Žehušice

Žehušice to niewielkie miasteczko w środkowoczeskim powiecie Kutná Hora, leżące na północ od Čáslavi, w spokojnej, wiejskiej części Czech. Mieszka tu niewiele osób, ale miejscowość ma coś, czego nie znajdzie się w wielu większych ośrodkach: barokowy zamek otoczony angielskim parkiem oraz sąsiadującą z nim oborę, w której od blisko dwóch wieków żyją białe jelenie.

Co warto zobaczyć w Žehušicach?

Zamek

Wczesnobarokowy zamek wznieśli członkowie rodu Thunów w latach 1661–1679. W XIX wieku budowlę przebudowano w duchu empirowym, co nadało jej dzisiejszy, stonowany charakter - proste linie, klasycystyczny detal i symetria, bardziej powściągliwa niż w przypadku bardziej reprezentacyjnych czeskich rezydencji.

Park zamkowy

Pierwotnie otoczenie zamku zajmował regularny, geometryczny ogród francuski. Za czasów Josefa Osvalda Thun-Hohensteina przekształcono go w rozległy, dwudziestopięciohektarowy park w stylu angielskim, zaplanowany do swobodnych przechadzek, nie do oglądania z jednego punktu. Dendrolodzy cenią go za gatunki drzew rzadko spotykane razem w czeskim parku: katalpę, drzewo chusteczkowe (dawidię), odmiany klonu, platany, tulipanowce amerykańskie, buk czerwonolistny oraz jesiony o złocistej i srebrzystej korze.

Obora z białymi jeleniami

Największą atrakcją Žehušic jest jednak obora sąsiadująca z parkiem - około dziesięciokrotnie większa od niego - stworzona z jednym celem: utrzymania i rozmnażania białych jeleni. Zwierzęta te trafiły do Czech około 1780 roku, jednak w większości miejsc lokalne warunki okazały się dla nich zbyt trudne. Žehušice były wyjątkiem. Około 1830 roku Josef Matyáš Thun otrzymał grupę tych zwierząt od Josefa Leopolda Kinskiego, a stado przetrwało tu nieprzerwanie do dziś. Obecnie w oborze żyje około 130 białych jeleni, a towarzyszy im czarna odmiana daniela. Warto wiedzieć przed planowaniem wizyty: obora jest obecnie zamknięta dla zwiedzających, a dawna ścieżka edukacyjna wzdłuż jej granicy została zlikwidowana - zwierzęta można dziś oglądać przede wszystkim na fotografiach i w opowieściach, nie z bliska.

Gdzie leżą Žehušice i jak tam dojechać?

Miasteczko znajduje się w środkowoczeskiej wsi, niedaleko na północ od Čáslavi, w regionie o niewielkim ruchu turystycznym. Dla podróżnych to raczej zaleta - można zwiedzać bez tłumów i we własnym tempie.

Najczęstsze pytania

Czy można zobaczyć białe jelenie w Žehušicach? Obecnie nie - obora nie jest dostępna dla zwiedzających, a stara ścieżka edukacyjna już nie działa, więc stado żyje w dużej mierze bez kontaktu z odwiedzającymi.

Czy zamek w Žehušicach można zwiedzać? Zamek jest własnością prywatną, a warunki dostępu bywają zmienne. Przed wizytą specjalnie w tym celu warto sprawdzić aktualne informacje u zarządcy obiektu lub w lokalnym punkcie informacji turystycznej.

Ile mieszkańców liczą Žehušice? To niewielka miejscowość - liczba mieszkańców szacowana jest na kilkaset do około dziewięciuset osób, w zależności od źródła i roku danych, co odpowiada charakterowi spokojnej, rolniczej gminy.

Skąd wzięły się białe jelenie w Žehušicach? Zwierzęta przywędrowały do Czech pod koniec XVIII wieku, jednak w większości miejsc nie przetrwały. Žehušice stały się wyjątkiem, gdy około 1830 roku Josef Matyáš Thun otrzymał stado od rodu Kinských - populacja utrzymuje się tu do dziś, w przeciwieństwie do innych majątków, gdzie podobne próby się nie powiodły.

Co warto połączyć z wizytą w Žehušicach? Bliskość Kutnej Hory, znanej z kostnicy i katedry św. Barbary, oraz Čáslavi sprawia, że Žehušice dobrze wpisują się w trasę po środkowych Czechach jako mniej oczywisty, spokojniejszy przystanek.