Lac des Brenets

Lac des Brenets, po francuskiej stronie znany jako Lac de Chaillexon, to jezioro leżące wprost na granicy Francji i Szwajcarii, wcięte w koryto rzeki Doubs pomiędzy Villers-le-Lac (Haut-Doubs) a szwajcarską miejscowością Les Brenets w kantonie Neuchâtel. To jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów pogranicza jurajskiego – wąska, wijąca się tafla wody otoczona zalesionymi, wapiennymi zboczami, z których korzystają zarówno francuscy, jak i szwajcarscy turyści.

Jak powstało to graniczne jezioro?

Zagłębienie, w którym leży jezioro, ukształtowane zostało przez działanie lodowca, a samo jezioro powstało w wyniku naturalnej zapory – osunięcia skalnego sprzed około 12 000 lat, które przegrodziło dolinę Doubs. Od tamtej pory rzeka spiętrza się w tym miejscu, zanim ponownie znajdzie ujście niżej. Woda dzieli się na trzy baseny, z których dwa dolne określane są wspólnie jako Gorges du Doubs (Gardziele Doubs) – tam koryto zwęża się między stromymi, zalesionymi skałami sięgającymi około 50 metrów wysokości.

Dlaczego poziom wody bywa tak zmienny?

Lac des Brenets jest zasilany wyłącznie przez rzekę Doubs, więc jego stan zależy bezpośrednio od opadów i roztopów. Przepływ potrafi wahać się niemal od zera do ponad 300 m³/s, a przy długotrwałej suszy jezioro może niemal całkowicie wyschnąć, odsłaniając dno – takie sytuacje odnotowano między innymi w 2018 i 2022 roku. To zjawisko regularnie przyciąga uwagę mieszkańców regionu i mediów po obu stronach granicy.

Co znajduje się na końcu jeziora?

Na dolnym krańcu zbiornika Doubs spada wodospadem Saut du Doubs, liczącym około 27 metrów wysokości. Miejsce to ma status Grand Site National i jest jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji przyrodniczych regionu Franche-Comté. Kilkaset metrów dalej most łączy francuski i szwajcarski brzeg jeziora, co pozwala bez formalności przejść z jednego kraju do drugiego.

Jak zwiedzić jezioro i wodospad?

Z przystani w Villers-le-Lac odpływają elektryczne statki spacerowe z górnym pokładem, oferujące skomentowany rejs po meandrach Doubs i po samym jeziorze. Trasa w obie strony liczy około 14 kilometrów, a rejs bez przystanku trwa około godziny; wersja z postojem przy punktach widokowych nad Saut du Doubs zajmuje około dwóch godzin i piętnastu minut. Alternatywą jest dotarcie na piechotę – z parkingu przy Vions szlak do wodospadu i punktów widokowych liczy około 5 kilometrów w obie strony i 200 metrów przewyższenia. Okolicę przecina również szlak GR5, popularny wśród turystów pieszych wędrujących przez Jurę.

Co dzieje się na jeziorze zimą?

Gdy nadchodzą mrozy, zamarznięta powierzchnia Lac des Brenets zamienia się w naturalne lodowisko, opisywane lokalnie jako jedno z największych w Europie. Mieszkańcy Villers-le-Lac i Les Brenets na bieżąco sprawdzają grubość lodu, by ocenić, czy jazda na łyżwach jest bezpieczna – sezon łyżwiarski trwa zwykle od kilku do najwyżej kilkudziesięciu dni w roku, w zależności od warunków pogodowych.

Najczęstsze pytania

Czy Lac des Brenets i Lac de Chaillexon to to samo jezioro? Tak. To ta sama akwen wodny – nazwa szwajcarska (Lac des Brenets) odnosi się do kantonu Neuchâtel, a francuska (Lac de Chaillexon) do gminy Villers-le-Lac.

Skąd wypływa jezioro i dokąd prowadzi rzeka dalej? Jezioro leży na rzece Doubs; poniżej niego woda spada wodospadem Saut du Doubs i płynie dalej w głąb Francji.

Czy da się przejść pieszo na drugą stronę granicy? Tak, most nad jeziorem łączy brzeg francuski i szwajcarski, a ruch pieszy w tym miejscu odbywa się bez kontroli granicznej.

Czy jezioro zawsze ma wysoki poziom wody? Nie – z powodu wahań przepływu Doubs jezioro potrafi mocno opaść, a w skrajnych przypadkach niemal całkowicie wyschnąć.

Czy można popłynąć statkiem aż do wodospadu? Tak, rejsy z Villers-le-Lac prowadzą w stronę Saut du Doubs, z możliwością postoju przy punktach widokowych nad kaskadą.