Statue of Jan Neruda, Prague

Pomnik Jana Nerudy stoi w parkowej części Petřína w praskiej Malej Stranie i przypomina o jednym z najważniejszych czeskich pisarzy XIX wieku. Brązowa rzeźba przedstawia starszego mężczyznę w płaszczu, stojącego ze splecionymi za plecami rękami i kapeluszem trzymanym w dłoni – sylwetka zmęczona życiem, bez patosu i pomnikowej sztywności. Odsłonięto ją 22 października 1970 roku, a jej autorami są rzeźbiarz i medalier Jan Šimota oraz architekt Karel Lapka, który zaprojektował otoczenie i postument.

Kim był Jan Neruda?

Jan Neruda (1834–1891) urodził się na Malej Stranie, w koszarach na Újezdzie, i całe dzieciństwo spędził w tej właśnie dzielnicy. Był poetą, prozaikiem, dziennikarzem, krytykiem literackim i teatralnym oraz jedną z czołowych postaci tzw. pokolenia majowego w literaturze czeskiej. Największą popularność przyniosły mu „Povídky malostranské" (Opowiadania z Malej Strany) – zbiór historii osadzonych właśnie w tej części Pragi, pełen barwnych sąsiedzkich typów i codziennego życia XIX-wiecznej dzielnicy.

Dlaczego pomnik stoi akurat na Petříně?

Wybór miejsca nie jest przypadkowy – park na zboczu Petřína rozciąga się tuż nad Malą Straną, dzielnicą, z którą twórczość Nerudy jest nierozerwalnie związana. Pomnik ustawiono w pobliżu dolnej stacji petřínskiej kolejki linowej, w miejscu chętnie odwiedzanym przez spacerowiczów zmierzających w stronę Rozhledny czy Zrcadlového bludiště. To naturalny punkt, w którym pamięć o pisarzu spotyka się z krajobrazem, jaki opisywał.

Jaki jest związek z ulicą Nerudova?

Rodzina Nerudów, gdy chłopiec miał cztery lata, przeniosła się z Újezdu na pobliską ulicę wówczas zwaną Ostruhová, gdzie prowadzili niewielki sklep w domu „U Dvou slunců" (Pod Dwoma Słońcami). Od 1895 roku ulica ta nosi nazwę Nerudova – na cześć pisarza, który dorastał przy niej i uczynił Malą Stranę bohaterką swojej prozy. Dziś to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i najczęściej fotografowanych uliczek Pragi, prowadząca od Malostranského náměstí w stronę Hradczan.

Jaki jest związek z Pablem Nerudą?

To pytanie turyści zadają zaskakująco często, myląc dwie różne postaci. Chilijski poeta i laureat Nagrody Nobla Pablo Neruda urodził się jako Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto i przyjął pseudonim artystyczny w młodości – imię „Pablo" zaczerpnął od francuskiego poety Paula Verlaine'a, a nazwisko „Neruda" właśnie od czeskiego pisarza Jana Nerudy, którego twórczość znał i cenił. Jan Neruda, którego upamiętnia opisywany pomnik, nie miał więc żadnego rodzinnego ani biograficznego związku z Chile – to wyłącznie inspiracja literacka, dzięki której jego nazwisko rozsławiło się na całym świecie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W ogrodach na zboczu Petřína, niedaleko dolnej stacji kolejki linowej na Malej Stranie.

Kto jest autorem rzeźby? Rzeźbiarz Jan Šimota, przy współpracy architekta Karela Lapki, odpowiedzialnego za oprawę architektoniczną.

Kiedy powstał pomnik? Odsłonięto go 22 października 1970 roku.

Czy to ten sam Neruda, który dał imię ulicy Nerudova? Tak – to właśnie na cześć tego pisarza w 1895 roku przemianowano dawną Ostruhovou na Nerudovą.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami Petřína? Tak, pomnik leży na trasie spacerowej łączącej dolną stację kolejki z różami Petřína, Rozhledną i klasztorem strahowskim, więc dobrze wpisuje się w dłuższy spacer po tej części Pragi.