezioro powstało w wyniku naturalnej zapory – osunięcia skalnego sprzed około 12 000 lat, które przegrodziło dolinę Doubs. Od tamtej pory rzeka spiętrza się w tym miejscu, zanim ponownie znajdzie ujście niżej. Woda dzieli się na trzy baseny, z których dwa dolne określane są wspólnie jako Gorges du Doubs (Gardziele Doubs) – tam koryto zwęża się między stromymi, zalesionymi skałami sięgającymi około 50 metrów wysokości. Dlaczego poziom wody bywa tak zmienny? Lac des Brenets jest zasilany wyłącznie przez rzekę Doubs, więc jego stan zależy bezpośrednio od opadów i roztopów. Przepływ potrafi wahać się niemal od zera do ponad 300 m³/s, a przy długotrwałej suszy jezioro może niemal całkowicie wyschnąć, odsłaniając dno – takie sytuacje odnotowano między innymi w 2018 i 2022 roku. To zjawisko regularnie przyciąga uwagę mieszkańców regionu i mediów po obu stronach granicy. Co znajduje się na końcu jeziora? Na dolnym krańcu zbiornika Doubs spada wodospadem Saut du Doubs, liczącym około 27 metrów wysokości. Miejsce to ma status Grand Site National i jest jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji przyrodniczych regionu Franche-Comté. Kilkaset metrów dalej most łączy francuski i szwajcarski brzeg jeziora, co pozwala bez formalności przejść z jednego kraju do drugiego. Jak zwiedzić jezioro i wodospad? Z przystani w Villers-le-Lac odpływają elektryczne statki spacerowe z górnym pokładem, oferujące skomentowany rejs po meandrach Doubs i po samym jeziorze. Trasa w obie strony liczy około 14 kilometrów, a rejs bez przystanku trwa około godziny; wersja z postojem przy punktach widokowych nad Saut du Doubs zajmuje około dwóch godzin i piętnastu minut. Alternatywą jest dotarcie na piechotę – z parkingu przy Vions szlak do wodospadu i punktów widokowych liczy około 5 kilometrów w obie strony i 200 metrów przewyższenia. Okolicę przecina również szlak GR5, popularny wśród turystów pieszych wędrujących przez Jurę. Co dzieje się na jeziorze zimą? Gdy nadchodzą mrozy, zamarznięta powierzchnia Lac des Brenets zamienia się w naturalne lodowisko, opisywane lokalnie jako jedno z największych w Europie. Mieszkańcy Villers-le-Lac i Les Brenets na bieżąco sprawdzają grubość lodu, by ocenić, czy jazda na łyżwach jest bezpieczna – sezon łyżwiarski trwa zwykle od kilku do najwyżej kilkudziesięciu dni w roku, w zależności od warunków pogodowych. Najczęstsze pytania Czy Lac des Brenets i Lac de Chaillexon to to samo jezioro? Tak. To ta sama akwen wodny – nazwa szwajcarska (Lac des Brenets) odnosi się do kantonu Neuchâtel, a francuska (Lac de Chaillexon) do gminy Villers-le-Lac. Skąd wypływa jezioro i dokąd prowadzi rzeka dalej? Jezioro leży na rzece Doubs; poniżej niego woda spada wodospadem Saut du Doubs i płynie dalej w głąb Francji. Czy da się przejść pieszo na drugą stronę granicy? Tak, most nad jeziorem łączy brzeg francuski i szwajcarski, a ruch pieszy w tym miejscu odbywa się bez kontroli granicznej. Czy jezioro zawsze ma wysoki poziom wody? Nie – z powodu wahań przepływu Doubs jezioro potrafi mocno opaść, a w skrajnych przypadkach niemal całkowicie wyschnąć. Czy można popłynąć statkiem aż do wodospadu? Tak, rejsy z Villers-le-Lac prowadzą w stronę Saut du Doubs, z możliwością postoju przy punktach widokowych nad kaskadą.

Lac de Belledonne

Allemond

Lac de Belledonne to górskie jezioro leżące w gminie Allemond, w dolinie Eau d'Olle, u podnóża Grand Pic de Belledonne, na południowym stoku łańcucha Belledonne we francuskim departamencie Isère. Woda spoczywa na wysokości ok. 2160–2170 m n.p.m. i zajmuje niewielką powierzchnię, szacowaną na niespełna 2 hektary, co czyni je kameralnym, ale efektownym celem wycieczek w tym rejonie Alp. Gdzie leży Lac de Belledonne? Jezioro znajduje się w masywie Belledonne — łańcuchu górskim ciągnącym się na długości około 60 km między dolinami Isère i Romanche, o szerokości 10–15 km. Najwyższym punktem masywu jest Grande Lance de Domène (2977 m n.p.m.), a w całym paśmie znajduje się ponad 50 szczytów przekraczających 2500 m. Zbudowany jest głównie ze skał krystalicznych — granitu, gnejsu i łupków — co nadaje okolicy surowy, skalisty charakter, przełamany zielenią świerkowych lasów i hal. Jak dojść nad jezioro? Punktem wyjścia jest parking w Coteyssard, powyżej Allemond — dojazd prowadzi lokalną drogą zwaną La Traverse, z parkingiem przy potoku Dreyta na wysokości ok. 1275 m n.p.m. Trasa piesza w obie strony liczy około 11 km, a suma podejść to około 916 m przewyższenia, co plasuje wędrówkę w kategorii trudnych. Przejście zajmuje zwykle około 4 godzin w obie strony. Szlak prowadzi kolejno przez kilka pięter roślinności: najpierw las, potem przystanek przy schronisku Cabane du Chazeau, dalej hale pasterskie, a na końcu partia skalno-piarżysta o czysto mineralnym charakterze, tuż przed samym jeziorem. Co widać z okolic jeziora? Otoczenie ma dziki, surowy charakter — jezioro leży w cieniu okolicznych szczytów, z widokiem na grań Croix de Belledonne oraz, po przeciwnej stronie doliny, na masywy Grandes Rousses i Rissiou. To właśnie ten kontrast — skaliste, wysokogórskie otoczenie i spokojna tafla wody — przyciąga tu turystów szukających mniej zatłoczonych tras niż te prowadzące do bardziej znanych jezior Alp Francuskich. Kiedy najlepiej tam wybrać się? Najlepszym momentem na wycieczkę jest wiosna, gdy wokół jeziora utrzymują się jeszcze płaty śniegu, tworzące malowniczą scenerię. Ze względu na wysokość położenia jezioro bywa częściowo zamarznięte aż do wczesnego lata, dlatego warto sprawdzić aktualne warunki śniegowe przed wyjściem, zwłaszcza w maju i czerwcu. Najczęstsze pytania Czy Lac de Belledonne to to samo jezioro co Lac de la Sagne w Allemond? Nie. Choć oba zbiorniki leżą na terenie tej samej gminy Allemond, to odrębne jeziora, o innym położeniu i charakterze — nie należy ich ze sobą mylić. Jak długo trwa wędrówka nad jezioro? Cała trasa w obie strony zajmuje zwykle około 4 godzin, przy dystansie ok. 11 km i przewyższeniu rzędu 916 m. Czy trasa jest odpowiednia dla początkujących? Szlak jest klasyfikowany jako trudny, ze względu na długość, przewyższenie i końcowy odcinek przez piarżyska — wskazane jest wcześniejsze doświadczenie w górskich wędrówkach. Skąd najlepiej wyruszyć na szlak? Standardowym punktem startu jest parking przy Coteyssard nad Allemond, dostępny drogą La Traverse, z możliwością zaparkowania przy potoku Dreyta na wysokości ok. 1275 m. Czy jezioro zamarza? Ze względu na wysokość położenia lustro wody bywa częściowo pokryte śniegiem i lodem jeszcze na początku lata.

Lac de Bracca

Bastelica

Lac de Bracca to niewielkie jezioro górskie leżące w gminie Bastelica, w departamencie Korsyka Południowa (Corse-du-Sud), w masywie Monte Renoso w centralnej części Korsyki. Zbiornik znajduje się na wysokości ponad 2000 m n.p.m., co czyni go jednym z najwyżej położonych jezior na wyspie. Otoczenie tworzą nagie, granitowe grzbiety i strome zbocza typowe dla korsykańskich gór powyżej granicy lasu. Gdzie leży Lac de Bracca? Jezioro znajduje się około 40 km na północny wschód od Ajaccio, w sercu masywu Monte Renoso — pasma, którego najwyższy szczyt sięga 2352 m n.p.m. i uznawany jest za jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych centralnej Korsyki. Współrzędne geograficzne to w przybliżeniu 42,0494 N, 9,115 E. Sam zbiornik ma nietypowy, podkowiasty kształt, a jego taflę dzieli niewielki granitowy cypel wystający niemal na środek jeziora. Powierzchnia zbiornika jest niewielka — mniejsza niż jeden hektar — co sprawia, że mimo wysokogórskiej scenerii wokół Lac de Bracca ma kameralny, wręcz intymny charakter. Jak dotrzeć nad jezioro? Dostęp do Lac de Bracca prowadzi przez Col de Scalella (przełęcz Scalella) i jest zaliczany do tras wymagających — stromych, kamienistych, bez cienia przez większość dnia. Trasa nie jest polecana początkującym: konieczne jest dobre przygotowanie kondycyjne, odpowiednie obuwie trekkingowe oraz zaplanowanie wyjścia z zapasem czasu, wody i odzieży chroniącej przed wiatrem. Ze względu na wysokość i charakter podłoża pogoda w rejonie potrafi się zmieniać gwałtownie, dlatego wyjście warto planować w stabilnych warunkach, najlepiej od późnej wiosny do wczesnej jesieni — poza tym okresem wyższe partie szlaku bywają zasypane śniegiem. Co warto zobaczyć w okolicy? Masyw Monte Renoso słynie z kilku jezior polodowcowych, a Lac de Bracca jest jednym z nich, obok szerzej znanego jeziora Bastani. Region oferuje też trasy prowadzące granią w stronę szczytów, w tym Punta alla Vetta, skąd rozciąga się panorama obejmująca cyrk Pozzi oraz sąsiednie wierzchołki, między innymi Monte Torto. To miejsce dla turystów szukających górskiej ciszy z dala od wybrzeża — wyraźnego kontrastu wobec typowych, nadmorskich atrakcji Korsyki. Dla kogo jest ta wycieczka? Ze względu na wysokość, brak infrastruktury i wymagający teren, wyprawa nad Lac de Bracca sprawdzi się przede wszystkim dla doświadczonych turystów górskich, przyzwyczajonych do wysokogórskich szlaków bez łatwej, w pełni oznakowanej ścieżki. Nie jest to miejsce dla rodzin z małymi dziećmi ani dla osób szukających krótkiego, spokojnego spaceru. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie znajduje się Lac de Bracca? W gminie Bastelica, w departamencie Corse-du-Sud, w masywie Monte Renoso w centralnej Korsyce, około 40 km na północny wschód od Ajaccio. Na jakiej wysokości leży jezioro? Na wysokości ponad 2000 m n.p.m. — to jedno z najwyżej położonych jezior na Korsyce. Jak dojść do jeziora? Najbardziej znana trasa prowadzi przez Col de Scalella; jest to szlak stromy i wymagający, przeznaczony dla doświadczonych pieszych turystów górskich. Kiedy najlepiej zaplanować wyjście? Od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy szlak jest wolny od śniegu, a pogoda w górach bardziej stabilna. Czy w okolicy są inne jeziora? Tak, masyw Monte Renoso ma kilka jezior polodowcowych, w tym bardziej znane jezioro Bastani.

Lac de Fontaine

Vacheresse

Lac de Fontaine to niewielkie górskie jezioro leżące na terenie gminy Vacheresse, w dolinie Abondance, w samym sercu masywu Chablais w Górnej Sabaudii. Zbiornik znajduje się na wysokości około 1330 m n.p.m. i zajmuje powierzchnię zaledwie jednego hektara, co czyni go kameralnym, spokojnym miejscem z dala od tłumów, mimo że jest stosunkowo łatwo dostępny. Jak dojechać do jeziora? Z centrum Vacheresse prowadzi droga w kierunku szałasów Bise (Chalets de Bise) oraz doliny Bise-Ubine, którą można dotrzeć do jeziora samochodem — odległość od wsi wynosi około 2 km. Przy jeziorze znajduje się bezpłatny parking. Dostęp do tego miejsca uzależniony jest od warunków śniegowych i praktycznie ograniczony do okresu od maja do połowy listopada — poza sezonem droga bywa zasypana śniegiem. Co charakteryzuje ten zbiornik? Lac de Fontaine ma charakter podmokłego, torfowiskowego jeziora górskiego, otoczonego lasem i pastwiskami, na zachód od masywu Cornettes de Bise. Ze względu na kruchość tutejszego środowiska wodnego i roślinności bagiennej kąpiel w jeziorze nie jest zalecana — warto ograniczyć się do spaceru brzegiem i obserwacji przyrody. Wokół zbiornika prowadzi łatwa, płaska ścieżka, którą można obejść jezioro w całości, a stąd dalej kontynuować spacer aż do szałasów Bise. Czy można tu łowić ryby? Tak, jezioro jest chętnie odwiedzane przez wędkarzy. W wodach Lac de Fontaine występują pstrąg potokowy, pstrąg tęczowy oraz strzebla (minnow) — gatunek często spotykany w tego typu górskich, chłodnych zbiornikach. Jakie są możliwości pieszych wędrówek w okolicy? Lac de Fontaine stanowi wygodny punkt wyjścia dla kilku szlaków w masywie Chablais. Stąd można wyruszyć w stronę Pointe de Bénévent (2069 m) — trasa wymagająca nieco więcej kondycji, prowadząca przez pastwiska i skalisty teren. Popularna jest też pętla przez pastwiska Semy i Bouaz, skąd przy dobrej pogodzie roztaczają się widoki na Jezioro Genewskie. Z okolic jeziora wyrusza również szlak prowadzący do Lac de Darbon — innego, odrębnego jeziora położonego w tej samej gminie, do którego dochodzi się przez pastwiska Darbon. Warto pamiętać, że to dwa różne akweny, mimo bliskiego sąsiedztwa i wspólnego punktu startowego wielu tras. Czy jezioro nadaje się na wycieczkę rowerową? Dojazd do Lac de Fontaine jest możliwy również rowerem — zarówno szosowym, jak i górskim. Podjazd od centrum Vacheresse ma regularne, niezbyt strome nachylenie, dzięki czemu trasa jest wykonalna dla średnio wprawnych rowerzystów, choć wymaga pewnej kondycji ze względu na różnicę wysokości. Najczęstsze pytania Jaka jest wysokość, na której leży Lac de Fontaine? Jezioro znajduje się na wysokości około 1330 m n.p.m., w gminie Vacheresse. Czy można się tu kąpać? Nie, kąpiel jest odradzana ze względu na potrzebę ochrony delikatnego, podmokłego ekosystemu jeziora. Czy dojazd jest możliwy przez cały rok? Nie — dostęp zależy od warunków śniegowych i zwykle obejmuje okres od maja do połowy listopada. Czy Lac de Fontaine to to samo jezioro co Lac de Darbon? Nie. To dwa odrębne jeziora w gminie Vacheresse, połączone jednak wspólnym szlakiem pieszym prowadzącym przez pastwiska Darbon. Czy w jeziorze można łowić ryby? Tak, zbiornik jest popularny wśród wędkarzy — występuje w nim pstrąg potokowy, pstrąg tęczowy i strzebla.

Lac de la Noire

Saint-Paul-sur-Ubaye

Lac de la Noire to wysokogórskie jezioro położone na wysokości 2887 m n.p.m. w gminie Saint-Paul-sur-Ubaye, w dolinie Haute Ubaye (Alpes-de-Haute-Provence). Leży na zachodnim stoku Tête des Toillies (3175 m), tuż przy przełęczy Col de la Noire, w strefie granicznej między doliną Ubaye a Queyras — kilka kilometrów od granicy z Włochami. To jeden z mniej uczęszczanych zbiorników tej części Alp Południowych, doceniany przez wędrowców szukających ciszy z dala od popularniejszych szlaków doliny. Gdzie dokładnie leży jezioro? Lac de la Noire znajduje się w masywie otaczającym Chambeyron, na wysokogórskim terenie na pograniczu Alpes-de-Haute-Provence i Hautes-Alpes. Współrzędne jeziora to około 44°39'05" N, 6°56'13" E. Od wschodu górują nad nim Tête des Toillies (3175 m) i Pic de la Farneireta (3134 m), od zachodu Roche Noire (3134 m) i Péouvou (3232 m), a w oddali widoczny jest masyw Bric de Rubren, zwany też Mongioia (3340 m) — szczyt leżący już po włoskiej stronie granicy. Jak dojść nad jezioro? Najczęstszy punkt wyjścia to wioska Saint-Véran (2042 m), znana z posiadania najwyżej położonego kościoła parafialnego w Europie. Stamtąd szlak prowadzi doliną Aigue Blanche do kaplicy Chapelle de Clausis, skąd rusza oznakowana ścieżka na przełęcz Col de la Noire (2955 m). W sezonie letnim dolinę obsługuje regulowany transport wahadłowy, ograniczający ruch samochodowy na wrażliwym terenie wysokogórskim. Z przełęczy do samego jeziora schodzi się już tylko kilka minut — Col de la Noire stanowi naturalny punkt widokowy, z którego jezioro widać jak na dłoni, zanim jeszcze się do niego zejdzie. Co wyróżnia geologię tego miejsca? Dno i otoczenie jeziora zbudowane są z ofiolitów — skał powstałych na dnie prehistorycznego oceanu Tetydy, około 150 milionów lat temu, na głębokości przekraczającej 3000 metrów. To właśnie ta historia geologiczna nadaje okolicy niezwykłą kolorystykę: zielone i czarne serpentynity mieszają się tu z bazaltami o charakterystycznej strukturze poduszkowej (tzw. pillow lava), jasnymi marmurami oraz miejscami z włóknami azbestu. Fragmenty dawnego dna oceanicznego, dziś wypiętrzone na wysokość niemal 3000 metrów, to rzadkość w skali Alp Zachodnich i dodatkowy powód, dla którego trasa bywa polecana miłośnikom geologii terenowej. Jaka przyroda towarzyszy jezioru? Surowe, skaliste otoczenie Lac de la Noire jest domem dla około 21 gatunków roślin endemicznych lub rzadkich, przystosowanych do skrajnych warunków wysokogórskich i specyficznego, ubogiego w składniki odżywcze podłoża ofiolitowego. Wśród fauny o szczególnym znaczeniu przyrodniczym wymienia się między innymi pardwę górską oraz orłosępa brodatego, ptaka charakterystycznego dla najwyższych partii Alp Południowych. Dla kogo jest ta trasa? Ze względu na wysokość (blisko 2900 m) i skalisty, wymagający teren trasa nadaje się dla wędrowców z doświadczeniem górskim, przygotowanych na zmienną pogodę i strome odcinki w pobliżu przełęczy. Najlepszym okresem na wyprawę jest lato, gdy szlak i dolina Aigue Blanche są w pełni dostępne, a transport wahadłowy ułatwia dojazd do punktu startowego. Najczęstsze pytania Czy Lac de la Noire to to samo jezioro co Lac des Neuf Couleurs lub Lac de Longet? Nie. To odrębne zbiorniki, choć wszystkie leżą w gminie Saint-Paul-sur-Ubaye i w tej samej wysokogórskiej części doliny Ubaye. Lac de la Noire wyróżnia położenie przy Col de la Noire i bliskość Tête des Toillies. Jak długo trwa dojście nad jezioro? Trasa prowadzi od Saint-Véran przez dolinę Aigue Blanche i Chapelle de Clausis na Col de la Noire, skąd do jeziora pozostaje już tylko kilkuminutowe zejście. Czy dojazd wymaga specjalnych zezwoleń? W sezonie letnim obowiązuje regulowany transport wahadłowy w dolinie Aigue Blanche, mający chronić wrażliwy ekosystem wysokogórski przed nadmiernym ruchem samochodowym. Czy jezioro nadaje się na kąpiel? Ze względu na wysokość i temperaturę wody typową dla jezior powyżej 2800 m, miejsce to pełni przede wszystkim funkcję punktu widokowego i przystanku na trasie, a nie kąpieliska.

Lac de la Douche

Le Monêtier-les-Bains

Lac de la Douche to niewielkie jezioro górskie leżące na wysokości 1901 m n.p.m. w Parku Narodowym Écrins, w gminie Le Monêtier-les-Bains w departamencie Hautes-Alpes. Znajduje się w dolinie Petit Tabuc, powyżej osady Le Casset, u stóp Glacier du Casset (lodowca Casset) i niedaleko stacji narciarskiej Serre Chevalier. Zabarwienie wody zmienia się w zależności od pory roku i światła — od jasnoszarego po intensywny odcień opalizującego błękitu. Jak dojść do Lac de la Douche? Punktem wyjścia jest parking przy wiosce Le Casset, oddalonej o około 2 km od centrum Le Monêtier-les-Bains i 17 km od Briançon (dojazd drogami D1091 i D300). Szlak prowadzi główną uliczką wsi, a następnie skręca przy drugim moście na rzece Guisane. Dalej ścieżka biegnie wzdłuż potoku Petit Tabuc, najpierw przez łąki kośne, potem wchodzi w las modrzewiowy. Po minięciu bariery i mostku przy Clot du Gué szlak wznosi się przez las modrzewiowy aż do polany Grand Pré (1683 m), a stamtąd dalej do jeziora. Trasa liczy około 8,2 km w obie strony i zajmuje przeciętnie 2,5 godziny marszu. Czy trasa jest trudna? Nie — to wycieczka o charakterze rodzinnym, oceniana jako łatwa, dostępna również dla dzieci. Różnica wzniesień jest umiarkowana, a szlak w większości prowadzi łagodnym, regularnym podejściem przez las. Dla osób szukających dłuższej wyprawy istnieje możliwość przedłużenia trasy w kierunku Col d'Arsine. Co można zobaczyć po drodze? Łąki w dolnej części szlaku bywają o świcie odwiedzane przez sarny, a w wyższych partiach lasu modrzewiowego można natknąć się na kozice. Sam odcinek prowadzący wzdłuż potoku Petit Tabuc i przez las oferuje zróżnicowany krajobraz górski — od łąk po skalisty teren wokół jeziora. Po dotarciu nad Lac de la Douche rozciąga się widok na Glacier du Casset, który jest jednym z głównych powodów popularności tego miejsca. Czy jezioro leży na terenie parku narodowego? Tak, Lac de la Douche znajduje się w granicach Parku Narodowego Écrins, a trasa dojściowa pokrywa się częściowo z przebiegiem szlaku GR 54, okrążającego masyw Écrins. Obowiązują tu zasady ochrony przyrody typowe dla parku narodowego. Czy można się kąpać lub przyjść z psem? Kąpiel w jeziorze jest odradzana ze względu na ochronę środowiska naturalnego. Psy, nawet prowadzone na smyczy, nie są dopuszczane na teren wokół jeziora, ponieważ obszar ten podlega przepisom Parku Narodowego Écrins. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie znajduje się Lac de la Douche? Jezioro leży na wysokości 1901 m n.p.m. w dolinie Petit Tabuc, w gminie Le Monêtier-les-Bains (Hautes-Alpes), w obrębie Parku Narodowego Écrins, niedaleko stacji Serre Chevalier. Skąd startuje szlak na Lac de la Douche? Wyjście na szlak znajduje się przy parkingu w miejscowości Le Casset, około 2 km od Le Monêtier-les-Bains. Ile trwa wycieczka nad jezioro? Cała trasa w obie strony ma około 8,2 km i zajmuje przeciętnie około 2,5 godziny marszu. Czy trasa nadaje się dla dzieci? Tak, uznawana jest za łatwą i chętnie wybieraną przez rodziny z dziećmi. Czy nad jeziorem można się kąpać? Nie, kąpiel jest odradzana, a teren podlega ochronie jako część Parku Narodowego Écrins. Czy da się przedłużyć wycieczkę? Tak, bardziej wytrawni piechurzy mogą kontynuować trasę w kierunku Col d'Arsine. Czy to samo jezioro co Lac de la Ponsonnière? Nie. Lac de la Ponsonnière leży w tej samej gminie Le Monêtier-les-Bains, ale w innym masywie górskim (Cerces-Thabor), podczas gdy Lac de la Douche znajduje się w dolinie Petit Tabuc w masywie Écrins, pod Glacier du Casset.

Lac de la Petite Cayolle

Allos

Lac de la Petite Cayolle to niewielkie jezioro polodowcowe położone na wysokości około 2590 m n.p.m. w Parku Narodowym Mercantour, w gminie Allos (Alpy Prowansalsko-Lazurowe, departament Alpes-de-Haute-Provence). Zbiornik leży u stóp szczytu Garrets, tuż pod przełęczą Col de la Petite Cayolle (2639 m) — nie należy jej mylić z sąsiednią, znaną przełęczą drogową Col de la Cayolle, od której zaczyna się jeden z popularnych wariantów podejścia na szlak. Gdzie dokładnie leży jezioro? Lac de la Petite Cayolle znajduje się w górnej części doliny Verdon, w otoczeniu skalistego, surowego krajobrazu typowego dla masywu Mercantour. Najbliższym sąsiadem jest Lac des Garrets, leżące na wysokości 2621 m, do którego prowadzi ten sam grzbiet widokowy. Ze szlaku w rejonie przełęczy rozciąga się także widok w dół, na taflę Lac d'Allos. Jak dojść nad jezioro? Najczęściej wybierany wariant zaczyna się na parkingu przy Maison Forestière du Laus (start na wysokości ok. 2110 m). Cała pętla liczy około 11 km, wymaga pokonania ok. 750 m przewyższenia i zajmuje przeciętnemu turyście około 5 godzin. Trasa prowadzi obok leśniczówki, następnie skręca w stronę przełęczy Petite Cayolle, mija Pas du Lausson (2602 m) i schodzi do jezior Petite Cayolle oraz Garrets, zanim zamknie pętlę powrotem do parkingu. Drugi wariant startuje od Col de la Cayolle — stąd szlak podchodzi bezpośrednio pod przełęcz Col de la Petite Cayolle, biegnie granią z widokiem na Lac d'Allos, mija jezioro Petite Cayolle i prowadzi dalej do Lac des Garrets. Ten wariant pozwala połączyć wędrówkę z odwiedzinami dwóch przełęczy w jednym dniu. Kiedy najlepiej wybrać się na szlak? Najlepszym okresem na wędrówkę jest czas od kwietnia do września. W wyższych partiach, w rejonie przełęczy Petite Cayolle, płaty śniegu potrafią utrzymywać się nawet do połowy lipca, co warto uwzględnić przy planowaniu wyjścia we wczesnym sezonie. Parking przy Maison Forestière du Laus bywa zamykany od października do maja, w zależności od warunków pogodowych. Na szlaku obowiązuje zakaz wprowadzania psów, zgodnie z zasadami obowiązującymi w strefie centralnej parku narodowego. Co jeszcze warto wiedzieć o okolicy? Jezioro powstało w wyniku działalności lodowca, podobnie jak większość zbiorników wysokogórskich w tej części Mercantour. Cały rejon — grań między Col de la Cayolle a Col de la Petite Cayolle oraz otaczające ją jeziora — należy do najbardziej rozpoznawalnych tras pieszych w zachodniej części parku, łączących widoki na dolinę Verdon i masyw Garrets. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Lac de la Petite Cayolle? Jezioro znajduje się na wysokości około 2590 m n.p.m., poniżej przełęczy Col de la Petite Cayolle (2639 m). Skąd najlepiej wyruszyć na szlak? Najpopularniejszy start to parking przy Maison Forestière du Laus; alternatywą jest wyjście od Col de la Cayolle. Ile trwa wędrówka? Pętla od Maison Forestière du Laus liczy około 11 km i zajmuje przeciętnie około 5 godzin. Czy trasa jest trudna? Szlak oceniany jest jako umiarkowanie trudny, z przewyższeniem rzędu 750 m i odcinkami skalistymi w rejonie przełęczy. Czy można iść na szlak z psem? Nie — w tej części Parku Narodowego Mercantour obowiązuje zakaz wprowadzania psów. Czy w pobliżu są inne jeziora warte zobaczenia? Tak, w bezpośrednim sąsiedztwie leży Lac des Garrets (2621 m), a ze szlaku widoczna jest również tafla Lac d'Allos w dolinie poniżej.

Lac des Estaris

Orcières

Lac des Estaris to wysokogórskie jezioro w gminie Orcières, w Hautes-Alpes, ukryte w dolinie Champsaur u podnóża masywu Écrins. Leży na wysokości około 2560 m n.p.m. i stanowi jeden z głównych zbiorników wodnych gminy Orcières. Otoczone skalistym cyrkiem, należy do najbardziej rozpoznawalnych celów pieszych wycieczek nad stacją narciarską Orcières-Merlette. Gdzie leży Lac des Estaris? Jezioro znajduje się w górnej części doliny Champsaur, powyżej stacji Orcières-Merlette 1850, w otoczeniu szczytów należących do masywu Écrins. Otaczający je amfiteatr skalny nosi nazwę Cirque du Grand Lac des Estaris i od 1974 roku jest rezerwatem przyrody zarządzanym przez Park Narodowy Écrins. Rezerwat obejmuje około 145 hektarów powierzchni i chroni roślinność wysokogórską, w tym génépi — alpejską roślinę rosnącą wyłącznie na dużych wysokościach. Jak dotrzeć nad jezioro? Do Lac des Estaris można dojść pieszo bezpośrednio ze stacji, pokonując dodatkowe około 450 m przewyższenia. Latem dostępna jest też kolejka linowa Roche Rousse, która skraca podejście — po wyjściu na plateau Roche Rousse do jeziora prowadzi już krótszy, łatwiejszy odcinek szlaku. Ze względu na status rezerwatu przyrody na terenie cyrku obowiązuje zakaz wprowadzania psów. Jaka trasa prowadzi do Lac des Estaris? Najpopularniejszy szlak w tym rejonie to tzw. "Świat sześciu jezior" (Monde des 6 lacs) — pętla o długości około 11,3 km i przewyższeniu 719 m, pokonywana w około 5 godzin 20 minut. Trasa uznawana jest za średnio trudną i pozwala zobaczyć kolejno kilka jezior położonych na różnych wysokościach: Lac des Sirènes (ok. 2400 m), Lac Long (ok. 2480 m), Lac Profond (ok. 2470 m) i Lacs Jumeaux (ok. 2460 m), zanim szlak dociera do Lac des Estaris na wysokości około 2560 m — najwyżej położonego punktu trasy. Po drodze rozpościerają się widoki na szczyty masywu Écrins. Warto pamiętać, że Lac des Sirènes to odrębne jezioro, leżące niżej i bliżej stacji — Lac des Estaris to kolejny, wyżej położony punkt tej samej trasy, a nie to samo miejsce. Kiedy najlepiej wybrać się na szlak? Szlak jest w pełni dostępny w sezonie letnim, gdy śnieg stopnieje z wyższych partii cyrku, zwykle od czerwca do września. Wtedy też czynna jest kolejka linowa Roche Rousse, ułatwiająca dojście. Poza sezonem letnim trasa bywa wykorzystywana również przez narciarzy skiturowych, dla których Lac des Estaris stanowi jeden z celów wypraw ski touringowych w rejonie Orcières. Najczęstsze pytania Czy przy Lac des Estaris można rozbić namiot? Teren znajduje się w rezerwacie przyrody zarządzanym przez Park Narodowy Écrins, dlatego obowiązują tam ograniczenia typowe dla obszarów chronionych, a psy są zakazane na całym terenie cyrku. Ile czasu zajmuje dojście do jeziora? W ramach pętli "Świat sześciu jezior" cała trasa zajmuje około 5 godzin 20 minut, jednak sam odcinek ze stacji do jeziora, szczególnie przy skorzystaniu z kolejki Roche Rousse, można pokonać znacznie szybciej. Czy Lac des Estaris to to samo co Lac des Sirènes? Nie — to dwa różne jeziora na tej samej trasie. Lac des Sirènes leży niżej, bliżej stacji, natomiast Lac des Estaris to wyżej położony, końcowy punkt szlaku w cyrku. Jaka jest wysokość jeziora? Lac des Estaris leży na wysokości około 2560 m n.p.m., co czyni je najwyżej położonym z jezior na trasie "Świata sześciu jezior".

Lac d'Estenc

Entraunes

Lac d'Estenc to niewielkie jezioro leżące na wysokości około 1780 m n.p.m., na płaskowyżu Estenc w gminie Entraunes, w departamencie Alpes-Maritimes. To właśnie tutaj, u podnóża przełęczy Col de la Cayolle, znajdują się źródła Var – jednej z najważniejszych rzek regionu, która po kilkudziesięciu kilometrach wpada do Morza Śródziemnego pod Niceą. Jezioro leży na granicy strefy centralnej Parku Narodowego Mercantour i jest jednym z punktów, które turyści odwiedzają przy okazji przejazdu słynną Route des Grandes Alpes. Skąd wzięło się jezioro? W przeciwieństwie do wielu wysokogórskich jezior alpejskich powstałych naturalnie w wyniku działania lodowców, Lac d'Estenc jest zbiornikiem sztucznym – tzw. retenue collinaire, czyli niewielkim zbiornikiem retencyjnym utworzonym w latach 60. XX wieku na płaskowyżu. Ma powierzchnię około 0,6 hektara, co czyni go kameralnym miejscem – bliżej mu do stawu niż do rozległych jezior górskich Mercantour. Zasilają go wody wypływające ze źródła Var, widocznego kilka minut spacerem od brzegu. Płaskowyż Estenc i okolica Płaskowyż, na którym leży jezioro, to dawne pastwiska górskie należące niegdyś do odciętego zimą od świata hamletu Estenc. Dziś teren ten jest bramą do Parku Narodowego Mercantour i punktem wyjścia licznych tras pieszych, m.in. pętli wokół płaskowyżu prowadzącej wśród łąk i pastwisk, z krótkim odbiciem do samego źródła rzeki. Szlak Grande Traversée du Mercantour (GTM) przechodzi w pobliżu, łącząc Entraunes z Estenc. Krajobraz płaskowyżu, otoczonego szczytami masywu Mercantour, kontrastuje z bardziej stromymi, skalistymi partiami parku położonymi wyżej. Co można robić nad jeziorem? Wokół zbiornika poprowadzono drewniany pomost spacerowy z tablicami edukacyjnymi, opisującymi źródło Var i lokalną przyrodę. Nad wodą stoją stoły piknikowe, a od parkingu przy hotelu Relais de la Cayolle prowadzi trasa dostępna dla wózków, kończąca się przy pomoście nad jeziorem – to rzadkość wśród miejsc na tej wysokości. Jezioro jest też miejscem wędkowania: żyje w nim pstrąg, a sezon wędkarski trwa od drugiej soboty marca do drugiej niedzieli października. Dozwolone są różne techniki, w tym muchowa i spinningowa; latem najlepsze efekty daje łowienie w pobliżu dopływów zasilających jezioro. Jak dojechać? Do Lac d'Estenc dojeżdża się drogą prowadzącą z Entraunes w stronę przełęczy Col de la Cayolle – tą samą trasą, którą biegnie Route des Grandes Alpes. Jazda od strony doliny Var jest malownicza, a sam parking przy jeziorze znajduje się tuż przy drodze, co czyni to miejsce łatwo dostępnym nawet dla osób niezmotoryzowanych na dłuższe wędrówki. Najczęstsze pytania Czy Lac d'Estenc to jezioro naturalne? Nie – to sztuczny zbiornik retencyjny (retenue collinaire) utworzony w latach 60. XX wieku na płaskowyżu Estenc. Czy to samo jezioro co Lac des Garrets? Nie. Lac des Garrets to odrębny zbiornik położony również na terenie gminy Entraunes, ale to inne, niepowiązane miejsce. Czy można tam łowić ryby? Tak, w jeziorze żyje pstrąg, a sezon wędkarski trwa od drugiej soboty marca do drugiej niedzieli października. Czy dojście jest łatwe, także dla osób na wózku? Tak, od parkingu przy hotelu Relais de la Cayolle prowadzi trasa dostępna dla wózków aż do pomostu nad jeziorem. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Kilka minut spacerem od jeziora znajduje się źródło rzeki Var, a szlaki na płaskowyżu Estenc prowadzą w stronę przełęczy Col de la Cayolle i granicy Parku Narodowego Mercantour.

Lac du Génépy

Aussois

Lac du Génépy to wysokogórskie jezioro polodowcowe w Alpach Sabaudzkich, leżące na terenie gminy Aussois, u podnóża lodowca Labby w masywie Vanoise. Charakterystyczna, mleczno-turkusowa barwa wody i otoczenie granitowych szczytów sprawiają, że jest to jeden z chętniej odwiedzanych celów pieszych wycieczek w tej części Parku Narodowego Vanoise. Gdzie leży Lac du Génépy? Jezioro znajduje się na wysokości około 2900 m n.p.m., w głębi cyrku lodowcowego zamkniętego przez szczyty Dent Parrachée i Rateau d'Aussois. Administracyjnie należy do gminy Aussois w departamencie Sabaudia (region Owernia-Rodan-Alpy), niedaleko Modane. Teren wokół jeziora leży w strefie centralnej Parku Narodowego Vanoise, co oznacza podwyższone zasady ochrony przyrody: obowiązuje zakaz biwakowania poza wyznaczonymi porami oraz zakaz płoszenia dzikich zwierząt. Jak dojść nad jezioro? Punktem wyjścia jest parking przy zaporach wodnych (barrages) powyżej Aussois, na wysokości około 2000 m. Stamtąd szlak prowadzi najpierw w kierunku schroniska Refuge de la Dent Parrachée (2511 m), a za nim skręca, oznakowany żółtymi słupkami Parku Narodowego, w stronę jeziora. Po drodze, mniej więcej po pół godziny marszu od schroniska, trasa przecina kładkę nad potokiem. Całe podejście od parkingu do jeziora zajmuje zwykle od 3,5 do 4 godzin w jedną stronę, przy sumie przewyższeń zbliżonej do 900 m. To trasa wymagająca kondycji i odpowiedniego obuwia, ale technicznie nietrudna – polecana raczej doświadczonym turystom pieszym niż początkującym. Po drodze można spotkać świstaki i kozice, a wyżej także kozice alpejskie (kozice bezoarowe/kozice skalne, w Alpach zwane bouquetins). Skąd bierze się mleczny kolor wody? Woda w Lac du Génépy zasilana jest topniejącym lodowcem Labby, który wisi nad jeziorem od strony masywu. Lodowiec niesie ze sobą bardzo drobny pył skalny, tzw. mąkę lodowcową – to właśnie zawieszone w wodzie drobiny nadają jezioru charakterystyczny, mleczno-opalizujący odcień, zmieniający się w zależności od pory dnia i nasłonecznienia. Na prawym brzegu jeziora widoczna jest też morena pozostawiona przez lodowiec w okresie tzw. małej epoki lodowcowej (1550–1850), gdy Labby sięgał znacznie niżej niż obecnie. Kiedy najlepiej wybrać się nad Lac du Génépy? Ze względu na wysokość i długie zaleganie śniegu trasa jest w pełni dostępna zasadniczo od czerwca do września, choć pierwsze podejścia bywają możliwe już od kwietnia w niższych partiach szlaku. Latem, w pełni sezonu, warto wyruszać wcześnie rano – zarówno ze względu na warunki na wysokogórskim terenie, jak i na łatwiejsze spotkanie ze zwierzętami, które o poranku są bardziej aktywne. Najczęstsze pytania Ile trwa dojście nad Lac du Génépy? Od parkingu przy zaporach powyżej Aussois trzeba liczyć od 3,5 do 4 godzin marszu w jedną stronę, w zależności od kondycji i warunków na szlaku. Czy trasa jest trudna? Podejście jest długie i wymaga dobrej kondycji (ok. 900 m przewyższenia), ale nie wymaga sprzętu wspinaczkowego. Zalecane solidne buty trekkingowe i wcześniejsze zaplanowanie trasy, najlepiej z mapą IGN. Czy nad jeziorem można się kąpać? Woda pochodzi z topnienia lodowca i jest bardzo zimna przez cały rok, a teren leży w strefie centralnej parku narodowego objętej ochroną – kąpiel nie jest tam praktykowana. Jakie zwierzęta można spotkać po drodze? Na szlaku często widuje się świstaki i kozice, a w wyższych partiach bywają też widoczne większe ssaki górskie żyjące w Parku Narodowym Vanoise. Czy można dotrzeć tam bez doświadczenia w górach? Trasa nie jest technicznie trudna, ale ze względu na dystans, wysokość i zmienną pogodę w Alpach zaleca się wcześniejsze doświadczenie w wycieczkach wysokogórskich oraz sprawdzenie prognozy pogody przed wyjściem.

Lago della Vecchia

Venaus

Lago della Vecchia to wysokogórskie jezioro pochodzenia lodowcowego położone w Alpach Kotyjskich, na terenie gminy Venaus, w prowincji Turyn, w regionie Piemont. Leży na wysokości około 2670 m n.p.m., niemal dokładnie na granicy włosko-francuskiej — po drugiej stronie grzbietu zaczyna się już terytorium gminy Bramans we francuskim departamencie Sabaudia. Ta niecodzienna lokalizacja sprawia, że przy brzegu wciąż można natrafić na słupy graniczne, choć sam przebieg granicy w tym miejscu ustalono dopiero traktatem paryskim z 1947 roku, kończącym powojenne rozliczenia terytorialne w Europie. Gdzie dokładnie leży jezioro? Lago della Vecchia znajduje się w bocznym paśmie doliny Susa (Val di Susa), w rejonie przełęczy Moncenisio, niedaleko Bardonecchii, choć administracyjnie należy do Venaus. Współrzędne geograficzne to około 45°10' szerokości północnej i 6°57' długości wschodniej. Nad jeziorem góruje Monte Giusalet, szczyt wznoszący się na 3312 m n.p.m. — najbliższy wyraźny punkt odniesienia w tej części Alp Kotyjskich. Skąd bierze się woda w jeziorze? Zbiornik ma charakter typowo polodowcowy — zajmuje skalną nieckę wyrzeźbioną niegdyś przez lodowiec. Wypływa z niego potok Rio Berto, zasilający większy Cenischia, dopływ Dora Riparia. Na francuskich mapach IGN jezioro figuruje pod nazwą „Lac de la Vecchia", co dodatkowo potwierdza jego przygraniczny charakter. Jak dotrzeć nad Lago della Vecchia? Do jeziora prowadzi kilka szlaków pieszych. Jeden z popularniejszych zaczyna się przy Bar Cenisio, na wysokości około 1483 m n.p.m., i prowadzi przez chłodny las modrzewiowy oraz otwarte hale aż do najwyższego punktu trasy na wysokości około 2674 m — łączne przewyższenie sięga tu blisko 1200 metrów. Drugi wariant startuje od Venaus, w okolicy Mulatery: szlak biegnie wschodnim zboczem Punta Mulatera do Rifugio Avanzà, a stamtąd łagodną, wyraźnie oznakowaną ścieżką (biało-czerwone znaki) w kierunku zachodnim aż nad jezioro, które — jak podają lokalni wędrowcy — pojawia się nagle w skalnej niecce po prawej stronie szlaku. Ten wariant wymaga pokonania około 800 metrów przewyższenia. Co warto zobaczyć po drodze? Rifugio Avanzà, mijane na większości tras, to naturalny punkt odpoczynku dla wędrowców zmierzających dalej w kierunku granicy. Okolica wyróżnia się ciszą i niewielkim ruchem turystycznym w porównaniu z bardziej rozpoznawalnymi celami Val di Susa, co doceniają osoby szukające spokojnej wędrówki wysokogórskiej z dala od tłumów. Najczęstsze pytania Czy Lago della Vecchia to to samo jezioro, co jezioro o tej samej nazwie koło Biella? Nie. W Piemoncie istnieją dwa odrębne akweny noszące nazwę Lago della Vecchia. Ten opisany tutaj leży w Alpach Kotyjskich, w gminie Venaus, na granicy z Francją. Drugi, w prealpach biellskich, to zupełnie inne jezioro, o innych parametrach i innej historii — nie należy mylić tych dwóch miejsc. Na jakiej wysokości leży jezioro? Około 2670 m n.p.m., co czyni je typowym wysokogórskim zbiornikiem alpejskim. Czy przy jeziorze można spotkać ślady granicy? Tak — w pobliżu brzegu zachowały się słupy graniczne wyznaczające linię ustaloną traktatem paryskim z 1947 roku. Skąd najlepiej wyruszyć na wycieczkę? Najczęściej wybierane punkty startowe to Venaus (okolice Mulatery) oraz Bar Cenisio; oba warianty prowadzą przez Rifugio Avanzà. Czy szlak jest trudny? Wymaga dobrej kondycji — przewyższenie sięga od około 800 do niemal 1200 metrów w zależności od wybranej trasy, a najwyższe odcinki prowadzą powyżej 2600 m n.p.m., co oznacza konieczność liczenia się z warunkami typowo wysokogórskimi. Czym zasilane jest jezioro? Jego wody mają pochodzenie lodowcowe, a jedynym widocznym odpływem jest potok Rio Berto, dopływ Cenischii.

Lac d'Isabe

Laruns

Lac d'Isabe to górskie jezioro w Pirenejach Zachodnich, w departamencie Pyrénées-Atlantiques, na terenie gminy Laruns. Leży na wysokości 1925 m n.p.m., a jego powierzchnia to zaledwie 0,073 km² (ok. 7,3 ha) — to niewielki, kameralny zbiornik, schowany w bocznej dolinie doliny Ossau, z dala od najbardziej uczęszczanych szlaków regionu. Gdzie dokładnie leży Lac d'Isabe? Jezioro znajduje się w dolinie Gorges du Bitet, odgałęzieniu doliny Ossau, powyżej miejscowości Eaux-Chaudes. To inna część gminy Laruns niż popularny wśród turystów rejon jezior Ayous (Gentau, Bious-Artigues, Bersau) — Lac d'Isabe leży bardziej na północ i wymaga podejścia inną doliną, przez co odwiedza je zdecydowanie mniej osób. Otaczają je strome, skaliste zbocza, a sama misa jeziora skierowana jest ku północy, co sprawia, że słońce dociera tu krócej niż do wielu innych pirenejskich jezior na podobnej wysokości. Jak dojść nad jezioro? Klasyczny dostęp prowadzi z Eaux-Chaudes drogą Route des Gorges du Bitet, którą dojeżdża się kilka kilometrów od głównej szosy D934. Samochód zostawia się na parkingu przy moście, tam gdzie leśna droga przestaje być przejezdna. Dalej szlak oznaczony żółtymi znakami prowadzi najpierw stromym podejściem przez las, a potem kontynuuje wznoszący się, wymagający trawers aż do samego jeziora. Cała trasa w obie strony liczy około 10,8 km, a jej pokonanie zajmuje przeciętnie około 6 godzin — to propozycja dla osób z dobrą kondycją i doświadczeniem w górskich wędrówkach, a nie łatwy spacer rodzinny. Kiedy najlepiej się wybrać? Ze względu na wysokość i północną ekspozycję, dolina Bitet i samo jezioro długo utrzymują śnieg i lód — woda potrafi pozostawać zamarznięta nawet do początku lipca. Sezon na wędrówkę trwa zwykle od maja do października lub listopada, w zależności od warunków śniegowych danego roku. Nie warto wyruszać na szlak, jeśli ostatni odcinek podejścia jest wciąż pokryty śniegiem — stromizna i twardy firn czynią go wtedy niebezpiecznym nawet dla doświadczonych turystów. Co warto wiedzieć przed wyjściem? Ze względu na długość trasy i deniwelację warto zaplanować cały dzień na wycieczkę, zabrać odpowiednią ilość wody (na trasie brakuje źródeł w górnej części), mapę lub aplikację GPS oraz warstwę na zmienną, górską pogodę. Sam widok jeziora — otoczonego skalnymi ścianami, w ciszy bocznej doliny — jest nagrodą za trud podejścia i wyraźnie różni się klimatem od bardziej "turystycznych" jezior doliny Ossau. Najczęstsze pytania Czy Lac d'Isabe to to samo co jeziora Ayous? Nie. Jeziora Ayous (Gentau, Bious-Artigues, Bersau) leżą w innej części gminy Laruns i mają zupełnie inny punkt wyjścia na szlak. Lac d'Isabe znajduje się w dolinie Gorges du Bitet, dalej na północ, i wymaga osobnego podejścia. Jak długi jest szlak do jeziora? Trasa w obie strony wynosi około 10,8 km, a jej przejście zajmuje przeciętnie około 6 godzin. Czy to trudna wędrówka? Tak, to trasa sportowa — ze stromym podejściem leśnym na początku i wymagającym, wznoszącym się trawersem w dalszej części, dlatego wymaga dobrej kondycji. Kiedy jezioro nie jest zamarznięte? Zwykle od lipca do października/listopada, choć zależy to od ilości śniegu w danym sezonie — bywa, że lód utrzymuje się do początku lipca. Skąd zaczyna się szlak? Punktem startowym jest parking przy moście na drodze Route des Gorges du Bitet, powyżej Eaux-Chaudes, dokąd dojeżdża się od drogi D934.

Lacs de Frémamorte

Valdeblore

Lacs de Frémamorte to zespół wysokogórskich jezior w gminie Valdeblore, w sercu Parku Narodowego Mercantour (Alpy Nadmorskie). Leżą powyżej 2300 m n.p.m., u stóp granicznego grzbietu oddzielającego Francję od Włoch, i tworzą jeden z bardziej odosobnionych zakątków masywu — mniej uczęszczany niż sąsiednie Lac Nègre czy Lac de Graveirette, choć często odwiedzany w ramach tej samej pętli szlakowej. Gdzie dokładnie leżą jeziora? Frémamorte to nie jedno jezioro, lecz cały łańcuch zbiorników w skalnym cyrku polodowcowym. Po francuskiej stronie kilka jezior układa się kaskadowo jedno pod drugim, tworząc naturalne zbiorniki retencyjne; po drugiej stronie granicy, na terytorium Włoch, rozciąga się dalszy ciąg jezior w odciętej, surowej dolinie mineralnej. Całość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Col de Frémamorte — przełęczy granicznej na wysokości około 2600 m, skąd rozciąga się widok zarówno na francuskie, jak i włoskie jeziora, a także na masyw Argentera-Mercantour po stronie włoskiej. Powyżej przełęczy wznosi się Cime de Frémamorte, szczyt sięgający około 2730 m. Jak dotrzeć na miejsce? Najpopularniejszy punkt wyjścia to parking w Salèse, w Haute-Vésubie, skąd prowadzi wygodny, stopniowo pnący się szlak przez lasy modrzewiowo-świerkowe. Trasa do jezior i przełęczy liczy zwykle kilkanaście kilometrów w obie strony, z przewyższeniem rzędu 500-950 m w zależności od wybranego wariantu (sama pętla do jezior lub dłuższe przejście z wejściem na przełęcz i grzbiet graniczny). Ze względu na wysokość i charakter terenu szlak jest dostępny głównie latem i wczesną jesienią — poza sezonem pokrywa go śnieg, a przełęcz bywa celem wycieczek na rakietach śnieżnych. Co warto zobaczyć po drodze? Oprócz samych jezior, których barwa zmienia się od intensywnego turkusu po ciemny granat w zależności od pory dnia, szlak prowadzi przez tereny, gdzie latem kwitną różaneczniki, a przy dawnych koszarach wojskowych na przełęczy często można spotkać kozice i kozice alpejskie żerujące na skalistych zboczach. Widok z Col de Frémamorte należy do najszerszych panoram tej części Mercantour — po jednej stronie ciągną się francuskie doliny, po drugiej włoskie szczyty Argentery. Skąd wzięła się nazwa? Nazwa Frémamorte ("femme morte", martwa kobieta) wiąże się z lokalną legendą o żonie pana na Saint-Dalmas-de-Valdeblore. Miała ona uciekać w stronę rodzinnego Piemontu, by uwolnić się od złego traktowania, lecz zmarła właśnie na tej przełęczy — stąd nazwa, która z czasem przylgnęła do całego łańcucha jezior i szczytu powyżej. Najczęstsze pytania Ile jezior tworzy zespół Lacs de Frémamorte? To grupa kilku jezior ułożonych kaskadowo w skalnym cyrku, po obu stronach granicy francusko-włoskiej — część znajduje się na terytorium Francji, część już po stronie Włoch. Na jakiej wysokości leżą jeziora? Zaczynają się na wysokości ponad 2300 m n.p.m., a pobliska przełęcz Col de Frémamorte sięga około 2600 m. Skąd najlepiej wyruszyć na szlak? Z parkingu w Salèse w dolinie Haute-Vésubie — to najczęściej wybierany punkt startowy dla pętli obejmującej jeziora i przełęcz. Czy Lacs de Frémamorte to to samo co Lac Nègre? Nie — to odrębny zespół jezior w tym samym rejonie Valdeblore i Parku Narodowego Mercantour. Lac Nègre oraz Lac de Graveirette leżą w pobliżu i bywają łączone w jednej trasie, ale są samodzielnymi zbiornikami o innym położeniu.

Lac Castérau

Laruns

Lac Castérau to niewielkie górskie jezioro w dolinie Ossau, w gminie Laruns (Pireneje Atlantyckie), leżące w grupie tzw. jezior Ayous. To jeden z sześciu zbiorników tworzących ten popularny wśród turystów zespół – obok Lac Gentau, Lac Bersau, Lac du Miey, Lac Paradis i Lac Roumassot. Castérau leży najdalej w głębi doliny, u stóp szczytu noszącego tę samą nazwę, i stanowi jeden z ostatnich przystanków na klasycznej pętli szlaku wokół jezior Ayous. Gdzie dokładnie leży Lac Castérau? Jezioro znajduje się na wysokości około 1943 m n.p.m., w paśmie Pirenejów, niedaleko emblematycznego szczytu Pic du Midi d'Ossau. U jego wschodniego krańca wznosi się Pic Castérau (2227 m), od którego wzięła nazwę zarówno góra, jak i jezioro. Teren należy administracyjnie do gminy Laruns, a punktem wyjścia na szlak jest parking przy zaporze Bious-Artigues, położony na wysokości około 1422 m. Jak wygląda samo jezioro? Castérau to zbiornik oligotroficzny – ma przejrzystą wodę, kamieniste, skaliste dno i skromną roślinność wodną, typową dla wysokogórskich jezior polodowcowych tego regionu. Jego powierzchnia jest niewielka, rzędu nieco ponad hektara, co czyni je jednym z mniejszych jezior w zespole Ayous. Mimo skromnych rozmiarów jezioro bytuje w nim pstrąg potokowy (fario), a łowienie podlega tu zasadzie obowiązkowego zwrotu ryby do wody oraz wymogowi używania haczyka bez zadziora lub z zagniecionym zadziorem. Jak dotrzeć na Lac Castérau? Najczęstszy sposób to dojście pieszo w ramach pętli szlaku wokół jezior Ayous, rozpoczynanej od parkingu przy zaporze Bious-Artigues. Trasa prowadzi kolejno obok jeziora Roumassot, Miey, Gentau i Bersau, zanim dotrze się do Castérau, leżącego bliżej końca pętli. Podejście od parkingu do rejonu jezior zajmuje zwykle około trzech godzin, w zależności od tempa i wybranego wariantu trasy. W sezonie letnim dojazd do parkingu Bious-Artigues bywa ograniczany, a ruch turystyczny kierowany jest częściowo na linię autobusową kursującą z Laruns, co ma odciążyć wąskie drogi dojazdowe. Co widać z okolic jeziora? Głównym atutem tego miejsca jest widok na północną ścianę Pic du Midi d'Ossau – charakterystyczny, stromy szczyt widoczny z większości jezior tego zespołu. Od strony Castérau widać też inne wierzchołki grani otaczającej dolinę, w tym pobliski szczyt Pic des Moines w głębi krajobrazu. Otoczenie jeziora jest bardziej kamieniste i surowe niż przy niżej położonych jeziorach Gentau czy Bersau, co nadaje mu charakter najbardziej odosobnionego punktu na trasie. Czy warto zatrzymać się właśnie tutaj? Lac Castérau bywa pomijany przez turystów spieszących się na główną panoramę przy Lac Gentau, a to sprawia, że bywa spokojniejszy i mniej zatłoczony. Dla osób planujących pełną pętlę wokół jezior Ayous to naturalny, ostatni przystanek przed powrotem w stronę parkingu, dobry punkt na odpoczynek z dala od głównego tłumu. Najczęstsze pytania Czy Lac Castérau nadaje się do kąpieli? Woda jest zimna przez cały rok, typowa dla jezior polodowcowych na wysokości blisko 2000 m, a dno jest kamieniste – to miejsce raczej na spacer i podziwianie widoku niż na kąpiel. Ile trwa dojście do jeziora? Od parkingu przy Bious-Artigues dojście w rejon jezior Ayous, w tym do Castérau, zajmuje zwykle około trzech godzin, w zależności od kondycji i wybranej trasy. Czy można tam łowić ryby? Tak, w jeziorze żyje pstrąg potokowy, jednak obowiązuje zasada obowiązkowego zwrotu złowionej ryby do wody oraz wymóg używania haczyka bez zadziora. Czy jezioro leży blisko innych jezior Ayous? Tak, Castérau jest jednym z sześciu jezior tego zespołu, razem z Gentau, Bersau, Miey, Paradis i Roumassot, połączonych wspólnym szlakiem pętli. Jak dojechać do punktu startowego? Punktem wyjścia jest parking przy zaporze Bious-Artigues w gminie Laruns; w sezonie letnim dostęp bywa regulowany, a alternatywą jest lokalny transport autobusowy z Laruns.

Lac de Graveirette

Valdeblore

Lac de Graveirette to niewielkie jezioro polodowcowe leżące na wysokości około 2240 m n.p.m. w masywie Mercantour, w granicach gminy Valdeblore w departamencie Alpes-Maritimes. Znajduje się na terenie Parku Narodowego Mercantour, niedaleko granicy francusko-włoskiej, w sąsiedztwie znanego przełęczowego punktu Col de Salèse. To jedno z kilku jezior wysokogórskich w tej okolicy — obok wspominanych już w regionie Lac Nègre i Lac Scluos — ale ma zupełnie inny charakter niż tamte akweny. Jak wygląda jezioro? Powierzchnia Graveirette jest niewielka, szacowana na około hektar, co czyni je jednym z najmniejszych jezior tej części Mercantour. W przeciwieństwie do surowego, kamienistego otoczenia sąsiedniego Lac Nègre, brzegi Graveirette porastają modrzewie i trawiaste hale, co nadaje temu miejscu łagodniejszy, bardziej przyjazny charakter. Woda ma czystą, wyraźnie zieloną lub szmaragdową barwę, którą turyści opisują jako jedną z ładniejszych w okolicy. Jak dotrzeć nad Lac de Graveirette? Do jeziora prowadzi kilka szlaków pieszych. Popularnym wariantem jest podejście od parkingu przy Col de Salèse — stąd do jeziora jest około 6 km, co zajmuje zwykle półtorej do dwóch godzin marszu w jedną stronę. Inna opcja to dłuższa pętla rozpoczynająca się w Le Boréon koło Saint-Martin-Vésubie, prowadząca przez przełęcz Col de Salèse; taka trasa liczy kilkanaście kilometrów (w zależności od wariantu 12–14 km) i kilkaset metrów przewyższenia, a całość zajmuje zwykle około 5–6 godzin w obie strony. Szlak bywa łączony z odwiedzinami sąsiednich jezior — Lac Nègre czy jezior w dolinie Frémamorte — co pozwala zaplanować dłuższą, całodniową wycieczkę po wysokogórskich zbiornikach Mercantour. Dla kogo jest ta trasa? Wędrówka nad Graveirette uchodzi za wymagającą pod względem dystansu i przewyższenia, ale technicznie nietrudną — nie wymaga sprzętu wspinaczkowego. Ze względu na wysokość i charakter terenu najlepszym okresem na wyprawę jest lato oraz wczesna jesień, gdy szlak jest wolny od śniegu. Warto pamiętać, że pogoda w tej części Alp Nadmorskich potrafi zmieniać się bardzo szybko, dlatego dobrze jest wyruszać wcześnie rano i mieć ze sobą odzież przeciwdeszczową. Co można zobaczyć po drodze? Okolice jeziora to typowy krajobraz wysokogórski Mercantour: hale, skaliste granie i lasy modrzewiowe. Park Narodowy Mercantour słynie z bogatej fauny, a w rejonie Graveirette i Col de Salèse można spotkać świstaki, kozice oraz kozice alpejskie (kozice i muflony bywają widywane w wyższych partiach terenu). W porównaniu z bardziej uczęszczanym Lac Nègre, Graveirette pozostaje spokojniejszym, mniej zatłoczonym celem wycieczki. Czy w jeziorze można łowić ryby? Tak, jezioro jest zarybione pstrągiem i cieszy się uznaniem wśród wędkarzy muchowych. Łowiskiem zarządza lokalne stowarzyszenie wędkarskie z doliny Moyenne Tinée (AAPPMA), dlatego przed wyprawą z wędką warto sprawdzić aktualne zasady i konieczność wykupienia karty wędkarskiej. Najczęstsze pytania Ile trwa dojście nad Lac de Graveirette? W zależności od wybranego wariantu trasy, dojście zajmuje od około 1,5–2 godzin (z parkingu przy Col de Salèse) do 5–6 godzin w obie strony przy dłuższej pętli od Le Boréon. Czy jezioro nadaje się do kąpieli? Ze względu na wysokość (ok. 2240 m n.p.m.) i niską temperaturę wody jezioro nie jest typowym miejscem do kąpieli — turyści odwiedzają je głównie dla widoków, wędkarstwa i pieszych wędrówek. Czym różni się Graveirette od Lac Nègre? Lac Nègre ma bardziej surowe, skaliste otoczenie, podczas gdy brzegi Graveirette porastają modrzewie i zielone hale — to znacznie łagodniejszy krajobraz. Czy trasa jest odpowiednia dla początkujących? Krótszy wariant od Col de Salèse jest dostępny dla średnio zaawansowanych turystów pieszych; dłuższe pętle przez Le Boréon wymagają lepszej kondycji ze względu na dystans i przewyższenie.

Lac Nègre

Valdeblore

Lac Nègre to górskie jezioro leżące na wysokości 2354 m n.p.m. w gminie Valdeblore, w dolinie Vésubie, na terenie Parku Narodowego Mercantour we francuskim departamencie Alpes-Maritimes. Uznawane jest za największy zbiornik wodny w tej części masywu — zarówno pod względem powierzchni, jak i rozpoznawalności wśród turystów pieszych odwiedzających ten fragment Alp Nadmorskich. Jak duże jest jezioro i skąd wzięła się jego nazwa? Lac Nègre ma kształt wydłużonego owalu o wymiarach około 530 na 260 metrów, co daje powierzchnię niespełna 14 hektarów. To jezioro pochodzenia lodowcowego, powstałe w skalnej niecce wyżłobionej przez dawny lodowiec. Ciemna barwa wody, od której najprawdopodobniej pochodzi nazwa (fr. „nègre" — czarny), wynika z odbić otaczającego, mocno mineralnego krajobrazu zbudowanego z granitu, a także ze znacznej głębokości zbiornika, sięgającej kilkudziesięciu metrów. Jak dotrzeć nad Lac Nègre? Wyjściem do jeziora jest zwykle Saint-Martin-Vésubie — stamtąd drogą D89 dojeżdża się w kierunku Boréon, a następnie, za zbiornikiem retencyjnym, w stronę parkingu Salèse, stanowiącego jedną z bram wejściowych do Parku Narodowego Mercantour. Dalej prowadzi szlak GR 52, łączący na dłuższym odcinku Saint-Dalmas-de-Valdeblore z Menton. Trasa biegnie prawym brzegiem doliny Salèse, prowadzi w rejon Col de Salèse, a następnie skręca w kierunku jeziora. Całe podejście zajmuje zwykle od 5,5 do 6 godzin w obie strony i wiąże się z pokonaniem około 650 metrów przewyższenia — to trasa średnio wymagająca, zalecana osobom z podstawowym przygotowaniem górskim. Co warto wiedzieć o historii jeziora? Lac Nègre ma zaskakujący epizod w swojej historii. W 1958 roku posłużyło jako miejsce eksperymentu sejsmicznego — wojskowi inżynierowie z 7. Pułku Inżynieryjnego zdetonowali na dnie jeziora dużą ilość materiału wybuchowego, by zmierzyć prędkość propagacji fal w skorupie ziemskiej. Według relacji lokalnych przewodników górskich eksplozja wywołała fontannę wody sięgającą kilku metrów wysokości. Jakie zasady obowiązują na terenie parku? Ponieważ jezioro znajduje się w strefie centralnej Parku Narodowego Mercantour, obowiązują tu rygorystyczne zasady ochrony przyrody. Zabronione jest zrywanie roślin, wprowadzanie psów oraz rozbijanie stałych obozowisk. Odwiedzający powinni trzymać się wyznaczonych szlaków i szanować ciszę oraz dziką faunę tego wysokogórskiego otoczenia. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Lac Nègre? Jezioro znajduje się na wysokości 2354 metrów nad poziomem morza. Czy Lac Nègre to największe jezioro w okolicy? Tak, uchodzi za największy zbiornik wodny w tej części Parku Narodowego Mercantour, z powierzchnią blisko 14 hektarów. Ile czasu zajmuje dojście do jeziora? Z parkingu Salèse dojście trasą GR 52 zajmuje zwykle od 5,5 do 6 godzin w obie strony, przy podejściu około 650 metrów przewyższenia. Czy można rozbić obóz nad jeziorem? Nie — teren leży w strefie centralnej parku narodowego, gdzie obowiązuje zakaz camping'u, a odwiedzający muszą przestrzegać ograniczeń dotyczących ochrony przyrody. Skąd pochodzi nazwa jeziora? Nazwa nawiązuje do ciemnej barwy wody, będącej efektem odbić otaczających skał granitowych oraz znacznej głębokości zbiornika.

Lac du Crachet

Crévoux

Lac du Crachet to górskie jezioro polodowcowe leżące na wysokości około 2238 m n.p.m. w gminie Crévoux, w regionie Hautes-Alpes we Francji. Zbiornik wypełnia skalną nieckę w dzikim cyrku, zamkniętym z jednej strony przełęczą Col du Crachet, a z drugiej strony wznoszącą się ku Col de Lalatcha (2820 m). To jedno z ulubionych celów wycieczkowych w dolinie Crévoux, niedaleko Embrun, cenione za odosobnienie i surowy, wysokogórski charakter otoczenia. Jak dotrzeć do jeziora? Punktem wyjścia jest przysiółek La Chalp – parking znajduje się około kilometra za zabudowaniami, po lewej stronie drogi prowadzącej w głąb doliny. Stąd szlak prowadzi łagodnie wśród łąk i szemrzących potoków, by następnie wznieść się serpentynami przez chłodny, cienisty las. Po drodze, mniej więcej w połowie trasy, piesi mijają wodospad, dalej podążając wzdłuż potoku Crachet aż do progu skalnego, za którym rozciąga się tafla jeziora. Ile trwa wycieczka i dla kogo jest odpowiednia? Cała trasa w obie strony liczy około 6,5 km i wymaga pokonania blisko 577 m przewyższenia, co zajmuje przeciętnie około 3,5 godziny. Wędrówkę uznaje się za umiarkowanie wymagającą – potrzebna jest dobra kondycja, ale nie jest to trasa wysokogórska w technicznym sensie. Dla mniej doświadczonych turystów warto zaplanować dzień z zapasem czasu i odpowiednim obuwiem trekkingowym. Kiedy najlepiej wybrać się nad Lac du Crachet? Poziom wody w jeziorze zależy od tempa topnienia śniegu, dlatego zbiornik nie jest zasilany w sposób ciągły przez cały rok. Najkorzystniejszy moment na odwiedziny przypada na okres przed połową lipca – wtedy topniejący śnieg wypełnia nieckę po brzegi, a otaczające łąki rozkwitają pełnią kolorów. Później w sezonie poziom wody może być zauważalnie niższy. Co można zobaczyć po drodze i przy jeziorze? Trasa oferuje widoki na dolinę Crévoux oraz na cyrk Parpaillon, a w pobliżu szlaku widoczny jest także wodospad Razis. Na wysokogórskich łąkach rośnie między innymi goryczka żółta, charakterystyczna roślina alpejskich pastwisk. W skalistym otoczeniu jeziora można spotkać kozice i świstaki, a nad grzbietami krążą czasem ptaki drapieżne. Cisza i surowość krajobrazu sprawiają, że miejsce to przyciąga zwłaszcza miłośników fotografii przyrodniczej i dłuższych spacerów z dala od tłumów. Czy jezioro nadaje się na piknik lub odpoczynek? Brzegi Lac du Crachet, otoczone skalistymi ścianami cyrku, tworzą naturalne miejsce na odpoczynek po podejściu. Warto jednak pamiętać, że jest to strefa wysokogórska bez infrastruktury turystycznej – brak tu ławek, punktów gastronomicznych czy oznaczonych miejsc biwakowych, dlatego wszelkie odpadki należy zabrać ze sobą z powrotem do doliny. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie znajduje się Lac du Crachet? Jezioro leży w gminie Crévoux w departamencie Hautes-Alpes, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, na wysokości około 2238 m n.p.m. Jak długo trwa dojście do jeziora? Piesza wycieczka w obie strony od La Chalp zajmuje zwykle około 3,5 godziny i pokonuje dystans około 6,5 km z przewyższeniem rzędu 577 m. Czy trasa jest trudna? Szlak uchodzi za umiarkowanie wymagający – dostępny dla osób o przeciętnej kondycji fizycznej, choć wymaga odpowiedniego obuwia i planowania dnia z zapasem czasu. Kiedy jezioro wygląda najpiękniej? Najlepszy okres to czas przed połową lipca, gdy topniejący śnieg wypełnia nieckę jeziora, a okoliczne łąki kwitną najpełniej. Czy w okolicy można spotkać dziką zwierzynę? Tak, w rejonie jeziora żyją kozice i świstaki, a nad grzbietami można zaobserwować ptaki drapieżne krążące w poszukiwaniu pożywienia.

Étang du Petit-Haut

Lepuix

Étang du Petit-Haut to niewielki staw położony na południowym stoku Ballon d'Alsace, w sercu lasu państwowego tego masywu, w gminie Lepuix (Terytorium Belfortu). To jeden z cichszych zakątków Wogezów Południowych — miejsce, gdzie szlak spotyka się z wodą, a widok na otaczające zbocza zastępuje tłum turystów spotykany na samym szczycie Ballon d'Alsace. Gdzie dokładnie leży staw? Zbiornik znajduje się na wysokości około 920 m n.p.m., w obrębie lasów należących do gminy Lepuix. Przepływa przez niego rzeka Savoureuse, która bierze swój początek w tej części masywu i płynie dalej w stronę doliny przemysłowej pod Belfortem. W najbliższym sąsiedztwie znajduje się drugi, mniejszy zbiornik — Étang des Roseaux — co sprawia, że oba stawy często odwiedza się w ramach jednej pętli pieszej. Jak dojść nad Étang du Petit-Haut? Najprostszy dostęp prowadzi pieszo od parkingu przy miejscowości Bon Pommier, przy drodze D485 łączącej Lepuix z lasem państwowym Ballon d'Alsace. Alternatywna trasa startuje z drogi D465 między Giromagny a Ballon d'Alsace. Staw leży też na przebiegu GR5 — długodystansowego szlaku wiodącego przez Wogezy w stronę Jury i Alp — dzięki czemu stanowi naturalny punkt odpoczynku dla osób pokonujących dłuższe odcinki tej trasy. Popularna pętla łącząca oba stawy z lasem otaczającym Ballon d'Alsace liczy niespełna 9 km i wiąże się z umiarkowanym podejściem, dostępnym dla średnio wprawnych piechurów. Co można robić nad stawem? Brzegi Étang du Petit-Haut są łagodne i częściowo piaszczyste, co czyni je wygodnym miejscem na przerwę z dziećmi — bez konieczności wchodzenia w gęsty las czy strome zbocza. To popularne miejsce na piknik w trakcie dłuższych wycieczek po okolicy. Dla osób szukających dodatkowej aktywności w pobliżu znajdują się też inne punkty widokowe i przyrodnicze regionu Ballon d'Alsace, w tym wodospad Rummel oraz miejsce znane jako Saut de la Truite, a wyżej — pomnik Vierge du Ballon na szczycie. Skąd wziął się ten zbiornik? Staw nie jest tworem w pełni naturalnym — powstał w XIX wieku jako sztuczny zbiornik retencyjny, którego zadaniem było utrzymywanie odpowiedniego poziomu wody w Savoureuse w okresach suszy. Woda z niego zasilała niegdyś urządzenia napędzane siłą wodną, wykorzystywane przez zakłady przemysłowe działające niżej, w dolinie rzeki. Dziś infrastruktura ta ma już wyłącznie znaczenie historyczne i krajobrazowe, a sam zbiornik wtopił się w otoczenie na tyle, że dla odwiedzających jest po prostu jednym z licznych stawów Wogezów. Najczęstsze pytania Czy nad stawem można się kąpać? Étang du Petit-Haut to przede wszystkim miejsce widokowe i przystanek na trasie pieszej, a nie kąpielisko — warto planować wizytę jako element wycieczki, nie samodzielny cel plażowy. Ile czasu zajmuje dojście? Zależy od wybranego punktu startu. Z parkingu przy Bon Pommier czy z drogi D465 dojście zajmuje zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu minut w jedną stronę, w zależności od wybranej trasy. Czy trasa jest odpowiednia dla dzieci? Same okolice stawu, z łagodnym, częściowo piaszczystym brzegiem, są dostępne nawet dla najmłodszych. Dłuższe pętle łączące oba stawy i zbocza Ballon d'Alsace wymagają już podstawowej kondycji. Czy staw leży blisko szczytu Ballon d'Alsace? Tak, znajduje się na jego południowym stoku, w obrębie tego samego kompleksu leśnego, co czyni go wygodnym punktem pośrednim dla osób planujących dalsze wejście na szczyt.

Natura we Francji

Grotte de Lamartine

Lac glaciaire de Bionnassay

Lac des Cordes

Lac de Viry

Lac de Souliers

Lac Vert

Lac des Brenets

Lac de Belledonne

Lac de Bracca

Lac de Fontaine

Lac de la Noire

Lac de la Douche

Lac de la Petite Cayolle

Lac des Estaris

Lac d'Estenc

Lac du Génépy

Lago della Vecchia

Lac d'Isabe

Lacs de Frémamorte

Lac Castérau

Lac de Graveirette

Lac Nègre

Lac du Crachet

Étang du Petit-Haut

Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca