Memorial to the Victims of Communism

Pomnik Ofiar Komunizmu w Pradze to grupa siedmiu brązowych figur ustawionych na stopniach prowadzących w górę zbocza Petřína, przy ulicy Újezd na Małej Stranie. Pomnik upamiętnia osoby represjonowane w Czechosłowacji w latach 1948–1989 i należy do najbardziej rozpoznawalnych miejsc pamięci w Pradze.

Jak wygląda pomnik?

Siedem postaci ustawionych jest w rzędzie na kamiennych schodach, każda kolejna dalej od widza. Pierwsza figura jest kompletna, kolejne stopniowo tracą fragmenty ciała — brakuje im ręki, części tułowia, głowy — aż ostatnia jest niemal szczątkowa. Mimo okaleczenia wszystkie postacie pozostają wyprostowane, w postawie idącej naprzód. Rzeźbiarz Olbram Zoubek w ten sposób przedstawił stopniowe niszczenie człowieka przez system, przy jednoczesnym zachowaniu godności i determinacji ofiar.

Kto zaprojektował pomnik?

Projekt powstał we współpracy rzeźbiarza Olbrama Zoubka z architektami Zdeňkem Hölzlem i Janem Kerelem. Zwyciężył w konkursie, do którego zgłoszono 35 propozycji ocenianych przez dwudziestoosobowe jury. Zoubek sam był w przeszłości represjonowany przez władze komunistyczne, co nadaje jego pracy dodatkowy, osobisty wymiar.

Co oznacza napis na pomniku?

Wzdłuż schodów, na metalowym pasie biegnącym od dołu do góry, umieszczono liczby dotyczące represji z lat 1948–1989: 205 486 osób skazanych, 248 straconych, 4500 zmarłych w więzieniach, 327 zabitych przy próbie przekroczenia granicy oraz 170 938 osób, które wyemigrowały. Te same dane powtarzają się na tabliczkach u podnóża pomnika.

Kiedy odsłonięto pomnik?

Uroczyste odsłonięcie odbyło się 22 maja 2002 roku. Podczas ceremonii, przy dźwiękach „Wełtawy" Bedřicha Smetany, z figur opadły białe płótna, którymi wcześniej były okryte.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Pomnik znajduje się u podnóża wzgórza Petřín, przy ulicy Újezd, w dzielnicy Malá Strana. To miejsce łatwo dostępne spacerem od Mostu Karola czy Wyspy Kampa, a jednocześnie stanowi naturalny punkt wyjścia do wejścia na Petřín, między innymi w kierunku Wieży Widokowej czy Muru Głodowego. Sąsiedztwo ruchliwej ulicy tramwajowej i zielonego stoku sprawia, że pomnik łatwo minąć bez zatrzymania się — warto jednak podejść bliżej, bo dopiero z bliska widać stopniowe okaleczenie kolejnych figur.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla Pragi?

Pomnik jest jednym z niewielu w centrum miasta obiektów poświęconych wprost ofiarom represji komunistycznych, a nie ogólnie historii Czechosłowacji. Stoi w miejscu ogólnodostępnym, bez ogrodzenia i biletu wstępu, co czyni go elementem codziennej przestrzeni miejskiej, a nie odizolowanym muzeum.

Najczęstsze pytania

Ile figur ma pomnik? Siedem brązowych postaci, ustawionych w kolejności od najbardziej kompletnej do najbardziej okaleczonej.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Olbram Zoubek, we współpracy z architektami Zdeňkem Hölzlem i Janem Kerelem.

Kiedy powstał pomnik? Odsłonięto go 22 maja 2002 roku.

Co symbolizują figury? Stopniowe niszczenie człowieka przez system totalitarny — każda kolejna postać jest bardziej okaleczona, ale wszystkie pozostają w pozycji idącej naprzód.

Jak dojść do pomnika? Pomnik stoi przy ulicy Újezd, u podnóża Petřína, w dzielnicy Malá Strana — kilka minut spacerem od Mostu Karola i Wyspy Kampa.