Zvířetice Castle

Zamek Zvířetice to malownicza ruina gotycko-renesansowej warowni górującej nad wsią Podhradí, około dwóch kilometrów na południowy zachód od Bakova nad Jizerou. Stoi na wzniesieniu sięgającym 250 m n.p.m., tuż nad doliną rzeki Jizery, a od 1967 roku jest chroniona jako zabytek kultury.

Kto założył zamek nad Jizerą?

Warownię wzniósł na początku XIV wieku Zdislav z Lemberka, jeden z synów Havla z Lemberka – możnowładcy, który stał za powstaniem zamku Lemberk oraz kilku klasztorów i miasteczek w północnych Czechach, między innymi Jablonnego w Podještědí i Českého Dubu. Zdislav i jego potomkowie posługiwali się początkowo przydomkiem „z Lemberka", z czasem jednak zaczęto ich nazywać panami ze Zvířetic. Ten ród utrzymał się na zamku aż do 1504 roku.

Jak gotycki zamek zmienił się w renesansową rezydencję?

Po panach ze Zvířetic majątek na krótko przeszedł w ręce Václava Sezimy z Ústí, a w 1528 roku właścicielami zostali Vartenberkowie. To oni przekształcili surowy, obronny zamek w wygodną renesansową rezydencję, dostosowując bryłę budowli do nowych potrzeb mieszkalnych i reprezentacyjnych, jakie panowały wśród szlachty tamtej epoki.

Dlaczego zamek zamienił się w ruinę?

Los rezydencji przesądziły dwa pożary. Pierwszy, w 1693 roku, jeszcze udało się naprawić i budynek nadal pełnił swoją funkcję. Drugi, znacznie poważniejszy pożar z 1720 roku, zniszczył zamek na tyle dotkliwie, że został on ostatecznie opuszczony. Zarząd majątku przeniesiono wówczas do dawnego klasztoru cystersów w Hradišti nad Jizerou. Opuszczona budowla szybko zaczęła niszczeć, a okoliczni mieszkańcy przez lata rozbierali jej mury, wykorzystując kamień jako materiał budowlany do innych celów.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Z dawnej warowni zachowały się fragmenty murów obronnych oraz charakterystyczna cylindryczna wieża o wysokości około 42 metrów, która stanowi dziś główny punkt orientacyjny ruiny. Ze względu na uszkodzenia po pożarach wejście na sam szczyt wieży jest niedostępne, mimo to jej częściowo zachowana konstrukcja pozwala docenić skalę dawnej budowli i jej dominującą pozycję nad doliną Jizery. Przy dobrej widoczności z okolic ruiny rozciąga się widok w stronę Bezdězu, Ještědu oraz Kozákova, czyli charakterystycznych wzniesień Czeskiego Raju.

Czy zamek można zwiedzać samodzielnie?

Teren ruin jest ogólnodostępny i można go zwiedzać bez przewodnika. U podnóża zamku, we wsi Podhradí, w 2015 roku otwarto punkt informacji turystycznej, powstały dzięki dofinansowaniu unijnemu. W ramach tego samego projektu wybudowano nowy most prowadzący do ruin oraz zewnętrzne schody na wieżę zamkową. W okolicy centrum informacyjnego i parkingu wytyczono również ścieżkę przyrodniczą złożoną z siedmiu przystanków tematycznych, prowadzącą w stronę zamkowego wzgórza.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży zamek Zvířetice? Ruiny znajdują się nad wsią Podhradí, około dwóch kilometrów na południowy zachód od Bakova nad Jizerou, na wzniesieniu 250 m n.p.m. nad doliną Jizery.

Kto zbudował zamek? Zamek założył na początku XIV wieku Zdislav z Lemberka, syn Havla z Lemberka. Jego potomkowie, znani później jako panowie ze Zvířetic, władali nim do 1504 roku.

Dlaczego zamek jest dziś ruiną? Po pożarze z 1693 roku budynek jeszcze odbudowano, ale drugi pożar w 1720 roku zniszczył go na tyle, że został trwale opuszczony, a zarząd majątku przeniesiono do klasztoru w Hradišti nad Jizerou.

Czy można wejść na wieżę zamkową? Sama wieża ma około 42 metrów wysokości, jednak wejście na jej szczyt jest zamknięte od czasu pożarów. Częściowo zachowana konstrukcja nadal robi wrażenie i pozwala ocenić dawną skalę budowli.

Czy wstęp na teren ruin jest płatny? Ruiny są ogólnodostępne, a w pobliskim Podhradí działa punkt informacji turystycznej otwarty w 2015 roku wraz z nowym mostem, schodami na wieżę i ścieżką przyrodniczą.