Zona Arqueológica de Morro Grueso

Zona Arqueológica de Morro Grueso to stanowisko archeologiczne w gminie Adeje na Teneryfie, wpisane na listę dóbr o znaczeniu kulturowym. Znajduje się na wąskim, wydłużonym grzbiecie bazaltowym o przebiegu północ-południe, rozciągającym się między dwoma wąwozami – Barranco del Agua i Barranco de Fañabé – i opadającym w stronę dzielnicy Fañabé na wybrzeżu Costa Adeje.

Co znajduje się na stanowisku?

Morro Grueso to przede wszystkim stacja rytych przedstawień naskalnych (grabados líticos), rozmieszczonych wzdłuż całego grzbietu na skupiskach skał bazaltowych. Oprócz nich na powierzchni zachowały się pozostałości konstrukcji z kamienia układanego na sucho, o planie zbliżonym do koła lub owalu – prawdopodobnie dawne szałasy pasterskie i zagrody związane z wypasem zwierząt, typowe dla gospodarki górskich terenów Teneryfy.

Szczególne znaczenie ma niewielka jaskinia z zachowanym wypełniskiem stratygraficznym. Według dostępnych opracowań odnaleziono w niej paciorki naszyjników wykonane przez rdzenną ludność wyspy (Guanczów) oraz szczątki mięczaków, co skłania badaczy do przypuszczenia, że miejsce to mogło pełnić funkcję grobową. Na powierzchni całego obszaru widoczne są też fragmenty materiału litycznego – w tym obsydianu – oraz ceramiki, świadczące o wykorzystywaniu tego miejsca przez dawnych mieszkańców wyspy.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Zona Arqueológica de Morro Grueso została uznana za dobro o znaczeniu kulturowym (Bien de Interés Cultural) na mocy hiszpańskiej ustawy dziedzictwa historycznego z 1985 roku (Ley 16/1985), a jej dokładne granice na terenie gminy Adeje wyznaczono dekretem rządu Wysp Kanaryjskich – Decreto 60/2002 z 6 maja 2002 roku. Status ten oznacza, że teren podlega szczególnej ochronie prawnej, a wszelkie prace ziemne czy budowlane w jego obrębie wymagają zgody odpowiednich służb konserwatorskich.

Stanowisko wpisuje się w szerszy krajobraz archeologiczny południa Teneryfy, gdzie na stokach i grzbietach górskich zachowały się liczne ślady osadnictwa i działalności rytualnej dawnych mieszkańców wyspy sprzed hiszpańskiego podboju.

Jak dotrzeć do Morro Grueso?

Stanowisko leży w bezpośrednim sąsiedztwie turystycznej dzielnicy Fañabé, będącej częścią Costa Adeje – jednego z najpopularniejszych kurortów wypoczynkowych na Teneryfie. Grzbiet, na którym rozciąga się zona arqueológica, można osiągnąć pieszo od strony zabudowy nadmorskiej, podążając w górę doliny między dwoma wspomnianymi wąwozami. Ze względu na status ochrony dziedzictwa kulturowego zwiedzanie powinno ograniczać się do obserwacji z wyznaczonych szlaków, bez ingerencji w podłoże czy pozostałości konstrukcji.

Najczęstsze pytania

Co to są grabados líticos widoczne na Morro Grueso? To ryte przedstawienia wykonane na powierzchni skał bazaltowych przez dawnych mieszkańców Teneryfy – formę sztuki naskalnej charakterystyczną dla stanowisk archeologicznych wyspy.

Czy na terenie stanowiska można swobodnie się poruszać? Teren jest prawnie chroniony jako dobro kultury, dlatego zwiedzanie powinno odbywać się z poszanowaniem zachowanych struktur i bez naruszania powierzchni gruntu.

Jakie znaleziska archeologiczne wiąże się z tym miejscem? Odnotowano paciorki naszyjników, szczątki mięczaków w niewielkiej jaskini, a także obsydian i fragmenty ceramiki widoczne na powierzchni całego stanowiska.

Gdzie dokładnie leży Morro Grueso? Na grzbiecie górskim między wąwozami Barranco del Agua i Barranco de Fañabé, tuż nad dzielnicą Fañabé w gminie Adeje.