Stěžery

Stěżery to niewielka wieś kilka kilometrów na zachód od Hradca Králové, administracyjnie połączona w jedną gminę z trzema sąsiednimi miejscowościami. Mieszka tu około 2100 osób, a przez teren gminy biegnie droga numer 324, łącząca stolicę regionu z Novým Bydžovem. To miejsce bez wielkich atrakcji na pierwszej stronie przewodnika, za to z historią sięgającą XIII wieku, zabytkowym kościołem i dawną rezydencją, które warto odwiedzić przy okazji zwiedzania okolic Hradca Králové.

Gdzie leży wieś i z czego składa się gmina?

Stěżery leżą przy drodze prowadzącej z Hradca Králové do Nového Bydžova, w powiecie Hradec Králové, w kraju hradeckim. Gmina nie ogranicza się jednak do samej wsi - obejmuje również Stěžírky, Charbuzice i Hřibsko. To właśnie w Stěžerach skupia się życie administracyjne całej gminy: tu działa urząd, tu stoi kościół parafialny i dawny dwór.

Kto rządził tą ziemią na przestrzeni wieków?

Losy wsi jako majątku ziemskiego zaczynają się w 1229 roku - wtedy trafiła w ręce klasztoru opatowickiego, który odkupił ją od króla Przemysła Ottokara I. Klasztor przestał istnieć w trakcie wojen husyckich, a majątek przeszedł pod zwierzchnictwo miasta Hradec Králové. Miasto zarządzało wsią przez kolejne stulecia, aż w 1632 roku własność przejęli dwaj bracia z rodu Harrachów. Od tego momentu Stěżery stały się częścią większego kompleksu dóbr, jaki Harrachowie systematycznie budowali w rejonie Nechanicka.

Co zobaczyć podczas krótkiego postoju we wsi?

Najbardziej rozpoznawalnym punktem jest kościół świętego Marka - budowla w stylu empirowym, ukończona w 1832 roku. Stanęła w miejscu dawnej świątyni, o której wiadomo, że istniała już w XIV wieku. Po obu stronach kościoła stoją kamienne figury: święty Jan Nepomucen od strony północnej i Matka Boska od południowej.

Drugim istotnym obiektem jest dawna rezydencja szlachecka o renesansowym rodowodzie, z przylegającym folwarkiem. Budynek przeszedł barokową przebudowę w 1844 roku i od tamtej pory zmieniał funkcję - dziś mieszczą się w nim lokale mieszkalne oraz placówka pocztowa. Nie da się go zwiedzać od środka, ale bryła nadal zdradza dawną rangę tego miejsca.

We wsi stoi też pomnik upamiętniający mieszkańców poległych w pierwszej wojnie światowej, postawiony w 1929 roku, oraz tablica na domu rodzinnym pisarza Františka Řehoře.

Czym Stěžery różnią się od pozostałych części gminy?

Stěžírky, Charbuzice i Hřibsko to mniejsze miejscowości wchodzące w skład tej samej gminy, ale to Stěżery pozostają jej centrum - administracyjnym, religijnym i historycznym zarazem. Pozostałe części zachowały charakter niewielkich osad bez własnej infrastruktury publicznej porównywalnej do tej w Stěżerach.

Najczęstsze pytania

Ile osób mieszka w Stěżerach? Około 2100 mieszkańców.

Jak dojechać do Stěžer z Hradca Králové? Wieś leży przy drodze numer 324, kilka kilometrów na zachód od miasta, w kierunku Nového Bydžova.

Skąd wiadomo, że wieś istniała już w średniowieczu? Pierwszy udokumentowany fakt to zakup wsi przez klasztor opatowicki w 1229 roku.

Kto był właścicielem Stěžer po klasztorze? Najpierw miasto Hradec Králové, a od 1632 roku dwaj bracia z rodu Harrachów.

Co jest głównym zabytkiem wsi? Kościół świętego Marka z 1832 roku, wzniesiony na miejscu starszej, XIV-wiecznej świątyni.

Czy dawny dwór w Stěżerach można zwiedzać? Nie - dziś znajdują się w nim mieszkania i poczta, budynek nie jest udostępniony turystom.

Jakie miejscowości należą do gminy Stěžery? Oprócz samych Stěžer są to Stěžírky, Charbuzice i Hřibsko.